Một người bạn đến chơi rồi ngủ lại, người thân từ tỉnh khác về nhà ở vài ngày hay khách tới muộn và nghỉ qua đêm... đều là những tình huống có thể phát sinh trong đời sống hàng ngày. Điều nhiều người cần lưu ý là khi có người lưu trú qua đêm, pháp luật về cư trú quy định rõ trách nhiệm thông báo lưu trú.

Theo nội dung Luật 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Điều 30 Luật Cư trú được Cổng TTĐT Chính phủ đăng tải, khi có người lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú. Quy định sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Có khách ngủ lại qua đêm, ai phải thông báo?

Điều 30 Luật Cư trú hiện hành quy định, khi có người lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình, người đại diện cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện và các cơ sở lưu trú khác có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.

Đối với các gia đình, có thể hiểu đơn giản rằng khi bạn bè, người thân hoặc người quen đến nhà và ở lại qua đêm, thành viên hộ gia đình cần lưu ý thực hiện thủ tục này.

Trường hợp người đến lưu trú tại chỗ ở của cá nhân, hộ gia đình nhưng cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình không có mặt tại đó, chính người đến lưu trú có trách nhiệm thực hiện thông báo với cơ quan đăng ký cư trú.

Quy định nói trên áp dụng với trường hợp “lưu trú qua đêm”, do đó không nên hiểu thành cứ có khách đến nhà chơi là phải thông báo.

Theo Đại tá Ngô Như Cường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, quy định mới tập trung vào việc mở rộng đối tượng, làm rõ trách nhiệm và đa dạng hóa phương thức thực hiện. Mục tiêu là bảo đảm thông tin nơi ở thực tế của công dân được cập nhật đầy đủ, chính xác, phục vụ quản lý cư trú, bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn và hoạch định chính sách dân sinh.

Hai mốc thời gian người dân đặc biệt cần nhớ: 23 giờ và 8 giờ sáng

Đây là nội dung quan trọng nhất khi thực hiện thông báo lưu trú.

Theo Điều 30 Luật Cư trú, việc thông báo phải được thực hiện trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú. Trường hợp người đến lưu trú sau 23 giờ, việc thông báo phải được thực hiện trước 8 giờ ngày hôm sau.

Chẳng hạn, nếu một người bạn đến nhà từ tối và quyết định ngủ lại, việc thông báo cần hoàn thành trước 23 giờ cùng ngày. Nếu người thân đi chuyến bay hoặc chuyến xe muộn, tới nhà sau 23 giờ, hạn thông báo là trước 8 giờ sáng hôm sau.

Nội dung cần thông báo gồm họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu của người lưu trú; lý do lưu trú; thời gian lưu trú và địa chỉ lưu trú. Theo thông tin được Cổng TTĐT Chính phủ đăng tải, thời gian lưu trú theo chế độ này không quá 30 ngày.

Người dân cũng không bắt buộc phải trực tiếp tới cơ quan Công an để thực hiện. Việc thông báo có thể thực hiện qua điện thoại, hộp thư điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú. Thủ tục này không thu lệ phí.

Như vậy, với người sử dụng điện thoại thông minh, việc thông báo có thể được thực hiện ngay tại nhà qua phương thức điện tử thay vì phải trực tiếp đi làm thủ tục.

Không thực hiện đúng quy định có thể bị xử phạt hành chính

Không thực hiện đúng việc thông báo lưu trú có thể dẫn tới xử phạt hành chính.

Theo Bộ Công an, căn cứ Điều 10 Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ, áp dụng từ ngày 15/12/2025, hành vi không thực hiện đúng quy định của pháp luật về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Đây là mức xử phạt đáng lưu ý đối với cá nhân không thực hiện đúng nghĩa vụ thông báo lưu trú.

Với cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú tại khu công nghiệp và các cơ sở khác, mức phạt cao hơn và được xác định theo số người không được thông báo lưu trú. Cụ thể, không thông báo từ 1-3 người có thể bị phạt 2-4 triệu đồng; từ 4-8 người là 4-8 triệu đồng và từ 9 người trở lên là 8-12 triệu đồng.