Tác giả: Mẹ Quả - một chuyên gia tư vấn giáo dục gia đình, tập trung chia sẻ kiến thức nuôi dạy con cái, kinh nghiệm giáo dục cha mẹ - con cái và những hiểu biết về hôn nhân và gia đình.

Nhiều bậc phụ huynh luôn đau đầu với kịch bản quen thuộc mỗi tối: Dù đã nhắc nhở hết lời, con vẫn nhất quyết không chịu đi ngủ.

Có đứa thì ôm bàn học làm bài tập đến muộn, đứa lại dán mắt vào iPad, điện thoại, hoặc có những bé năng lượng quá dồi dào, càng về đêm lại càng tỉnh táo. Đến khi thực sự chịu đặt lưng xuống giường thì đồng hồ đã điểm 10 giờ, thậm chí 11 giờ đêm.

Không ít người thở dài tự trấn an: "Thôi kệ, sáng mai con vẫn dậy đi học bình thường là được."

Thế nhưng, tác hại của việc thức khuya không đơn thuần chỉ là cảm giác uể oải, ngái ngủ vào sáng hôm sau. Đối với trẻ đang trong độ tuổi lớn, giấc ngủ không chỉ để nghỉ ngơi, mà là "thời điểm vàng" để cơ thể tiết hormone tăng trưởng, phát triển trí não và tái tạo hệ miễn dịch. Thường xuyên ngủ muộn — dù tổng thời gian ngủ trong ngày có vẻ đủ — vẫn âm thầm tích tụ nhiều nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe của trẻ.

Trẻ luôn ngủ sau 10 giờ đêm: 3 tác hại đằng sau thói quen "vô hại"

1. Cản trở sự phát triển trí não và khả năng tập trung

Tuổi thơ là giai đoạn não bộ phát triển với tốc độ kinh ngạc. Toàn bộ kiến thức, ký ức tiếp thu trong ngày cần khoảng thời gian ngủ sâu ban đêm để sắp xếp, củng cố và lưu trữ.

Nếu thiếu ngủ hoặc ngủ quá muộn, não bộ không được "sạc đầy", dẫn đến tiếp thu chậm và suy giảm khả năng tư duy. Rất nhiều giáo viên chia sẻ rằng: Những học sinh hay thức khuya thường xuyên mất tập trung trong giờ học, trí nhớ kém và phản xạ chậm hơn hẳn so với các bạn có giờ giấc sinh hoạt khoa học.

Lời khuyên: Đặc biệt ở lứa tuổi tiểu học, một giấc ngủ sâu và đúng giờ mang lại lợi ích cho trí não lớn hơn nhiều so với việc cố nhồi nhét, kéo dài thời gian học thêm về đêm.

2. Sức đề kháng suy giảm, trẻ dễ ốm vặt

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hay vận động, chất lượng giấc ngủ chính là "lá chắn" bảo vệ sức khỏe của trẻ. Ban đêm là lúc cơ thể đẩy mạnh phục hồi tế bào và điều chỉnh hệ miễn dịch.

Thức khuya khiến quá trình tự phục hồi này bị đứt gãy. Đó là lý do tại sao nhiều trẻ cứ vài ngày lại sụt sịt, thời tiết chỉ cần thay đổi nhẹ là đã ho, sốt. Tập cho con ngủ sớm thực chất chính là cách tự nhiên nhất để "nạp pin" cho hệ miễn dịch của trẻ.

3. Tinh thần uể oải, dễ nổi giận và gắt gỏng

Thực tế cho thấy: Trẻ tối hôm trước ngủ càng muộn thì sáng hôm sau càng trầy trật mới ngủ dậy được.

Đến trường, con rơi vào trạng thái lờ đờ, khó tập trung lắng nghe giảng bài. Chiều tối về nhà, con lại dễ cáu gắt, gieo rắc cảm xúc tiêu cực chỉ vì những chuyện nhỏ nhặt.

Khác với người lớn có thể "ngủ bù" vào trưa hoặc cuối tuần để lấy lại sức, chất lượng giấc ngủ ban đêm của trẻ em gần như không thể bù đắp bằng các giấc ngủ ban ngày. Tình trạng này kéo dài không chỉ kéo tụt sức học mà còn ảnh hưởng xấu đến khả năng quản lý cảm xúc của con.

Tuyệt chiêu giúp con tự giác lên giường ngủ sớm

Thay vì thúc giục, quát mắng khiến không khí gia đình căng thẳng, cha mẹ hãy áp dụng các mẹo nhỏ giúp cơ thể trẻ tự động phát tín hiệu "buồn ngủ":

1. Thiết lập "nghi thức" đọc sách trước khi ngủ (15 - 20 phút):

Nhiều bé không muốn đi ngủ chỉ vì tiếc cuộc vui. Việc cùng con đọc vài trang truyện tranh nhẹ nhàng hoặc truyện cổ tích sẽ tạo ra một nghi thức cố định. Theo thời gian, bộ não của trẻ sẽ tự hình thành phản xạ điều kiện: Đọc sách = Đã đến giờ đi ngủ.

2. Tạo không gian ngủ lý tưởng:

Hãy hạ bớt độ sáng của đèn phòng, giữ không gian yên tĩnh. Cha mẹ có thể bật nhẹ tiếng ồn trắng, tiếng mưa rơi hoặc nhạc piano không lời. Những âm thanh êm dịu này sẽ giúp hệ thần kinh thả lỏng và đi vào giấc ngủ nhanh hơn.

3. "Cách ly" thiết bị điện tử trước khi ngủ ít nhất 1 tiếng:

Ánh sáng xanh từ điện thoại, iPad, TV làm ức chế quá trình sản sinh melatonin (hormone gây buồn ngủ), khiến não bộ luôn ở trạng thái hưng phấn. Hãy dành 1 tiếng trước khi ngủ để trò chuyện, vệ sinh cá nhân hoặc đọc sách cùng con. Nếu trẻ đã lỡ "ghiền" màn hình, hãy giảm dần thời gian sử dụng từng chút một thay vì cấm đoán đột ngột.

Lời nhắn gửi đến các bậc phụ huynh

Chúng ta thường dành rất nhiều thời gian, tiền bạc và sức lực để lo cho con từ điểm số, trường chuyên cho đến các lớp năng khiếu, nhưng đôi khi lại bỏ qua nền tảng cơ bản nhất: Giấc ngủ.

Trẻ ngủ đủ giấc, đúng giờ thì thể chất mới phát triển, trí não mới tinh anh và tâm lý mới ổn định.

Rèn luyện cho con thói quen ngủ sớm không phải chuyện ngày một ngày hai, mà cần sự kiên trì và làm gương từ chính cha mẹ. Đừng chờ đến khi sức khỏe hay sức học của con sụt giảm mới hối hận. Ngay từ tối nay, hãy cùng con buông điện thoại xuống, tắt đèn sớm hơn - đó chính là món quà tuyệt vời nhất mà bạn có thể dành tặng cho sự trưởng thành của con.

Nguồn: Sohu