Theo bác sĩ Đông y Lâm Quán Lương (Đài Loan, Trung Quốc), không có loại nước nào phù hợp với tất cả mọi người. Nhiệt độ của nước và loại đồ uống bạn chọn vào buổi sáng có thể ảnh hưởng đến nhu động dạ dày, cảm giác thèm ăn, lưu lượng máu, thậm chí cả tâm trạng. Uống đúng mang lại lợi ích cho sức khỏe, nhưng uống không phù hợp lại có thể gây co thắt dạ dày hoặc khiến các vấn đề tiêu hóa trở nên nghiêm trọng hơn.

Muốn giảm cân, uống nước lạnh trước bữa ăn có thể giúp giảm lượng thức ăn nạp vào

Nước lạnh thường bị "gắn mác" là không tốt cho sức khỏe, nhưng trên thực tế, nó vẫn có những lợi ích nhất định.

Theo bác sĩ Lâm, với những người đang kiểm soát cân nặng, uống khoảng 500ml nước lạnh ở nhiệt độ 2-4°C trước bữa ăn khoảng một giờ có thể giúp giảm cảm giác thèm ăn.

Một nghiên cứu đăng trên European Journal of Nutrition cho thấy, những người uống nước lạnh 2°C trước bữa ăn tiêu thụ ít hơn khoảng 19% lượng calo so với nhóm uống nước ở 37°C và ít hơn 26% so với nhóm uống nước nóng 60°C.

Kết quả này cho thấy nước lạnh có thể hỗ trợ kiểm soát khẩu phần ăn ở một số người. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa ai cũng nên bắt đầu ngày mới bằng một cốc nước đá.

Vì sao nhiều người uống nước lạnh lại bị đau dạ dày?

Theo bác sĩ Lâm, người thường xuyên đau dạ dày, đầy bụng hoặc có cơ địa tay chân lạnh nên tránh uống nhiều nước lạnh khi bụng còn rỗng.

Các nghiên cứu sử dụng siêu âm chức năng dạ dày cho thấy nước lạnh có thể làm giảm tần suất co bóp của dạ dày, khiến nhu động tiêu hóa chậm lại hoặc co thắt không đồng đều. Đây là nguyên nhân khiến nhiều người cảm thấy đau bụng sau khi uống nước đá.

Ngoài ra, nước lạnh còn làm giãn vùng hang vị trong thời gian ngắn, gây cảm giác đầy bụng, tức bụng. Đồng thời, các mạch máu ở thành dạ dày cũng có xu hướng co lại, làm giảm lưu lượng máu tại chỗ và gây ra những cơn đau âm ỉ.

Đáng chú ý, một nghiên cứu công bố năm 2025 trên British Journal of Nutrition còn ghi nhận mối liên quan giữa việc uống đồ lạnh với tình trạng đầy hơi ở người châu Á.

Những người có tuần hoàn ngoại vi kém, thường xuyên lạnh tay chân được cho là nhạy cảm hơn với kích thích từ nhiệt độ thấp, vì vậy cũng dễ gặp các triệu chứng như đau dạ dày, lo âu hoặc mất ngủ.

Người ăn uống kém, tiêu hóa chậm nên ưu tiên nước ấm

Nếu bạn thường xuyên ăn không ngon miệng, tiêu hóa chậm hoặc là người lớn tuổi, nước ấm lại là lựa chọn được khuyến khích hơn.

Theo bác sĩ Lâm, nhiệt độ khoảng 37-60°C là phù hợp nhất.

Các nghiên cứu cho thấy ở người trên 65 tuổi, uống nước ấm giúp dạ dày làm rỗng nhanh hơn chỉ sau 5-10 phút so với uống nước lạnh. Quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn cũng giúp kích thích cảm giác đói và cải thiện khả năng hấp thu thức ăn.

Không chỉ hỗ trợ tiêu hóa, nước ấm còn được ghi nhận có thể giúp giảm cảm giác đầy bụng, thư giãn cơ thể và cải thiện trạng thái căng thẳng ở một số người.

Uống nước chanh buổi sáng chưa chắc đã tốt hơn nước lọc

Nước chanh từ lâu được nhiều người xem là thức uống "thần kỳ" để thanh lọc cơ thể.

Tuy nhiên, bác sĩ Lâm cho rằng điều cần quan tâm hơn lại là sức khỏe răng miệng.

Theo một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y học Đài Loan, men răng bắt đầu bị bào mòn khi môi trường trong miệng có độ pH dưới 5,5. Trong khi đó, nước chanh và các loại đồ uống chứa axit citric thường có độ axit thấp hơn mức này.

Không chỉ vậy, axit citric còn có khả năng liên kết với canxi trong men răng. Nếu tiếp xúc thường xuyên, lớp men bảo vệ răng có thể bị bào mòn, lâu dần dẫn đến tổn thương cấu trúc răng.

Nếu vẫn muốn duy trì thói quen uống nước chanh, bác sĩ khuyên nên dùng ống hút để hạn chế nước chanh tiếp xúc trực tiếp với răng, đồng thời súc miệng lại bằng nước ấm ngay sau khi uống.

Thí nghiệm trên động vật cũng cho thấy nước ấm có lợi hơn cho đường ruột

Một nghiên cứu của Đại học Nông nghiệp Trung Quốc trên thỏ non vào mùa đông cũng cho kết quả khá thú vị.

Nhóm uống nước ấm khoảng 35,5°C tăng cân tốt hơn, đồng thời có nguy cơ tiêu chảy và viêm ruột thấp hơn so với nhóm uống nước lạnh khoảng 5,8°C.

Phân tích hệ vi sinh đường ruột cho thấy nhóm uống nước ấm có số lượng vi khuẩn có lợi cao hơn, giúp tạo ra các axit béo chuỗi ngắn có tác dụng chống viêm. Trong khi đó, nhóm uống nước lạnh lại có nhiều vi khuẩn liên quan đến tình trạng viêm ruột.

Tuy nhiên, đây là nghiên cứu trên động vật nên chưa thể khẳng định hiệu quả tương tự ở người.

Bác sĩ khuyến cáo: Chọn loại nước phù hợp với thể trạng của mình

Theo bác sĩ Lâm, không có một loại nước nào là tốt nhất cho tất cả mọi người.

Người thường xuyên lạnh tay chân, hay đau dạ dày, đầy hơi, phụ nữ và người cao tuổi nên ưu tiên uống nước ấm khoảng 37-60°C vào buổi sáng. Người khỏe mạnh và đang kiểm soát cân nặng có thể cân nhắc uống nước lạnh trước bữa ăn, nhưng cần ngừng ngay nếu xuất hiện cảm giác khó chịu. Với nước chanh, nên uống ở mức vừa phải, dùng ống hút và súc miệng sau khi uống để hạn chế nguy cơ bào mòn men răng.

Điều quan trọng không nằm ở việc chọn nước lạnh, nước ấm hay nước chanh, mà là lắng nghe phản ứng của cơ thể và lựa chọn loại đồ uống phù hợp với tình trạng sức khỏe của chính mình.