Những ngày gần đây, có một đoạn video được cắt từ camera an ninh đã viral khắp các nền tảng. Đoạn video dài vỏn vẹn 36 giây, và sẽ chẳng bao giờ được cắt ra nếu không có sự xuất hiện của Tom Cruise.

Nhưng tài tử điện ảnh không phải lý do duy nhất đoạn video ngắn thu hút được sự chú ý. Đoạn phim quay lại được một hành động đáng quý của minh tinh màn bạc đáng giá bậc nhất Hollywood: anh rảo bước trong hành lang, lướt qua tấm lưng một cô gái đang cắm cúi với chiếc điện thoại; anh đi khuất rồi quay lại, vỗ vai cô gái, nói vài câu mà chúng ta chỉ có thể phỏng đoán dựa trên nụ cười của cô gái. Rồi anh rời đi, để lại cô gái vẫn đang sững sờ trước sự việc vừa xảy ra.

“Anh ấy thực sự đã gõ lên vai tôi, và tôi không nhớ anh ấy đã nói gì, tôi ngỡ ngàng tột độ”, cô gái chia sẻ trong một video TikTok. “Anh ấy cười, và tất cả những gì tôi có thể thốt ra là ‘Tom Cruise?’. Anh ấy chúc tôi ngủ ngon, và rời đi. Khi anh ấy trở lại, tôi cũng đã định thần lại và xin chụp chung một tấm ảnh”.

Giai thoại về việc sao hạng A tương tác với “người thường” không còn là chuyện hiếm thấy, nhất là trong thời đại của mạng xã hội này. Những gì chúng ta vẫn hay làm hiện nay là săm soi từng hành động diễn ra trong một khoảnh khắc ngắn ngủi.

Dường như Tom Cruise đã tưởng rằng cô gái đang gặp chuyện buồn, nên đã trở lại chỉ để hỏi thăm cô gái lạ mặt. Nhiều người tin rằng anh không biết đến sự tồn tại của camera an ninh, và hành động của Tom Cruise hoàn toàn xuất phát từ một cảm xúc của một con người giàu sự đồng cảm. Một khoảnh khắc đáng giá xoay quanh hai chữ “hỏi thăm”.

Bốn chữ quen thuộc

Dạo gần đây, Tom Cruise đang bận rộn trong giai đoạn quảng bá cho dự án “Digger”, bộ phim hài đen anh thực hiện cùng một đạo diễn từng đoạt Oscar, Alejandro González Iñárritu. Giữa lịch trình bận rộn của một ngôi sao hạng A, Tom Cruise vẫn sẵn lòng dành ra vài giây để hỏi thăm một người xa lạ.

Biết rõ sức ảnh hưởng của sự nổi tiếng, và càng hiểu rõ hành động tích cực có thể đem lại những điều tốt đẹp gì, Tom Cruise đã làm một việc mà ai cũng nên làm, là đem lại niềm vui cho người khác.

Nhiều khi bốn chữ "chắc không sao đâu" chính là rào cản ngăn đàn ông chúng ta trở thành người thấu cảm. Một đồng nghiệp đang ngồi thẫn thờ, một thằng bạn thân bỗng ít nói trong một bữa nhậu, giọng của người thân mang một sắc thái trầm hơn mọi lần, … Trong những khoảnh khắc như thế, có thể ta nhận ra sự trầm tư, nhưng có thể là vì ngại, vì cái cảm giác “không muốn làm phiền người khác”, mà vội vã kết luận rồi không cất lời hỏi thăm.

Thậm chí, bốn chữ “chắc không sao đâu” còn tạo cho tinh thần chúng ta một lối thoát êm ái. Người đàn ông sẽ tự áp cái hệ quy chiếu của mình vào người khác, tự nhẩm lại bài học đã nằm lòng từ lâu, rằng hỏi chuyện riêng tư là tọc mạch, còn giữ nỗi âu lo cho riêng mình mới là chín chắn. Thực tế mà nói, bên cạnh sự mạnh mẽ, đàn ông cũng cần biết thế nào là yếu lòng, để đủ tinh tế mà nhận ra khoảnh khắc yếu lòng của người bên cạnh, bất kể đó là cha, mẹ, bạn bè hay người đầu gối tay ấp với mình hằng đêm.

Đàn ông học được gì từ hình mẫu Tom Cruise?

Trước khi nghĩ đến chuyện học được gì, ta phải thừa nhận một sự thật hiển nhiên: anh em mình… không phải Tom Cruise. Trong xã hội hiện đại, ta rất khó để tiến tới vỗ vai và hỏi thăm một người xa lạ mà không khiến họ giật mình hay nảy sinh tâm lý cảnh giác. Ở vị trí của Tom Cruise, một siêu sao toàn cầu với nụ cười quen thuộc suốt hàng thập kỷ, việc “lan tỏa sự ấm áp tới người lạ” diễn ra dễ dàng và tự nhiên hơn rất nhiều.

Dẫu vậy, bỏ qua khoảng cách về sự nổi tiếng, đàn ông chúng ta vẫn có thể nhặt ra những viên ngọc quý từ cách hành xử của tài tử này, nhất là khi câu chuyện của Tom Cruise còn có một ngã rẽ thú vị khác. Anh đã sai khi nghĩ rằng cô gái đang gặp chuyện buồn; cô gái hoàn toàn ổn, chỉ đang giết thời gian trong giờ nghỉ với dáng người lom khom của một cá nhân “dán mặt vào điện thoại”. Dù vậy, Tom Cruise vẫn đạt được kết quả của một lời thăm hỏi: anh đã giúp cô gái vui hơn so với vài giây trước đó.

Khoa học đã từng để tâm tới tương tác thú vị này giữa người và người. Năm 2021, hai nhà tâm lý học Xuan Zhao và Nicholas Epley công bố trên tạp chí Journal of Personality and Social Psychology một loạt thí nghiệm về lời khen, và phát hiện rằng người nói thường đánh giá thấp mức độ vui của người nhận, cùng lúc đó lại phóng đại cảm giác ngượng ngùng mà người nhận phải chịu. Một phần nguyên nhân là người ta mải lo nói sao cho đúng, cho khéo, đến nỗi quên mất điều người nghe thực sự để tâm là tấm lòng đằng sau câu thăm hỏi.

Tom Cruise hỏi thăm một người xa lạ mà chẳng đứng chờ một lời cảm ơn, chẳng đề nghị chụp ảnh, cũng chẳng nán lại để tận hưởng ánh mắt ngưỡng mộ. Sức hút của khoảnh khắc ấy đến từ chính sự nhẹ nhàng: anh đến, trao đi một chút ấm áp, rồi rời đi. Một người nán lại quá lâu để chờ được ghi nhận sẽ vô tình biến sự tử tế thành một cuộc giao dịch, và người nhận hầu như luôn cảm nhận được điều đó.

Nỗi sợ "lỡ mình hiểu nhầm" hoàn toàn vô tác dụng. Bởi cái giá của một lần hỏi thăm nhầm gần như bằng không, còn cái giá của sự im lặng thì chẳng ai đo đếm được. Thay vì thầm nghĩ “chắc không sao đâu”, Tom Cruise đã mạnh dạn tới hỏi thăm cô gái lạ mặt, chắc hẳn điều đó đã khiến cô ấy vui cả ngày, và có một câu chuyện để đời.

Mười giây không đủ để thay đổi cuộc đời ai, nhưng đủ để cánh đàn ông chúng ta nói ra lời hỏi thăm chân thành, để thể hiện với người khác rằng, họ xứng đáng được trân trọng.