Một thay đổi đáng chú ý liên quan đến cách tiếp nhận lương hưu và các khoản an sinh xã hội sẽ chính thức có hiệu lực từ cuối tháng 9 tới. Với hàng triệu người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, trong đó phần lớn là những người đã bước sang tuổi nghỉ hưu, quy định mới được kỳ vọng giúp việc nhận tiền ngày càng thuận tiện, chủ động và minh bạch hơn.

Từ 28/9, người cao tuổi thêm cách tiếp nhận lương hưu, tiền an sinh qua VNeID

Cụ thể, ngày 13/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 320/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử. Nghị định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 28/9/2026.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc chính thức bổ sung quy định về “tài khoản hưởng an sinh xã hội” trên Ứng dụng định danh quốc gia VNeID.

Theo Nghị định 320, tài khoản hưởng an sinh xã hội là thông tin định danh trên VNeID, cho phép người dân tích hợp thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội và các khoản kinh phí hợp pháp khác.

Điều này cũng có nghĩa cần hiểu chính xác rằng tiền lương hưu không phải được “giữ trong VNeID” như một chiếc ví điện tử. VNeID đóng vai trò xác thực, kết nối thông tin người hưởng với tài khoản nhận tiền đã được tích hợp. Khoản tiền thực tế vẫn được chuyển đến tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động tương ứng.

Trên thực tế, việc tích hợp tài khoản hưởng an sinh xã hội đã được triển khai trước khi Nghị định 320 có hiệu lực. Tháng 3/2026, BHXH Việt Nam đã hướng dẫn người dân có tài khoản ngân hàng và tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 thực hiện thao tác ngay trên ứng dụng.

Người dùng chỉ cần đăng nhập VNeID, chọn “An sinh xã hội”, tiếp tục chọn “Tài khoản hưởng an sinh xã hội”, nhập tài khoản ngân hàng, xác thực mật khẩu và gửi thông tin theo hướng dẫn. BHXH Việt Nam đánh giá tiện ích này giúp người dân tiếp cận dịch vụ công và thụ hưởng chính sách an sinh xã hội nhanh chóng, minh bạch và an toàn hơn.

Quy mô người có thể hưởng lợi từ quá trình số hóa này là rất lớn. Theo BHXH Việt Nam, riêng kỳ chi trả tháng 7/2026, khoảng 3,55 triệu người được nhận lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng, với tổng số tiền 24.320 tỷ đồng.

Trong đó, 3,32 triệu người đã nhận tiền qua tài khoản cá nhân, tương đương hơn 93% tổng số người hưởng; còn khoảng 226.000 người nhận bằng tiền mặt thông qua tổ chức hỗ trợ chi trả.

Người cao tuổi có thể bớt cảnh đi lại, chờ nhận tiền

Với nhiều người cao tuổi, ý nghĩa dễ thấy nhất của việc số hóa chi trả nằm ở sự thuận tiện.

Thay vì phải trực tiếp đến một địa điểm vào những ngày nhất định để nhận tiền, người hưởng qua tài khoản có thể chủ động kiểm tra khoản tiền được chuyển đến. Điều này đặc biệt hữu ích với những người tuổi cao, sức khỏe yếu, khó khăn trong việc đi lại hoặc sống xa điểm chi trả.

Việc tiền được chuyển trực tiếp vào tài khoản cá nhân cũng giúp người hưởng giảm phụ thuộc vào con cháu hoặc người nhận thay, đồng thời hạn chế việc phải cầm một khoản tiền mặt từ điểm chi trả về nhà.

BHXH Việt Nam hiện cũng khuyến khích việc chi trả qua tài khoản cá nhân vì tính nhanh chóng, thuận tiện. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn duy trì phương án phù hợp đối với những trường hợp khó tiếp cận hình thức điện tử. Chẳng hạn, với người cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc không có khả năng đi lại, cơ quan BHXH tiếp tục phối hợp thực hiện chi trả tại nhà theo quy định.

Ở góc độ rộng hơn, thay đổi lần này không chỉ nằm ở việc nhận lương hưu. Việc hình thành một tài khoản an sinh gắn với danh tính điện tử có thể tạo điều kiện để nhiều khoản hỗ trợ, trợ cấp khác trong tương lai được chuyển đến đúng đối tượng thông qua một hệ thống dữ liệu thống nhất.

Bên cạnh đó, Nghị định 320 còn quy định khi thông tin, giấy tờ đã được tích hợp trên VNeID, cơ quan, tổ chức khi giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công không được yêu cầu người dân tiếp tục nộp hoặc xuất trình lại bản chính, bản sao những giấy tờ đó.

Với người cao tuổi, việc giảm giấy tờ và số lần phải trực tiếp thực hiện thủ tục có thể mang lại lợi ích không nhỏ.

Không bắt buộc tất cả người nghỉ hưu phải chuyển sang VNeID

Dù vậy, người dân cần lưu ý rằng từ ngày 28/9 không đồng nghĩa toàn bộ người nghỉ hưu bắt buộc phải dừng nhận lương hưu bằng tiền mặt và chuyển sang VNeID.

Nghị định 320 tạo hành lang pháp lý cho tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID và việc tiếp nhận các khoản hưu trí, an sinh thông qua tài khoản được tích hợp. Trong khi đó, số liệu BHXH Việt Nam tháng 7/2026 cho thấy vẫn có khoảng 226.000 người được chi trả bằng tiền mặt, bảo đảm quyền lợi cho những người chưa có điều kiện nhận qua tài khoản hoặc thuộc trường hợp được chi trả trực tiếp.

Đây là yếu tố quan trọng bởi không phải người cao tuổi nào cũng sử dụng thành thạo smartphone, VNeID hay ngân hàng số.

Một lưu ý khác là người cao tuổi cần đặc biệt cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo lợi dụng chính sách BHXH mới. Tháng 7/2026, BHXH Việt Nam đăng tải cảnh báo về tình trạng đối tượng giả danh cán bộ, gọi điện yêu cầu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH bổ sung hồ sơ, cài ứng dụng hoặc cung cấp thông tin cá nhân.

Đã có trường hợp một công dân cao tuổi tại Hà Nội nhận cuộc gọi giả danh cán bộ yêu cầu bổ sung thông tin BHXH. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không cung cấp số căn cước, mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng; đồng thời không tải ứng dụng hoặc truy cập đường link được người lạ gửi qua điện thoại khi chưa xác minh.