Có một thời, inox gần như là lựa chọn quen thuộc khi làm lan can, tay vịn cầu thang. Từ nhà phố đến những ngôi nhà ở nông thôn, kiểu lan can với trụ inox sáng bóng, kết hợp các thanh ngang chạy dọc cầu thang xuất hiện khá nhiều. Lý do cũng rất thực tế: inox bền, ít gỉ, dễ vệ sinh và không cần sơn lại thường xuyên. Đến nay, những ưu điểm đó vẫn còn nguyên. Tuy nhiên, cách thiết kế nhà ở đã thay đổi, kéo theo yêu cầu dành cho cầu thang cũng khác trước. Không chỉ cần chắc chắn và bền, khu vực này còn phải hài hòa với phòng khách, sàn, cửa và đồ nội thất xung quanh. Vì vậy, bên cạnh inox, nhiều gia đình bắt đầu chuyển sang những vật liệu có khả năng tạo cảm giác nhẹ hơn cho không gian hoặc linh hoạt hơn về kiểu dáng, màu sắc.

Tại sao cầu thang inox không còn được nhiều gia đình ưu tiên?

 

1. Bề mặt sáng bóng khá kén không gian: Inox có màu kim loại và khả năng phản chiếu đặc trưng. Khi cả trụ, tay vịn và các thanh lan can đều sử dụng inox bóng, cầu thang dễ trở thành một mảng khá nổi, nhất là trong những căn nhà sử dụng nhiều màu gỗ, màu trung tính và bề mặt lì.

2. Những mẫu nhiều thanh dễ khiến cầu thang trông rối: Nhiều mẫu lan can inox quen thuộc sử dụng trụ lớn kết hợp hàng loạt thanh ngang. Với cầu thang nằm ngay phòng khách hoặc nhà có chiều ngang hạn chế, những đường kim loại này dễ chia nhỏ tầm nhìn. Nhà có trẻ nhỏ cũng cần lưu ý thiết kế thanh ngang bởi chúng có thể tạo điểm bám để trẻ leo trèo.

3. Khó chủ động về màu sắc: Trong nhà ở phổ thông, inox sáng vẫn là loại thường gặp nhất. So với kim loại có thể sơn theo bảng màu của căn nhà, gia chủ sẽ có ít lựa chọn hơn nếu muốn lan can đồng bộ với cửa, sàn hoặc đồ nội thất.

Chính những điểm này khiến hai phương án khác ngày càng được chú ý hơn, nhưng mỗi loại lại giải quyết một nhu cầu hoàn toàn khác nhau.

Giải pháp 1: Lan can kính cường lực

Thế mạnh lớn nhất của kính không đơn thuần là “trông hiện đại”, mà là giảm cảm giác hiện diện của lan can trong không gian. Đây là điểm rất đáng giá với nhà phố, nơi cầu thang thường nằm ngay phòng khách hoặc chiếm một khoảng khá lớn giữa nhà.

1. Giữ tầm nhìn xuyên suốt, cầu thang bớt cảm giác chiếm chỗ: Với lan can inox, dù làm thanh mảnh đến đâu vẫn xuất hiện một hệ thống đường ngang hoặc dọc chạy theo cầu thang. Kính trong lại tạo thành bề mặt bảo vệ nhưng mắt vẫn nhìn xuyên qua được. Nhờ vậy, phòng khách và cầu thang ít bị chia thành hai mảng rõ rệt, đặc biệt hữu ích với những căn nhà có chiều ngang hạn chế.

2. Giữ lợi thế cho những khu vực cần ánh sáng: Nếu cầu thang nằm cạnh cửa sổ, giếng trời hay khoảng thông tầng, kính cho ánh sáng đi xuyên qua và không tạo thêm một hệ thanh dày đặc chắn trước nguồn sáng. Bởi vậy, vật liệu này đặc biệt phù hợp với những cầu thang nằm giữa nhà hoặc ở vị trí gia chủ muốn duy trì cảm giác sáng, thoáng.

