Không ít người từng xem buổi bảo vệ đồ án tốt nghiệp là cột mốc “về đích” của đời sinh viên. Nhưng với nhiều người, đó lại là điểm khởi đầu cho một hành trình khác - hành trình biến ý tưởng trên giấy thành dự án được rót vốn thật.

Ngay tại phòng bảo vệ, khi bài thuyết trình còn chưa kịp hạ nhiệt, một lời cam kết đầu tư 200 triệu đồng đã được đưa ra. Và tất cả bắt đầu từ một câu hỏi rất quen: “Làm sao để người trẻ không chỉ đi tham quan di tích, mà thực sự cảm được lịch sử?”. Đó là câu chuyện về đồ án tốt nghiệp mang tên ReHistoria của nhóm bạn trẻ Đỗ Phan Minh Quân, Nguyễn Phan Thục Anh, Lương Nguyễn Anh Thư, Trần Văn Đức, Võ Hoàng Kiệt và Đỗ Ngọc Linh, tất cả cùng đến từ trường Đại học FPT.

Biến lịch sử thành trải nghiệm có thể chạm và khám phá

Được biết, dự án ReHistoria được phát triển trong khuôn khổ học phần “Trải nghiệm khởi nghiệp”, nhưng ngay từ đầu, nhóm đã không xem đây là một bài tập để hoàn thành cho xong. Mục tiêu của nhóm là tạo ra một sản phẩm có thể phát triển như một startup thực thụ.

Ý tưởng ra đời từ những chuyến đi tham quan di tích của chính các thành viên. Nhóm nhận ra rằng, dù đã đến tận nơi, nhiều người trẻ vẫn “không hình dung được hết” giá trị của công trình. Vấn đề không nằm ở việc thờ ơ với lịch sử, mà ở cách tiếp cận còn quá thụ động.

“Trước chuyến đi, thông tin về di sản thường chỉ là hình ảnh 2D khô khan; trong chuyến đi, trải nghiệm chủ yếu dừng ở việc xem và chụp ảnh; sau chuyến đi, thiếu công cụ để lưu giữ và tiếp tục kết nối. Những ‘lỗ hổng’ đó khiến trải nghiệm bị đứt đoạn”, Ngọc Linh chia sẻ. Vì thế, ReHistoria được tạo ra để nối lại hành trình trước, trong và sau chuyến đi ấy.

Đồ án tốt nghiệp của Minh Quân, Thục Anh, Anh Thư, Văn Đức, Hoàng Kiệt và Ngọc Linh là thiết kế ứng dụng giúp người dùng tham quan di tích lịch sử qua công nghệ AR

Ứng dụng hoạt động theo quy trình 4 bước. Người dùng mở app, dùng camera điện thoại quét không gian để lập bản đồ 3D môi trường thực. Một mô hình toàn bộ khu di tích sẽ xuất hiện ở dạng thu nhỏ. Từ đây, người dùng có thể lựa chọn khu vực muốn khám phá và chuyển sang chế độ 1:1, nơi công trình được tái hiện đúng tỷ lệ thật.

Thay vì xem video hay tour 360 độ, người dùng có thể “bước vào” kiến trúc, đi vòng quanh công trình, tương tác với các cổ vật 3D, đọc những câu chuyện lịch sử và tham gia các nhiệm vụ nhỏ để mở khóa thông tin. Tất cả nội dung đã khám phá và cổ vật thu thập được sẽ được lưu lại trong ứng dụng, giúp người dùng có thể xem lại hoặc tiếp tục hành trình bất cứ lúc nào.

Người dùng trải nghiệm ứng dụng ReHistoria

Nhóm lựa chọn công nghệ AR vì tính phổ biến và khả năng triển khai trên thiết bị di động thông thường, không cần phần cứng đắt tiền. Với họ, công nghệ chỉ là phương tiện. Lịch sử phải là nền tảng chính xác, còn trải nghiệm mới là yếu tố giữ chân người dùng. Mọi hình ảnh phục dựng đều dựa trên tư liệu và cơ sở thực tế, không tự ý sáng tạo hay thay đổi chi tiết lịch sử.

