Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nghị định có hiệu lực từ 10/9/2026.

Nghị định quy định rõ hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, quy định về hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc, hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện. Đáng chú ý, hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc sẽ bị xử phạt với mức phạt có thể lên tới 75 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, người sử dụng lao động còn phải đóng đủ số tiền BHXH chậm đóng và nộp thêm khoản tiền tương đương 0,03%/ngày tính trên số tiền và thời gian chậm đóng.

Trong đó, quy định phạt cảnh cáo đối với các hành vi quy định tại khoản 3 Điều này khi số tiền vi phạm tính tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính dưới 400.000 đồng.

Chậm đóng BHXH, chủ doanh nghiệp bị phạt thế nào?

"2. Phạt tiền đối với người sử dụng lao động khi có một trong các hành vi: không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 28 của Luật Bảo hiểm xã hội; không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 28 của Luật Bảo hiểm xã hội nhưng thuộc trường hợp pháp luật quy định không bị coi là trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của pháp luật, theo một trong các mức sau đây:..."

Như vậy, đối với trường hợp người sử dụng lao động không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc trong thời hạn luật định, mức phạt được tính theo số lượng người lao động vi phạm.

Cụ thể, nếu vi phạm dưới 10 người lao động, mức phạt từ 5-10 triệu đồng. Mức phạt tăng dần theo số lượng người lao động và cao nhất từ 60-75 triệu đồng nếu vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên.

Ảnh tạo bởi AI

Đáng chú ý, mức phạt không chỉ căn cứ vào số lượng lao động mà còn được tính trực tiếp trên số tiền BHXH chậm đóng.

Theo đó, người sử dụng lao động có hành vi chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền BHXH bắt buộc theo hồ sơ đã đăng ký có thể bị phạt từ 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản. Tuy nhiên, mức phạt tối đa là 75 triệu đồng.

Quy định này cũng áp dụng với trường hợp người sử dụng lao động không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền BHXH đã đăng ký sau 60 ngày kể từ ngày đến hạn đóng và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc, nhưng hành vi vẫn thuộc trường hợp không bị coi là trốn đóng BHXH bắt buộc theo quy định pháp luật.

Không chỉ bị phạt tiền, người sử dụng lao động còn phải nộp thêm 0,03% mỗi ngày

Một điểm đáng chú ý trong quy định mới là doanh nghiệp vi phạm không chỉ phải chịu tiền phạt hành chính. Với hành vi chậm đóng BHXH, người sử dụng lao động bị buộc đóng đủ số tiền BHXH chậm đóng, đồng thời phải nộp thêm một khoản tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền BHXH chậm đóng và số ngày chậm đóng vào quỹ BHXH.

Như vậy, tổng nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp phải thực hiện có thể gồm ba khoản: tiền BHXH còn thiếu, tiền phạt vi phạm hành chính và khoản tiền 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm đóng.

Trường hợp doanh nghiệp chưa đăng ký hoặc đăng ký chưa đầy đủ người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, ngoài việc đóng đủ số tiền còn thiếu và khoản 0,03%/ngày, doanh nghiệp còn phải lập hồ sơ đăng ký hoặc đăng ký đầy đủ số người tham gia BHXH bắt buộc cho người lao động.

Trốn đóng BHXH bắt buộc sẽ bị mức phạt đến 20% tổng số tiền

Nghị định 283/2026/NĐ-CP đồng thời quy định riêng về hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc, với mức xử phạt cao hơn.

Đối với hành vi trốn đóng, mức phạt có thể lên tới 75 triệu đồng tùy số lượng người lao động vi phạm. Đáng chú ý, trường hợp trốn đóng BHXH còn có thể bị phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng, nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng.

Cụ thể:

2. Phạt tiền từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng tối đa không quá 75.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội sau đây:

a) Đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp hơn quy định tại khoản 1 Điều 31 của Luật Bảo hiểm xã hội;

b) Không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký bảo hiểm xã hội bắt buộc sau 60 ngày kể từ ngày đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc chậm nhất quy định tại khoản 4 Điều 34 của Luật Bảo hiểm xã hội và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc theo quy định tại Điều 35 của Luật Bảo hiểm xã hội nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. 

Mức phạt với hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc - Ảnh tạo bởi AI