Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 339/2026/NĐ-CP điều chỉnh và bổ sung hệ thống chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, kinh doanh bất động sản, chính thức có hiệu lực từ ngày 26/8. 

Điểm nhấn đáng chú ý tại văn bản này là việc chính thức luật hóa mức xử phạt tài chính nghiêm khắc đối với hành vi thu tiền thanh toán mua bán, chuyển nhượng hoặc dịch vụ môi giới bất động sản không qua kênh ngân hàng, hướng tới mục tiêu minh bạch hóa dòng tiền và lành mạnh hóa thị trường.

Khung phạt tối đa 300 triệu đồng và biện pháp khắc phục bắt buộc

Căn cứ quy định tại Khoản 3 Điều 66 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, cơ quan quản lý áp dụng mức phạt tiền từ 240.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng đối với các hành vi nhận tiền thanh toán trực tiếp (tiền mặt) thay vì giao dịch qua tài khoản ngân hàng.

Quy định trên bao quát cả nguồn thu phát sinh từ hợp đồng kinh doanh bất động sản lẫn hợp đồng kinh doanh dịch vụ bất động sản. Mọi khoản thanh toán từ khách hàng bắt buộc phải chuyển khoản qua tài khoản mở tại tổ chức tín dụng trong nước hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam.

Bên cạnh hình phạt tiền, Điểm a Khoản 7 Điều 66 còn buộc đơn vị vi phạm phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: phải thực hiện việc nhận tiền thanh toán từ khách hàng thông qua tài khoản ngân hàng hợp lệ đối với các hợp đồng vẫn đang trong quá trình thực hiện.

Cảnh báo người mua và chủ sở hữu bất động sản: Tuyệt đối không tiếp tay thanh toán "chui"

Mặc dù chế tài xử phạt hành chính nhắm trực tiếp vào chủ đầu tư và doanh nghiệp kinh doanh địa ốc, song mọi cá nhân khi tham gia mua bán, sang nhượng hoặc sở hữu nhà, đất đều cần nâng cao cảnh giác, tránh thỏa hiệp trước các yêu cầu thanh toán tiền mặt ngoài sổ sách.

Trong thực tế, việc một số đơn vị gợi ý khách hàng trả tiền mặt hoặc kê khai "hai giá" (giá thực tế giao dịch cao hơn giá ghi trong hợp đồng công chứng) tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn đối với người dân:

Mất bằng chứng pháp lý khi xảy ra tranh chấp: Dòng tiền không chảy qua hệ thống ngân hàng sẽ không có sao kê, chứng từ chuyển tiền hợp chuẩn. Nếu dự án chậm tiến độ, phát sinh tranh chấp hoặc bị thu hồi, người mua rất khó đòi lại đủ số tiền thực tế đã chi trả.

Nguy cơ liên đới tội trốn thuế: Việc tiếp tay cho doanh nghiệp nhận tiền mặt để hạ thấp giá trị giao dịch trên hợp đồng nhằm giảm bớt nghĩa vụ thuế có thể khiến cá nhân bị cơ quan thuế truy thu, xử phạt hành chính, thậm chí đối diện nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự về hành vi trốn thuế với vai trò đồng phạm giúp sức.

Tắc nghẽn thủ tục cấp sổ và xác minh tài sản: Khi cơ quan quản lý đẩy mạnh đồng bộ dữ liệu đất đai và định danh bất động sản, mọi bất thường về dòng tiền thanh toán thiếu minh bạch đều có thể khiến hồ sơ đăng ký quyền sở hữu bị đình trệ, yêu cầu giải trình kéo dài.

Vì vậy, người dân khi mua bán hay sử dụng dịch vụ bất động sản cần kiên quyết yêu cầu thực hiện thanh toán 100% qua tài khoản ngân hàng chính thức của doanh nghiệp đứng tên trên hợp đồng, giữ gìn đầy đủ ủy nhiệm chi và hóa đơn chứng từ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp tối đa của chính mình.