Trong quá trình phát triển, nhóm nhận được sự hỗ trợ xác minh nội dung từ các chuyên gia thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và góp ý chuyên môn từ giảng viên Đại học Sư phạm Đà Nẵng. Ở mảng kinh doanh và công nghệ, dự án cũng được cố vấn bởi các chuyên gia và thầy cô trong lĩnh vực kỹ thuật.

Nhóm dự án ReHistoria tại Giải thưởng VietFuture 2025

Qua các buổi showcase và nghiên cứu thị trường, ReHistoria ghi nhận sự hứng thú rõ rệt từ giới trẻ, đặc biệt là xu hướng sẵn sàng quay lại trải nghiệm nhiều lần. Trong bối cảnh chuyển đổi số lĩnh vực văn hóa, du lịch đang được thúc đẩy mạnh, mô hình tham quan từ xa mở ra thêm cơ hội cho người lớn tuổi, người khuyết tật, người bận rộn hoặc ở xa vẫn có thể “du lịch” qua màn hình điện thoại.

Trước khi bước vào buổi bảo vệ, dự án đã đạt Giải Tiềm năng tại VietFuture Awards 2025, Giải Nhất Startup Expo 2025, lọt Top 30 Swin-Biz-Rockstar mùa 5, góp mặt tại Tech4Life 2025, hoàn thành chương trình tiền ươm tạo FINC+ của DNES – Vườn ươm Doanh nghiệp Đà Nẵng và giành Giải Ba cuộc thi lập trình game Games Craft Arena.

Từ đồ án tốt nghiệp đến giấc mơ “đánh thức” di sản

Tại kỳ bảo vệ đồ án tốt nghiệp vừa qua tại Trường Đại học FPT, ReHistoria được hội đồng chấm 9,1 điểm cùng nhiều nhận xét tích cực. Nhưng điều khiến cả nhóm bất ngờ nhất là cam kết đầu tư 200 triệu đồng ngay tại phòng bảo vệ từ ông Trần Minh Thành, Giám đốc điều hành 3D Archtech Studio.

Ông Trần Minh Thành - Giám đốc điều hành 3D Archtech Studio - rót vốn 200 triệu đồng cho dự án ngay tại buổi bảo vệ

Khoảnh khắc ấy, theo lời Ngọc Linh, là sự pha trộn giữa run, vỡ òa và áp lực. “Nhiều tháng thử nghiệm, sửa sai, thức đêm lập trình, dựng mô hình… cuối cùng đã được nhìn nhận. Nhưng đi kèm với niềm vui là trách nhiệm phải sử dụng khoản đầu tư này để tạo ra một sản phẩm thực sự có ích cho cộng đồng”, Linh nói.

Chia sẻ về hành trình học tập, nhóm cho biết môi trường đào tạo tại trường Đại học FPT đã tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận tư duy khởi nghiệp từ sớm, thông qua các học phần về khởi nghiệp, marketing, lập trình di động và các hoạt động kết nối doanh nghiệp. Quan trọng hơn, đó là tinh thần dám thử, dám sai và liên tục điều chỉnh.

“Giảng viên và mentor thường đặt ra những câu hỏi phản biện khiến chúng em phải nghĩ sâu hơn về sản phẩm của mình. Nhờ vậy, trước khi bước vào buổi bảo vệ, ReHistoria đã được thử nghiệm và chỉnh sửa nhiều vòng, không còn là một ý tưởng trên giấy”, các thành viên trong nhóm chia sẻ.

Hiện ReHistoria vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện với kỳ vọng giúp di sản trở nên “gần” hơn với giới trẻ. “Nếu có ai đó lần đầu tiên hiểu được kiến trúc Ngọ Môn ở đúng tỷ lệ thật, hoặc một học sinh thấy lịch sử không còn khô khan nữa nhờ ứng dụng này, thì đó đã là một đóng góp ý nghĩa”, đại diện nhóm cho biết.