Mỗi dịp Tết, mâm cỗ của người Việt thường rất phong phú với bánh chưng, thịt kho, gà luộc, giò chả, xôi chè… Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, sự trọn vẹn của mâm cơm Tết không chỉ nằm ở những món chính cầu kỳ mà đôi khi lại phụ thuộc vào một món phụ khá giản dị: dưa hành (hoặc hành muối).

Trong nhiều gia đình truyền thống, người lớn tuổi thường xem dưa hành là chi tiết giúp mâm cỗ ngày Tết đạt được sự cân bằng cả về hương vị lẫn ý nghĩa biểu tượng. Vì vậy, những người nội trợ khéo léo gần như không bao giờ bỏ qua món ăn này.

Dưa hành – món ăn giúp cân bằng mâm cỗ ngày Tết

Ảnh minh họa

Ẩm thực ngày Tết thường thiên về các món nhiều đạm, nhiều dầu mỡ như thịt kho, giò chả hay các món chiên rán. Dưa hành với vị chua nhẹ, giòn thanh được xem là món giúp cân bằng khẩu vị, giúp bữa ăn bớt ngấy và dễ thưởng thức hơn.

Theo quan niệm truyền thống, mâm cỗ Tết cần đạt sự hài hòa giữa đậm và thanh, nóng và mát. Dưa hành xuất hiện trong mâm cơm giống như “cầu nối” giúp các món ăn trở nên trọn vị, tạo cảm giác nhẹ nhàng sau những món chính.

Ý nghĩa phong tục phía sau món ăn quen thuộc

Không chỉ mang giá trị ẩm thực, dưa hành còn gắn với nhiều ý nghĩa văn hóa. Trong dân gian, hành được xem là biểu tượng của sự gắn kết và bền chặt. Người xưa tin rằng món ăn này tượng trưng cho sự hòa thuận trong gia đình, giúp các thành viên thêm gắn bó.

Ngoài ra, vị chua nhẹ của dưa hành còn được xem là yếu tố giúp “làm dịu” tổng thể mâm cỗ, mang ý nghĩa cân bằng vận khí trong những ngày đầu năm.

Vì sao nhiều gia đình hiện đại dần bỏ qua dưa hành?

Ngày nay, không ít gia đình lựa chọn mua sẵn đồ ăn hoặc thay thế dưa hành bằng các món ăn kèm khác. Một phần vì việc muối hành đòi hỏi thời gian chuẩn bị, phần khác do khẩu vị thay đổi khiến món ăn này không còn phổ biến như trước.

Tuy nhiên, trong nhiều gia đình vẫn giữ nếp truyền thống, dưa hành được xem như món không thể thiếu trong mâm cơm Tết, bởi nó gắn với ký ức và nét văn hóa lâu đời.

Chuẩn bị dưa hành thế nào để giữ trọn hương vị truyền thống?

Ảnh minh họa

Theo kinh nghiệm dân gian, hành dùng để muối thường được chọn loại củ nhỏ, chắc, không bị dập. Hành sau khi sơ chế sẽ được ngâm cùng nước muối pha loãng hoặc nước chua ngọt để tạo vị giòn và thơm nhẹ.

Dưa hành thường được bày trên đĩa riêng, đặt cạnh các món thịt để dễ dùng kèm. Cách bày biện đơn giản nhưng giúp mâm cỗ trở nên cân đối và bắt mắt hơn.

Khi sự trọn vẹn bắt đầu từ món ăn giản dị

Trong văn hóa Tết của người Việt, mâm cơm không chỉ là nơi thưởng thức món ngon mà còn là biểu tượng của sự sum vầy và nề nếp gia đình. Những món phụ như dưa hành, dù không phải trung tâm của mâm cỗ, vẫn góp phần tạo nên sự hài hòa và đủ đầy.

Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều gia đình vẫn duy trì thói quen chuẩn bị dưa hành mỗi dịp Tết như một cách lưu giữ truyền thống và tạo nên không khí đoàn viên quen thuộc. Và đôi khi, chính những món ăn giản dị ấy lại là yếu tố giúp mâm cơm ngày Tết trở nên trọn vẹn hơn bao giờ hết.