Khi mong có con, mỗi tháng chờ đợi đều có thể trở nên rất dài. Một lời khuyên từ người thân, câu chuyện “uống thứ này rồi có tin vui” trong nhóm bạn, hay quảng cáo về sản phẩm hỗ trợ sinh sản dễ đánh trúng tâm lý ấy. Nhiều người thử hết cách này đến cách khác, tốn không ít tiền nhưng vẫn không biết điều gì thực sự cần thiết cho sức khỏe của mình.

Một bài chia sẻ trên mạng xã hội Trung Quốc gần đây kể lại hành trình như vậy: từ món ăn được người lớn tin là “đại bổ”, gói bột uống kéo dài ba tháng không qua thăm khám, đến các loại thực phẩm giá cao được giới thiệu là giúp “nuôi nang trứng”. Câu chuyện cho thấy một vấn đề quen thuộc: người chuẩn bị mang thai rất cần thông tin đáng tin cậy, trong khi những lời quảng cáo lại thường hứa hẹn kết quả nhanh chóng.

Canh bổ không thay được một chế độ ăn cân bằng

Nhiều gia đình có thói quen nấu canh xương, canh gà cho người chuẩn bị mang thai. Đây có thể là một phần của bữa ăn nếu được chế biến phù hợp với khẩu vị và nhu cầu của mỗi người. Tuy nhiên, không có lý do để xem một bát nước canh là “bí quyết” giúp tăng khả năng thụ thai.

Đặc biệt, quan niệm chỉ cần uống nước canh, bỏ phần thịt và các thực phẩm khác có thể khiến bữa ăn thiếu cân đối. Tương tự, yến sào, hải sâm hay một món đắt tiền không tự động trở thành thực phẩm cần thiết cho tất cả phụ nữ đang mong con. Điều đáng quan tâm hơn là chế độ ăn đa dạng, đủ dinh dưỡng và phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người.

Một người có bệnh nền, đang dùng thuốc hoặc cần điều chỉnh cân nặng sẽ có nhu cầu khác với người không có vấn đề sức khỏe. Vì thế, thay vì tự đặt ra một thực đơn “bồi bổ để dễ đậu thai” theo lời truyền miệng, các cặp đôi có thể trao đổi với nhân viên y tế khi chuẩn bị mang thai. Tư vấn trước thai kỳ bao gồm việc xem xét sức khỏe, dinh dưỡng, vận động, thuốc và các sản phẩm bổ sung đang sử dụng.

Cẩn trọng với liệu trình “cam kết có tin vui”

Theo lời kể trong bài gốc, người viết từng mua một “gói điều chỉnh cơ thể” kéo dài ba tháng sau khi thấy quảng cáo trên mạng. Gói này chỉ gồm một loại bột pha uống hằng ngày, không có bước hỏi bệnh hay đánh giá sức khỏe. Khi không thấy kết quả và đề nghị hoàn tiền, người mua không liên lạc được với bên bán.

Không thể từ một trải nghiệm cá nhân kết luận mọi sản phẩm hỗ trợ sinh sản đều giống nhau. Nhưng câu chuyện đặt ra những câu hỏi người mua nên làm rõ trước khi trả tiền: Sản phẩm chứa những gì? Ai đánh giá tình trạng sức khỏe của mình? Lời hứa “điều chỉnh đến khi mang thai” dựa trên bằng chứng nào? Nếu đang dùng thuốc hoặc phát hiện có thai, có cần tiếp tục sử dụng không?

Một chi tiết đáng chú ý là bài viết gốc mở đầu bằng lời khuyên đừng tin các “mẹo dễ đậu thai”, nhưng về cuối lại chuyển sang giới thiệu một loại viên uống cụ thể, kèm liều dùng và lời khen về hiệu quả. Đó là nội dung mang tính quảng bá, không phải bằng chứng cho thấy sản phẩm đã giúp người viết mang thai. Việc có thai sau khi dùng một sản phẩm không đủ để chứng minh hai sự việc có quan hệ nhân quả.

Chuẩn bị mang thai nên bắt đầu từ đâu?

Chăm sóc sức khỏe trước thai kỳ không đòi hỏi phải mua một liệu trình đắt tiền. Các bước cơ bản gồm tìm hiểu tình trạng sức khỏe của bản thân, duy trì ăn uống và vận động phù hợp, đồng thời trao đổi với nhân viên y tế về bệnh đang có, thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng. 

Một khuyến nghị cụ thể có bằng chứng là bổ sung 400 microgam axit folic mỗi ngày, bắt đầu ít nhất một tháng trước khi mang thai và tiếp tục trong giai đoạn đầu thai kỳ, nhằm giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi. Một số người có nguy cơ đặc biệt có thể cần hướng dẫn khác từ bác sĩ; không nên tự tăng liều hoặc uống chồng nhiều loại vitamin.

Mong con là cảm xúc dễ hiểu, nhưng sự sốt ruột cũng có thể khiến những lời hứa “dễ đậu thai”, “nuôi trứng” hay “điều chỉnh cơ thể” trở nên thuyết phục hơn thực tế. Trước khi dùng một phương pháp hoặc sản phẩm mới, điều cần làm là kiểm tra thành phần, bằng chứng về tác dụng và hỏi người có chuyên môn khi cần. Một kế hoạch chuẩn bị mang thai phù hợp với chính mình có giá trị hơn việc thử lần lượt những mẹo đang lan truyền trên mạng.