3. Có thể thay đổi “chất” của cầu thang bằng phần tay vịn: Cùng một hệ kính nhưng đi với tay vịn gỗ sẽ tạo cảm giác ấm hơn, kết hợp kim loại lại gọn và sắc nét hơn; phía dưới cũng có thể sử dụng bậc gỗ hoặc đá. Vì kính gần như không cạnh tranh về màu sắc, chính bậc và tay vịn có thể trở thành phần kết nối cầu thang với nội thất.

Đổi lại, kính dễ lộ dấu tay và vệt bẩn nên cần vệ sinh thường xuyên. Quan trọng hơn, loại kính, kích thước tấm, chiều cao lan can, hệ liên kết và phụ kiện phải được tính toán phù hợp với từng công trình để bảo đảm an toàn.

Giải pháp 2: Sắt hoặc thép sơn hoàn thiện

Nếu kính mạnh ở khả năng làm lan can nhẹ đi về mặt thị giác thì sắt hoặc thép lại có lợi thế rõ rệt về khả năng tạo hình và màu sắc. Đây là lựa chọn phù hợp với những gia đình vẫn thích đường nét của lan can kim loại nhưng không muốn toàn bộ cầu thang mang màu inox sáng.

1. Có nhiều cách tạo hình hơn: Sắt, thép có thể làm thành những thanh đứng mảnh, hệ khung hình học hoặc các dạng lan can tối giản tùy thiết kế. Không nhất thiết phải có hoa văn cầu kỳ; đôi khi chỉ một hàng thanh đứng đều nhau đã đủ tạo nhịp cho cầu thang mà vẫn giữ được cảm giác gọn.

2. Màu sắc có thể chạy theo toàn bộ căn nhà: Đây là lợi thế rất thực tế. Lan can có thể cùng màu với khung cửa, đèn hoặc những chi tiết kim loại khác. Chẳng hạn, khung sơn đen kết hợp tay vịn gỗ có thể nối được màu của cầu thang với đồ gỗ xung quanh, thay vì xuất hiện thêm một mảng inox sáng hoàn toàn khác biệt.

3. Dễ tạo một hệ cầu thang thanh mảnh: Khi được thiết kế hợp lý, các thanh kim loại có thể làm khá gọn, nhờ đó vẫn nhìn rõ hình dáng cầu thang nhưng không cần những trụ inox lớn hay nhiều thanh ngang. Với gia đình có trẻ nhỏ, kiểu thanh đứng cũng đáng cân nhắc hơn lan can có nhiều thanh ngang dễ tạo điểm bám để leo; tuy nhiên, khoảng cách giữa các thanh và toàn bộ cấu tạo vẫn phải đáp ứng yêu cầu an toàn.

Điểm cần lưu ý là sắt, thép không có lợi thế chống ăn mòn tự nhiên giống inox. Chất lượng xử lý bề mặt, mối hàn và lớp sơn bảo vệ vì vậy rất quan trọng, nhất là ở khu vực ẩm hoặc có nguy cơ tiếp xúc với nước.

Không phải cứ nhà mới là phải bỏ inox

Sự xuất hiện của kính hay sắt, thép sơn hoàn thiện không khiến inox trở thành một vật liệu “hết thời”. Nếu ưu tiên độ bền, ít bảo dưỡng và khả năng chịu môi trường ẩm, inox vẫn có lý do để được lựa chọn. Ngược lại, một căn nhà muốn cầu thang nhẹ mắt hơn có thể nghiêng về kính, còn gia chủ muốn chủ động từ màu sắc đến đường nét lại có thêm phương án sắt hoặc thép sơn hoàn thiện.

Có lẽ điểm khác biệt lớn nhất so với trước đây nằm ở chính cách chúng ta làm cầu thang: thay vì chọn lan can như một hạng mục riêng lẻ, nó đang được tính cùng với cả không gian sống. Và khi cầu thang thường nằm ở vị trí rất dễ nhìn thấy trong nhà, sự thay đổi ấy cũng đủ để những vật liệu từng gần như mặc định không còn là lựa chọn duy nhất.