Tại Nhật Bản, thời điểm đăng ký ly hôn thường tập trung vào cuối năm và giai đoạn chuyển sang tháng 3 đầu năm mới. Tuy nhiên trong những năm gần đây, một xu hướng đáng chú ý là tỷ lệ “ly hôn tuổi xế chiều”, tức các cặp vợ chồng có hôn nhân kéo dài trên 20 năm đang gia tăng rõ rệt.

Theo số liệu mới nhất của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, mặc dù tổng số vụ ly hôn toàn quốc đã giảm kể từ đỉnh điểm năm 2002 nhưng tỷ lệ ly hôn của các cặp vợ chồng lớn tuổi lại tăng ngược xu hướng. Đến năm 2020, nhóm này đã chiếm 21,5% tổng số vụ ly hôn, mức cao kỷ lục trong lịch sử. Điều này cho thấy hiện tượng các cặp đôi trung niên và cao tuổi quyết định chia tay đang ngày càng phổ biến.

Theo báo cáo của truyền thông Nhật Bản, trong Niên giám thống kê tư pháp năm 2024, các vụ án hôn nhân do tòa án gia đình thụ lý có tới 26% liên quan đến các cặp vợ chồng lớn tuổi.

Ảnh minh họa

Phân tích sâu hơn cho thấy phần lớn đơn ly hôn do phía người vợ chủ động nộp. Số lượng đơn do phụ nữ đệ trình lên tới 23.386 vụ, gần gấp đôi số đơn do chồng nộp.

Ngoài ra, khi yêu cầu phân chia chi phí sinh hoạt và tiền cấp dưỡng trong thời kỳ hôn nhân, số đơn do vợ nộp thậm chí cao gấp gần 10 lần so với chồng.

Dù luật dân sự quy định rằng trong thời gian ly thân, người có thu nhập cao hơn phải hỗ trợ tài chính cho người kia, nhưng sự chênh lệch lớn này vẫn phản ánh một thực tế: nhiều phụ nữ vẫn ở vị thế yếu về kinh tế trong hôn nhân.

Khi tìm hiểu nguyên nhân ly hôn, cả nam và nữ đều thường đưa ra lý do chung là “không hợp tính cách”. Tuy nhiên nếu phân tích kỹ, nguyên nhân cụ thể của hai bên lại khác nhau.

Đối với phụ nữ, sau lý do “không hợp”, các nguyên nhân phổ biến tiếp theo là:

Chồng không chu cấp tiền sinh hoạt

Bị bạo lực tinh thần

Điều này cho thấy việc kiểm soát kinh tế và áp lực tâm lý trong gia đình là những yếu tố chính khiến nhiều phụ nữ quyết định rời bỏ cuộc hôn nhân.

Trong khi đó, với đàn ông, ngoài lý do bạo lực tinh thần, nguyên nhân phổ biến thứ ba lại là “quan hệ với người khác giới”.

Ảnh minh họa

Trước làn sóng ly hôn ở tuổi trung niên này, luật sư chuyên xử lý các vụ ly hôn Naoko Hayashi cho biết gần đây bà nhận được rất nhiều cuộc tư vấn từ phụ nữ trung niên và cao tuổi.

Nhiều người trong số họ thậm chí nói thẳng: “Tôi không muốn chờ đến khi chồng chết”, “Tôi không muốn chết với danh phận là vợ của ông ấy”.

Theo vị luật sư, một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến sự thay đổi này là sự phổ biến của điện thoại thông minh và mạng xã hội.

Nhờ tiếp cận thông tin dễ dàng hơn, phụ nữ hiện đại có thể so sánh hoàn cảnh của mình với người khác và nhận ra những điều bất hợp lý trong cuộc hôn nhân.

Trước đây, nhiều phụ nữ tin rằng vì được chồng nuôi nên họ phải nhẫn nhịn và chịu đựng. Nhưng ngày nay, ngày càng nhiều người không muốn tiếp tục chờ đợi trong im lặng, mà quyết định chủ động thay đổi cuộc sống của mình.

Các phương tiện truyền thông cũng nhắc nhở, nếu bản thân hoặc người xung quanh đang chịu bạo lực thể chất hoặc bạo lực tinh thần, hãy lập tức gọi cảnh sát hoặc các đường dây hỗ trợ xã hội để được giúp đỡ.