Theo thông tin từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, ngày 4/11/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 401/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 22/12/2026.

Văn bản quy định cụ thể các hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, mức tiền phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số. Trong đó, một số hành vi liên quan đến việc cản trở hoạt động hợp pháp hoặc hỗ trợ hoạt động bất hợp pháp trong công nghiệp công nghệ số được quy định mức xử phạt đặc biệt cao.

Cụ thể, theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, tổ chức có một trong những hành vi cố ý cản trở trái pháp luật hoạt động nghiên cứu, sản xuất, phát triển sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ công nghệ số thuộc các trường hợp được quy định có thể bị phạt tiền từ 90 triệu đồng đến 140 triệu đồng.

Theo Điều 4 của nghị định, mức phạt đối với cá nhân bằng một nửa mức phạt dành cho tổ chức có cùng hành vi vi phạm. Như vậy, cá nhân thực hiện các hành vi nêu trên có thể bị phạt từ 45 triệu đồng đến 70 triệu đồng.

Đối với hộ kinh doanh, hộ gia đình có hành vi vi phạm thuộc phạm vi điều chỉnh, nghị định quy định áp dụng mức phạt như đối với cá nhân.

Cụ thể những hành vi có thể bị xử phạt tới 140 triệu đồng

Theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, có bốn nhóm hành vi chính thuộc diện xử phạt từ 90 triệu đồng đến 140 triệu đồng đối với tổ chức.

Trước hết là hành vi cố ý cản trở trái pháp luật hoạt động nghiên cứu, phát triển và sản xuất phần cứng.

Cụ thể, quy định đề cập đến các công việc như nghiên cứu, phát triển, thiết kế, chế tạo, lắp ráp, thử nghiệm, kiểm thử, đóng gói sản phẩm phần cứng và những hoạt động khác phục vụ sản xuất sản phẩm phần cứng theo quy định pháp luật.

Nhóm hành vi thứ hai liên quan đến hoạt động phát triển phần mềm và nội dung số.

Theo đó, việc cố ý cản trở trái pháp luật các hoạt động nghiên cứu, phân tích, sáng tạo, thiết kế, lập trình, thử nghiệm, kiểm thử, đóng gói sản phẩm phần mềm, nội dung số và những công việc sản xuất có liên quan cũng thuộc diện xử phạt.

Không dừng lại ở khâu sản xuất, nghị định còn quy định chế tài đối với hành vi cố ý cản trở trái pháp luật việc cung cấp dịch vụ công nghệ số.

Các hoạt động được đề cập khá rộng, bao gồm tư vấn, thiết kế, cài đặt, tích hợp, quản lý, vận hành, đào tạo, số hóa, xử lý dữ liệu, bảo hành, bảo trì, sửa chữa, xuất bản, phân phối sản phẩm công nghệ số và cung cấp sản phẩm công nghệ số dưới dạng dịch vụ. 

Đáng chú ý, nhóm hành vi thứ tư không trực tiếp đề cập đến việc cản trở sản xuất hay cung cấp dịch vụ, mà liên quan đến cố ý hỗ trợ tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi bị cấm trong công nghiệp công nghệ số.

Cụ thể, hành vi cố ý hỗ trợ thông qua việc cung cấp, chuyển giao, phân phối, cho thuê hoặc cho phép sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số để thực hiện hành vi bị cấm cũng có thể bị xử phạt theo khung tiền phạt nêu trên.

Theo Báo Điện tử Chính phủ, Nghị định 401/2026/NĐ-CP còn quy định những khung xử phạt cao hơn đối với một số hành vi nghiêm trọng.

Trong đó, tổ chức sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số để thực hiện hành vi bị cấm theo quy định pháp luật về công nghiệp công nghệ số, không thuộc trường hợp xử phạt theo pháp luật chuyên ngành khác, có thể bị phạt từ 140 triệu đồng đến 170 triệu đồng.

Đặc biệt, hành vi lợi dụng hoạt động công nghiệp công nghệ số để xâm phạm lợi ích quốc gia, an ninh quốc gia, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc các lợi ích khác được pháp luật bảo vệ theo khoản 3 Điều 9 có thể bị phạt từ 170 triệu đồng đến 200 triệu đồng đối với tổ chức.

Ngoài phạt tiền, Điều 9 còn quy định hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; trục xuất đối với cá nhân là người nước ngoài vi phạm theo trường hợp luật định.

Tùy hành vi, bên vi phạm còn có thể bị buộc thu hồi, gỡ bỏ hoặc áp dụng biện pháp kỹ thuật phù hợp đối với sản phẩm, dịch vụ công nghệ số được sử dụng để vi phạm, đồng thời buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Người dân, doanh nghiệp cần lưu ý những gì để tránh vi phạm?

Theo Điều 2 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định.

Do đó, các doanh nghiệp sản xuất phần cứng, phát triển phần mềm, đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ số và những tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động liên quan cần đặc biệt lưu ý.

Trước hết, khi thực hiện các hoạt động nghiên cứu, sản xuất, phát triển và kinh doanh sản phẩm công nghệ số, tổ chức, cá nhân cần tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan, không cố ý thực hiện những hành vi cản trở trái pháp luật.

Đối với doanh nghiệp cung cấp, chuyển giao hoặc cho thuê sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, cần rà soát hoạt động hợp tác, xác định rõ mục đích sử dụng sản phẩm, dịch vụ và tránh cố ý hỗ trợ các hành vi bị pháp luật cấm.

Trường hợp phát sinh tranh chấp trong quá trình hợp tác, nghiên cứu hoặc cung cấp dịch vụ, các bên cần giải quyết thông qua những phương thức hợp pháp, thay vì tự ý thực hiện các biện pháp cản trở trái quy định.

Đặc biệt, cần phân biệt giữa sự cố kỹ thuật, chậm tiến độ hoặc tranh chấp hợp đồng thông thường với hành vi cố ý cản trở trái pháp luật được quy định tại nghị định. Không phải mọi hoạt động gây gián đoạn trong lĩnh vực công nghệ đều mặc nhiên bị xử phạt tới 140 triệu đồng.

Việc xác định vi phạm phải căn cứ vào tính chất hành vi, chủ thể thực hiện và các quy định pháp luật có liên quan.