Thật ra Bắc Kinh đã chuẩn bị danh sách các công ty Mỹ phải hứng chịu đòn trả đũa, sau khi Washington từng bước “trói tay” nhà khổng lồ viễn thông Huawei và 33 công ty khác của Trung Quốc trong tháng 5.

Mỹ nhắm vào nhà khổng lồ công nghệ Trung Quốc Huawei với hàng loạt hạn chế.

Tuy nhiên, hành động đáp trả đã được Trung Quốc đem ra cân nhắc thiệt hơn và cuối cùng quyế định trì hoãn để chờ thời cơ. Theo một nguồn tin có uy tín, sở dĩ như vậy là vì Trung Quốc sợ động thái này sẽ phản tác dụng, gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế.

Sự thận trọng của Bắc Kinh dựa trên cơ sở tăng trưởng kinh tế nước này đang chậm lại. Đồng thời với đó là hy vọng ổn định đầu tư nước ngoài tại thời điểm nhiều nhà đầu tư đang muốn tháo chạy khỏi Trung Quốc.

Đại dịch Covid-19 đã làm lộ rõ bất lợi khi các nước khác phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Mặt khác, trước sự gia tăng áp lực từ Nhà Trắng, hiện nay ngày càng nhiều doanh nghiệp nước ngoài, nhất là các công ty Mỹ, đang tìm cách chuyển cơ sở sản xuất hoặc giảm hoạt động tại thị trường đông dân nhất thế giới.

Nội dung cuộc họp báo của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cuối kỳ họp quốc hội nước này hồi cuối tháng 5 cũng thể hiện rõ sự thận trọng của Trung Quốc đối với Mỹ. Ông Lý hoàn toàn tránh chỉ trích Mỹ.

Ổn định xuất khẩu và đầu tư nước ngoài là hai lĩnh vực trọng tâm trong các ưu tiên của Bắc Kinh trong năm nay, nhằm phục hồi nền kinh tế vốn bị thiệt hại do đại dịch.

Cách nay một năm, khi Washington áp dụng các hạn chế đối với Huawei, Bắc Kinh đã đe dọa trừng phạt các công ty Mỹ có khả năng làm tổn hại lợi ích của doanh nghiệp Trung Quốc hoặc làm tổn hại an ninh quốc gia. Công ty chuyển phát nhanh FedEx được cho là một trong những doanh nghiệp đầu tiên của Mỹ trở thành mục tiêu trả đũa của Trung Quốc. Nhưng kể từ đó, Trung Quốc đã án binh bất động. Động thái này khiến các doanh nghiệp Mỹ luôn bất an.

Theo giới phân tích, chính phủ Trung Quốc đã lo lắng về hậu quả nếu có hành động trả đũa. Đó là tạo nên phản ứng tiêu cực của các doanh nghiệp nước ngoài, khi Trung Quốc trở thành nơi đầu tư không còn hấp dẫn.

Trung Quốc không đủ khả năng trả đũa Mỹ trên hồ sơ Huawei?

Khi Mỹ áp dụng các hạn chế đối với Huawei trong việc sử dụng công nghệ mới nhất của nước này, bao gồm giới hạn quyền sử dụng công nghệ chế tạo bộ vi xử lý, Trung Quốc đã chuẩn bị điều tra hoặc đặt ra các hạn chế đối với các công ty công nghệ Mỹ như Qualcomm, Cisco và Apple. Đồng thời, Trung Quốc đình chỉ mua máy bay Boeing của Mỹ.

Tuy nhiên, không như ở thời điểm khởi đầu cuộc chiến thương mại với động thái ăn miếng trả miếng lập tức  trên mặt trận thuế quan, sự im lặng của Trung Quốc trong trường hợp Huawei có nguyên nhân sâu xa hơn. Trên một số lĩnh vực, Trung Quốc có thể không đủ khả năng áp dụng các biện pháp trả đũa tương xứng.

Chính vì lẽ đó, theo nhiều nhà quan sát, Bắc Kinh đã chuyển trọng tâm từ “phản đòn” sang cố gắng “chịu đòn” nhằm ngăn chặn thiệt hại vĩnh viễn cho nền kinh tế khi mất đầu tư nước ngoài. 

TRẦN NGHỊ