![]() |
| Ảnh: Université de Montréal |
Theo thông tin từ các nhà khoa học thuộc Đại học Montréal (Canada), hệ sao được đặt tên Welopō‘ai, gồm một sao lùn đỏ mang tên TYC 3980-1081-1 và hai sao lùn trắng. Trong đó, một sao lùn trắng quay quanh sao lùn đỏ, còn sao lùn trắng thứ hai nằm ở quỹ đạo xa hơn, bao quanh cả cặp sao bên trong.
Ban đầu, nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Étienne Artigau dẫn đầu đã sử dụng máy quang phổ SPIRou tại kính thiên văn Canada-Pháp-Hawai’i để tìm kiếm các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời quanh sao lùn đỏ TYC 3980-1081-1. Tuy nhiên, dữ liệu quan sát trong 4,8 năm cho thấy vận tốc của ngôi sao này thay đổi tới 16km/giây, vượt xa mức có thể do một hành tinh gây ra.
Các quan sát tiếp theo bằng kính thiên văn Gemini North giúp xác định một sao lùn trắng nằm gần sao lùn đỏ. Kết hợp dữ liệu về vận tốc và vị trí, các nhà khoa học xác định sao lùn trắng này có khối lượng bằng 0,618 lần khối lượng Mặt Trời, với sai số chỉ 0,7%.
Sao lùn đỏ có khối lượng bằng 0,419 lần khối lượng Mặt Trời. Hai ngôi sao quay quanh nhau theo chu kỳ 9,8 năm, ở khoảng cách khoảng 4,6 đơn vị thiên văn. Trong khi đó, sao lùn trắng thứ hai nằm cách cặp sao này khoảng 124 đơn vị thiên văn.
Theo nhóm nghiên cứu, đây là cấu trúc hệ ba sao chưa từng được ghi nhận trong phạm vi 100 năm ánh sáng quanh Trái Đất.
Điểm đáng chú ý là sự tồn tại của hệ sao này chưa có lời giải thích thỏa đáng. Sao lùn trắng bên trong được cho là tàn tích của một ngôi sao từng có khối lượng khoảng 1,4 lần Mặt Trời. Khi tiến hóa thành sao khổng lồ, ngôi sao này lẽ ra có thể nuốt chửng sao lùn đỏ đồng hành. Tuy nhiên, sao lùn đỏ vẫn duy trì quỹ đạo tương đối rộng. Các nhà khoa học chưa xác định được cơ chế giúp hệ sao tránh khỏi kịch bản đó, dù không loại trừ tác động hấp dẫn của sao lùn trắng bên ngoài.
Bên cạnh đó, căn cứ vào đặc điểm của hai sao lùn trắng cho thấy hệ sao có tuổi đời khoảng 9-11 tỷ năm. Tuy nhiên, sao lùn đỏ lại có hàm lượng kim loại cao, một đặc điểm bất thường đối với một ngôi sao cổ đại như vậy.
Nhóm nghiên cứu cũng ghi nhận dấu hiệu sơ bộ về lượng bức xạ hồng ngoại dư thừa quanh sao lùn trắng bên trong. Hiện tượng này có thể liên quan đến một đĩa bụi và mảnh vỡ, nhưng cần được quan sát thêm để xác nhận.
Trong thời gian tới, dữ liệu từ kính thiên văn James Webb và vệ tinh Gaia có thể giúp làm rõ cấu trúc của hệ sao cũng như quá trình hình thành đặc biệt của nó.
Kết quả nghiên cứu đã được công bố trực tuyến trên tạp chí Astronomy & Astrophysics.

















Bí ẩn sự biến mất đột ngột của hành tinh khổng lồ được giải mã
Công nghệ mới giúp phát hiện hành tinh bị ánh sáng sao che lấp
Phát hiện ứng viên hành tinh sao lùn mới nằm rìa Hệ Mặt Trời
AI xác định 44 hệ sao có thể ẩn chứa hành tinh giống Trái đất
Lần đầu tiên phát hiện dấu hiệu một hành tinh “hồi sinh từ tro tàn”
Phát hiện một “ứng viên” hành tinh quanh ngôi sao nóng hơn Mặt trời
Cùng chuyên mục
Phát hiện hệ ba sao kỳ lạ cách Trái Đất 27,6 năm ánh sáng
Bí ẩn sự biến mất đột ngột của hành tinh khổng lồ được giải mã
Phát hiện hệ sao hiếm phát tín hiệu vô tuyến theo chu kỳ 8 phút
Tàu thăm dò NASA phát hiện quy luật ẩn trong từ trường Mặt Trời
Công nghệ mới giúp phát hiện hành tinh bị ánh sáng sao che lấp
Phát hiện mối liên hệ bất ngờ giữa nhau thai và nguồn gốc chứng tự kỷ