Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và quản lý người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/9. 

Văn bản này dành riêng một điều khoản nhằm chuẩn hóa công tác quản lý và chế tài xử lý đối với các vi phạm liên quan đến lao động là người giúp việc gia đình.

Nhắc nhở mức phạt tiền đối với gia chủ vi phạm quy định khai báo

Căn cứ theo Nghị định mới, người sử dụng lao động (gia chủ) sẽ đối mặt với mức phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng nếu vướng vào một trong các hành vi sai phạm sau:

Khung pháp lý về Hợp đồng lao động giúp việc theo Bộ luật Lao động

Song song với các chế tài hành chính mới, việc thuê mướn người giúp việc gia đình phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cốt lõi đã được xác lập trong Bộ luật Lao động hiện hành:

Hình thức và thời hạn hợp đồng: Bắt buộc phải được lập thành văn bản. Thời hạn của hợp đồng sẽ do hai bên tự thỏa thuận. Mỗi bên đều có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng ở bất kỳ thời điểm nào, nhưng phải bảo đảm nghĩa vụ thông báo trước tối thiểu 15 ngày.

Các nội dung thỏa thuận bắt buộc: Hợp đồng phải ghi rõ thời giờ làm việc hằng ngày, chế độ chỗ ở, hình thức và kỳ hạn thanh toán tiền lương.

Quyền hạn và trách nhiệm hai bên trong mối quan hệ lao động

Bộ luật Lao động quy định cụ thể về nghĩa vụ cân bằng giữa người thuê và người làm nhằm bảo đảm tính minh bạch và văn minh trong sinh hoạt gia đình.

Trách nhiệm của người sử dụng lao động

Thực hiện trọn vẹn và đầy đủ các cam kết đã ghi nhận trong hợp đồng.

Chi trả thêm khoản tiền Bảo hiểm xã hội và Bảo hiểm y tế theo quy định để người giúp việc chủ động đăng ký tham gia.

Tôn trọng tuyệt đối danh dự, phẩm giá của người lao động; bố trí nơi ăn, chỗ ở đảm bảo vệ sinh (nếu có thỏa thuận) và tạo điều kiện thuận lợi để người giúp việc tham gia học văn hóa, học nghề.

Thanh toán chi phí tàu xe đi đường khi người giúp việc nghỉ việc trở về nơi cư trú (ngoại trừ trường hợp người giúp việc tự ý chấm dứt hợp đồng trước thời hạn).

Trách nhiệm và quyền lợi của người giúp việc

Hoàn thành đúng và đủ các nghĩa vụ công việc đã giao kết trong hợp đồng.

Có trách nhiệm bồi thường tài chính theo luật định hoặc thỏa thuận nếu làm thất thoát, hư hỏng tài sản của gia chủ.

Chủ động và kịp thời báo tin cho gia chủ khi phát hiện các nguy cơ tiềm ẩn có thể gây rủi ro tai nạn, đe dọa đến sức khỏe, tính mạng và tài sản của gia đình cũng như bản thân.

Có quyền gửi đơn tố cáo tới các cơ quan chức năng nếu bị gia chủ thực hiện các hành vi ngược đãi, cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục hoặc bất kỳ hành vi xâm phạm pháp luật nào khác.