Tại dự thảo Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024, cơ quan chủ trì soạn thảo đã đưa ra những thay đổi mang tính đột phá liên quan đến thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Nếu được thông qua, quy định mới này sẽ tạo điều kiện rút ngắn đáng kể thủ tục hành chính cho người dân.

Theo các điều khoản hiện hành, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được xác định là giấy tờ pháp lý tối cao do cơ quan Nhà nước ban hành.Giấy tơ này nhằm công nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản (bao gồm nhà ở cùng các công trình xây dựng kiên cố trên đất) một cách hợp pháp cho các cá nhân, hộ gia đình và tổ chức.

Phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền cấp "Sổ đỏ" cho 3 cấp

Để tối ưu hóa công tác quản lý nhà nước, dự thảo đề xuất bổ sung thêm Điều 22a ngay sau Điều 22 của luật hiện hành. Trong đó, thẩm quyền cấp mới hoặc xác nhận thay đổi trên phôi sổ được phân định rõ rệt theo 3 cấp:

Cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh: Chịu trách nhiệm cấp giấy chứng nhận hoặc phê duyệt các thay đổi đối với những hồ sơ thuộc diện tỉnh quyết định. Cụ thể gồm các thủ tục: giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng, gia hạn thời gian sử dụng, chuyển đổi hình thức sử dụng đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất.

Chủ tịch UBND cấp xã: Đây là điểm mới đáng chú ý nhất khi dự thảo đề xuất trao quyền cho người đứng đầu chính quyền cấp xã được trực tiếp ký cấp giấy chứng nhận hoặc xác nhận biến động đối với các hồ sơ thuộc phạm vi giải quyết của địa phương. Các trường hợp này bao gồm: giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh thời hạn, xác định lại hạn mức diện tích đất ở hoặc công nhận quyền sử dụng đất.

Văn phòng đăng ký đất đai: Sẽ đảm nhiệm việc cấp giấy chứng nhận, ghi nhận thay đổi, thực hiện đăng ký đất đai lần đầu cũng như đăng ký biến động cho tất cả các trường hợp còn lại (không nằm trong phạm vi xử lý của cấp tỉnh và cấp xã).

Tăng quyền xử lý sai sót và bãi bỏ quy định cũ

Dự thảo cũng nêu rõ, cơ quan nào có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận thì đương nhiên có quyền đính chính thông tin khi phát hiện lỗi in ấn, thu hồi, hủy bỏ phôi sổ đã ban hành trái quy định hoặc tổ chức cấp lại sổ mới khi người dân có yêu cầu.

Để đồng bộ hóa quy trình mới này, cơ quan soạn thảo cũng đề xuất xóa bỏ hoàn toàn Điều 136 của Luật Đất đai 2024 – điều khoản vốn đang quy định về thẩm quyền cấp giấy chứng nhận ở thời điểm hiện tại.

Nếu nhận được sự đồng thuận của Quốc hội, các điều khoản sửa đổi và bổ sung này dự kiến sẽ chính thức đi vào cuộc sống kể từ ngày 1/3/2027.