Một nghiên cứu mới từ Trung tâm Nghiên cứu Ung thư MD Anderson thuộc Đại học Texas (Mỹ) đã chỉ ra rằng tình trạng viêm có thể đóng vai trò trung tâm trong việc khởi phát những giai đoạn sớm nhất của ung thư phổi.

Bằng cách tạo ra bản đồ không gian phân tử và tế bào có độ phân giải cao, các nhà khoa học đã theo dõi chi tiết quá trình ung thư phổi hình thành ngay từ khi tổn thương còn ở mức tiền ung thư. Kết quả cho thấy, những tế bào đầu tiên có nguy cơ trở thành ung thư phổi thường xuất hiện tại các vùng mô có mức độ viêm cao và được bao quanh bởi các tế bào gây viêm.

“Chúng tôi phát hiện rằng việc ức chế hoạt động của chất gây viêm IL-1B làm giảm đáng kể số lượng tế bào tiền ung thư. Điều này cho thấy khả năng ngăn ngừa ung thư phổi ‘ngay từ trứng nước’ bằng cách kiểm soát phản ứng viêm”, giáo sư Humam Kadara thuộc bộ môn Bệnh học Phân tử dịch chuyển cho biết.

Để đạt được kết quả này, nhóm nghiên cứu đã phân tích 56 mẫu tổn thương tiền ung thư và ung thư phổi tiến triển từ 25 bệnh nhân, đồng thời kiểm chứng trên 36 mẫu độc lập từ 19 bệnh nhân khác. Với tổng cộng hơn 486.000 điểm dữ liệu và 5,4 triệu tế bào, nhóm nghiên cứu đã tạo nên cơ sở dữ liệu quy mô lớn chưa từng có trong lĩnh vực nghiên cứu cơ chế khởi phát ung thư.

Nhờ bản đồ không gian phiên mã, nhóm đã có thể xác định chính xác vị trí, mức độ biểu hiện gen và đặc điểm của từng loại tế bào trong mô phổi. Công cụ này cho phép các nhà khoa học phân biệt rõ tế bào tiền ung thư với tế bào ung thư hoàn chỉnh, đồng thời nhận diện những vùng viêm hoạt động mạnh được xem là “điểm khởi đầu” của khối u.

Phát hiện này cho thấy tình trạng viêm không chỉ là hệ quả mà còn là nguyên nhân thúc đẩy quá trình biến đổi ác tính của tế bào, góp phần duy trì sự phát triển của khối u trong suốt tiến trình bệnh.

Các chuyên gia nhận định, điều trị nhắm mục tiêu vào phản ứng viêm, đơn lẻ hoặc kết hợp với liệu pháp miễn dịch, có thể trở thành chiến lược can thiệp sớm đầy hứa hẹn, giúp ngăn chặn ung thư phổi ngay từ giai đoạn tiền phát.

Ung thư phổi hiện là nguyên nhân tử vong hàng đầu do ung thư trên toàn cầu với hàng triệu ca mắc mới mỗi năm. Việc xác định viêm là yếu tố khởi phát chủ đạo không chỉ làm thay đổi hiểu biết về cơ chế bệnh học mà còn mở ra hướng phòng ngừa và phát hiện sớm hiệu quả hơn, tăng cơ hội điều trị thành công cho người bệnh.