Ấn chương, hay con dấu khắc tên, vốn dĩ thường gợi lên hình ảnh về những thư phòng tĩnh lặng thời xưa, nơi những bậc văn nhân mặc khách hay vua chúa dùng để đóng dấu lên thi họa. Thế nhưng, qua bàn tay tài hoa của những người thợ thủ công đương đại, những khối đá vô tri ấy đã được thổi một luồng sinh khí mới, trở thành những món quà tặng vô giá, những món đồ trang trí để bàn tinh xảo. 

Không chỉ là một cái tên được khắc tạc tỉ mỉ dưới mặt đáy, mỗi viên đá, mỗi dáng hình điêu khắc trên chóp ấn đều mang một câu chuyện riêng, một lời chúc gửi gắm đến người thương. Từ sắc hồng ngọt ngào của bó hoa cầm tay, sắc xanh trong trẻo của sương sớm, đến ánh đỏ chu sa quyền lực, thú chơi con dấu cá nhân đang len lỏi vào đời sống hiện đại mang theo cả một bầu trời nghệ thuật và những tầng ý nghĩa sâu xa. 

Không giống như những con dấu gỗ hay cao su khô khan nơi công sở, ấn triện đá quý là một thế giới hoàn toàn khác, nơi mỗi phiến đá đều mang một nhịp thở riêng của đất trời. Đó có thể là một khối đá pha sắc hồng loang nhẹ như bó hoa cưới, hay phiến đá xanh lơ trong vắt như bầu trời buổi sớm mai. Dưới bàn tay chạm trổ tài hoa của những người thợ lành nghề, những khối đá vô tri bỗng chốc hóa thành nụ hải đường e ấp, nhành mai bừng nở trong tuyết hay linh thú mang điềm lành.

Sở hữu một con dấu thủ công không chỉ là có thêm một vật dụng để đóng dấu tên mình, mà là đang nắm giữ một mảnh ghép nhỏ của thời gian, một vật tín tâm giao thu trọn cả sự dịu dàng và khí chất của người chủ sở hữu.

Sự lãng mạn vô giá từ khối đá vô tri

Có một dạo, hội chị em thi nhau chia sẻ hình ảnh về những viên đá ánh lên sắc hồng chuyển màu (gradient) đầy mộng mơ. Đó không phải là một khối đá thông thường, mà là một tác phẩm điêu khắc nghệ thuật thu nhỏ với hình dáng một bó hoa cầm tay. Thử tưởng tượng, một chàng trai tinh tế mang tặng cô gái của mình chiếc ấn chương hoa hồng ấy trong ngày kỷ niệm. Phần đỉnh là đóa hoa vĩnh cửu không bao giờ tàn, phần thân đá bóng bẩy trong suốt, và dưới đáy là tên riêng của nàng được khắc nắn nót. Bên hông viên đá, người thợ còn có thể cẩn thêm những dòng chữ vàng nhũ lấp lánh ghi lại ngày tháng quen nhau. Sự độc nhất vô nhị ấy khiến bất cứ trái tim nào cũng phải rung động. Chạm khắc thêm một vài dòng chữ vàng kim bên hông ấn, bỗng chốc món quà ấy trở thành một vật tín lãng mạn đi cùng năm tháng.

 

Sự lãng mạn ấy còn được thể hiện qua những viên đá phấn thạch tự nhiên (đá hồng) được các nghệ nhân lão làng tạc thành nụ hải đường (hải đường nữu chương). Chất đá mang tone hồng ửng lên đầy ôn nhu, trong trẻo. Từng cánh hoa hải đường được xếp lớp mỏng manh, lộ rõ từng đường gân lá, hệt như đang ngậm trọn cơn gió thoảng và hương thơm dịu nhẹ của những ngày thanh minh. Mỗi một nhát dao khắc xuống là một lần người thợ giấu vào đó sự thiên vị dành riêng cho mùa xuân, biến tấc đá vuông vức thành một kỷ vật mang đầy hơi ấm.

Dù bạn sinh ra giữa những ngày cuối đông lạnh giá, nhưng khi áp vào má viên đá mang sắc xuân mướt mát ấy, chạm tay lên những đường nét tinh xảo, ta bỗng thấy lòng ấm áp và bình yên đến lạ. Mỗi nhát dao đi xuống là một nét đan xen của nhiệt huyết và sự thiên vị rành rành dành cho cái đẹp của thiên nhiên.

 

Thú chơi ấn chương không chỉ dừng lại ở cỏ cây hoa lá, mà còn mở rộng ra những biểu tượng mang đậm ý nghĩa cát tường. Một viên đá màu xanh mận trong trẻo, điểm xuyết những vân đá tự nhiên mộc mạc được điêu khắc thành hình Kỳ Lân - loài thần thú đại diện cho sự bình an và điềm lành rực rỡ. Gam màu xanh mận này thực sự là một "cực phẩm" hiếm có, toát lên vẻ cổ kính nhưng lại không hề già cỗi, đặt trên bàn làm việc vừa tỏa ra trường khí tốt lành, vừa thể hiện gu thẩm mỹ sâu sắc của gia chủ.

Trong khi đó, đá Thiên Thanh lại chinh phục những tâm hồn yêu sự tĩnh lặng bằng một gam màu lạnh vô cùng khí chất. Giống như lớp sương mù bảng lảng trên mặt hồ rạng sáng, màu xanh nhạt của đá Thiên Thanh mang theo một chút lạnh lùng, xa cách nhưng khi cầm lên tay lại cảm nhận được độ trơn mịn, ấm áp vô ngần. Thường những khối đá này chỉ cần khắc chìm một cành trúc đơn sơ cũng đủ toát lên vẻ "sang trọng thầm lặng" (quiet luxury). Đây chắc chắn là bảo vật chốn thư phòng, là bến đỗ bình yên để người ta tìm về sau những ồn ào, vội vã của cuộc sống ngoài kia.

 

Chút phong thủy, vượng khí bình an từ những linh thú, hoa cỏ

Thú chơi ấn chương không chỉ dừng lại ở vẻ đẹp thị giác, mà nó còn là nơi để người ta gửi gắm cái tôi cá nhân một cách tinh tế nhất. Chẳng hạn, khi chọn tên để khắc lên mặt triện, nhiều người không dùng tên thật mà cất công tìm kiếm một bút danh hay nhã hiệu hàm chứa sâu sắc con người mình tựa như việc tỉ mẩn chọn một cái tên mang trọn vẹn ý nghĩa của sự dịu dàng, đức hạnh nhưng lại không hề sử dụng trực tiếp từ "Hiền" trong đó, để tạo nên một sự tò mò, ý nhị riêng.

Không thể không nhắc đến những viên ấn chương mang đậm giá trị phong thủy, sinh ra để dành cho những người trưởng thành, sâu sắc. Viên đá màu xanh mai - màu xanh của quả mơ non) tạc hình thần thú Kỳ Lân là một ví dụ điển hình. Sắc xanh mơ tĩnh lặng, hiếm có kết hợp cùng hình tượng Kỳ Lân - linh thú đại diện cho sự tường minh, điềm lành và bình an biến chiếc con dấu thành một lá bùa hộ mệnh đặt trên bàn làm việc. Mặt đáy kích thước chuẩn 2x2cm vừa vặn để khắc một cái tên, hoặc một câu cát ngữ (lời chúc may mắn), đem lại vượng khí cho chủ nhân.

Hay như viên đá phối màu chu sa đỏ rực rỡ đan xen cùng sắc trắng tinh khôi, được nghệ nhân khéo léo biến tấu thành bức tranh "Hồng mai ánh tuyết" (Hoa mai đỏ nở giữa trời tuyết). Cành mai điêu khắc nổi trên chóp đá sống động như thật. Đáy ấn được khắc theo lối Điểu Trùng Triện (một lối chữ cổ ngoằn ngoèo, mềm mại như chim như sâu) uốn lượn, tạo nên một con dấu tên ngập tràn sinh khí và đậm chất thơ.

Những lô đá mùa xuân thường mang màu sắc rực rỡ, ngập tràn sức sống như sự vươn mình của vạn vật. Đặc biệt phải kể đến viên ngọc Thiên Thanh (đá màu xanh da trời trong vắt). Sắc xanh lạnh, tươi mát như thu trọn lớp sương mù mỏng lãng đãng của buổi sớm đầu năm, mang lại cảm giác thanh tao, có chút thoát tục nhưng chạm vào lại thấy ấm áp vô cùng. Khắc nhẹ một nhành trúc lên thân đá Thiên Thanh, viên ấn chương bỗng trở thành món đồ văn phòng phẩm cao cấp đáng để sưu tầm. Hay với những viên đá phấn lam (hồng pha xanh) được tạc hình thỏ ngậm linh chi (hàm chi linh thố) ngộ nghĩnh, người ta lại thích khắc lên đó một dòng chữ nhỏ bộc bạch tâm tư, như "lá nhỏ đợi mùa xuân" để làm quà tặng sinh nhật cho những cô nàng thư pháp. Đi kèm với chiếc hộp gấm, thêm chút điểm xuyết của bạc 925 mạ vàng, đá mặt trời hay ngọc trai nước ngọt, chiếc con dấu cộp mác "nhàm chán" bỗng lột xác thành món phụ kiện kiêu kỳ.

 

Tìm mua và đặt hàng tại Việt Nam như thế nào?

Có thể thấy, hầu hết các chất liệu đá đẹp như đá Thọ Sơn (Shoushan), đá Thanh Điền hay đá Lào (Laos stone) thường được khai thác và chế tác thủ công bởi các nghệ nhân Trung Hoa, nơi cái nôi của nghệ thuật triện khắc đã phát triển rực rỡ hàng ngàn năm. Tuy nhiên, thú chơi tao nhã này hiện đã nở rộ và cực kỳ dễ tiếp cận tại Việt Nam.

Nếu bạn trót mê mẩn những viên đá màu nhiệm này để làm quà tặng hoặc tự thưởng cho bản thân, bạn có thể dễ dàng liên hệ với các xưởng khắc dấu ấn nghệ thuật, các thợ thủ công người Việt chuyên chạm khắc đá (thường có mặt trên các nền tảng mạng xã hội, hội nhóm thư pháp, hội yêu mộc và đá). Họ có thể nhập phôi đá theo yêu cầu của bạn và tự tay khắc chữ Việt, chữ Hán hay thiết kế logo riêng. Ngoài ra, các dịch vụ nhận order đồ thủ công cao cấp trên Taobao, WeChat cũng luôn sẵn sàng giúp bạn kết nối trực tiếp với các "lão sư" bên kia biên giới để tùy chỉnh từ dáng đá, màu sắc đến nội dung khắc viền, khắc đáy, và giao về tận tay bạn cùng những chiếc hộp gấm đỏ bọc lụa sang trọng nhất.

Một chiếc ấn chương nhỏ bé dẫu chỉ nằm gọn trong lòng bàn tay, nhưng lại gói ghém cả sự tĩnh lặng của thời gian, sự tinh xảo của bàn tay con người và những rung động chân thành nhất của người trao tặng.