Trekking không phải xu hướng mới và có thể là cũng không bao giờ cũ. Chỉ là càng ngày càng nhiều người ở độ tuổi 20 - 30 nhận ra rằng đôi khi bạn phải thật sự mệt mỏi về thể xác, mới có được sự nhẹ nhàng ở bên trong. Và khi kết nối là 1 lựa chọn gần như hiển nhiên, thì nhiều người chọn ngắt kết nối. Cụ thể là trekking và hiking.

Không wifi. Không deadline. Không notification nhảy liên tục. Phần lớn khoảnh khắc chỉ có tiếng gió, tiếng bước chân, tiếng thở dốc và câu hỏi lặp đi lặp lại trong đầu: “Ủa? Mệt vậy trời? Sao mình lại chọn trò hành xác này làm gì?”.

Nhưng rồi sáng hôm sau, khi đứng giữa biển mây ở độ cao vài nghìn mét, nhìn mặt trời nhô lên, ai cũng hiểu vì sao mình lại quay lại với trekking thêm nhiều lần nữa.

(Clip: Hà Vi)

Cứ thế, trekking và hiking không còn là bộ môn dành riêng cho dân mê sinh tồn hay thích thể thao mạo hiểm mà xuất hiện dày đặc trên MXH. Người ta đi trek để tìm những điều mới lạ giữa thiên nhiên, để detox tâm trí, để “khôi phục cài đặt gốc” cho bản thân sau quãng thời gian burnout,...

Và đằng sau những bức ảnh đứng trên đỉnh núi hoặc hang động với khung cảnh siêu thực là rất nhiều câu chuyện về áp lực, sự kiên trì, nỗi cô đơn và cả những phiên bản khác của chính mình.

Leo núi xong rồi mới thấy nhiều chuyện ở dưới kia… cũng không nghiêm trọng đến thế

Với Anh Khoa (26 tuổi, hiện làm kinh doanh ở TP.HCM) trekking đến khá tình cờ. Những cung đầu tiên chỉ là các chuyến đi ngắn trong nước như núi Chứa Chan (Đồng Nai). Bước ngoặt thật sự là khi anh quyết định thử sức với Annapurna Base Camp (ABC) ở Nepal vào năm 2022 - 22 tuổi. Và rồi… dính luôn.

Anh Khoa

Hiện tại, Anh Khoa đã trải qua khá nhiều cung đường trong và ngoài nước, từ Tú Làn (Quảng Trị) đến Kashmir (Ấn Độ), từ Kingkong Hill Bromo (Indonesia) đến Little Adam’s Peak (Sri Lanka),...

“Trekking hấp dẫn với mình vì nó không chỉ là đi đến một nơi đẹp, mà là cảm giác thật sự bước vào thiên nhiên và tự vượt qua giới hạn bản thân”, anh chàng nói.

Khác với kiểu du lịch check-in quen thuộc, trekking buộc con người phải đi qua từng đoạn đường bằng chính cơ thể mình. Không có lối tắt hay taxi đưa đón tận nơi. Cũng chẳng có điều hoà hay chiếc giường êm ái nào đợi sẵn phía trước. Chỉ có đôi chân và ý chí.

Điều thú vị là càng đi nhiều, Khoa càng nhận ra thứ đáng nhớ nhất lại không nằm ở chiếc ảnh trên đỉnh núi: “Sau nhiều ngọn núi đã đi qua, điều lớn nhất mình nhận lại không phải là ảnh check-in hay cảm giác chinh phục, mà là sự bình tĩnh hơn với cuộc sống. Leo núi dạy mình kiên nhẫn, biết lắng nghe cơ thể và hiểu rằng có những đoạn rất mệt nhưng cứ đi tiếp rồi cũng sẽ tới. Cảm giác đứng trên đỉnh núi sau một hành trình dài sẽ là cảm giác khó diễn tả và mỗi người sẽ có một cảm nhận khác nhau”.

Nghe có vẻ đơn giản nhưng đó gần như là triết lý của dân trekking. Leo núi không làm cuộc sống dễ dàng hơn, nhưng khiến người ta bớt hoảng loạn trước những đoạn dốc của đời mình.

Hà Vi (24 tuổi, đến từ Đồng Hới - Quảng Trị, hiện tại đang theo đuổi lĩnh vực nghiên cứu Hoá học) bắt đầu trekking từ năm 2023 - khi du học ở Thuỵ Điển. Giống như Anh Khoa, Hà Vi cũng đã thực hiện thêm được nhiều chuyến đi khác từ đó đến nay.

Hà Vi

Chuyến đáng nhớ nhất của cô là hành trình solo hiking ở Oeschinensee và Schilthorn (Thụy Sĩ) vào mùa hè 2024. Một chuyến đi được thực hiện bằng toàn bộ số tiền tích cóp của bản thân, sự hỗ trợ từ gia đình, chỉ để “sống trọn vẹn với giấc mơ của mình”.

“Mình nghĩ mình là một ‘orophile’ - một người thật sự bị thu hút bởi núi non. Với mình, khi ở giữa thiên nhiên, mọi thứ trở nên rất rõ ràng: Mình là ai? Mình đang cảm thấy gì? Và mình muốn gì?

Điều lớn nhất mình nhận lại được sau những hành trình đó là sự kiên nhẫn và khả năng không bỏ cuộc. Có những lúc rất mệt, có những đoạn mình chỉ muốn dừng lại nhưng mình học được cách nói chuyện với chính mình: ‘Cố thêm một chút nữa thôi, Vi làm được mà’. Mình hay chia nhỏ hành trình ra, kiểu ‘Mình đã đi được nửa rồi, chỉ còn một đoạn nữa thôi giờ mà bỏ thì tiếc lắm’ để tự kéo bản thân đi tiếp. Sau mỗi lần chinh phục xong một hành trình nhỏ, cảm giác rất khó tả. Nó khiến mình tin rằng, dù mình chỉ là một cô gái rất bình thường, nhưng không có gì là không thể nếu mình đủ kiên trì đi đến cùng”.

Có lẽ vì thế mà ngày càng nhiều người như Anh Khoa hay Hà Vi chọn trekking như một cách thoát khỏi guồng quay thành phố. Không phải để bỏ trốn cuộc sống, mà để cân bằng lại chính mình.

Không phải cuộc chơi của đồ đắt tiền, mà là sự hiểu bản thân

Nếu từng xem các clip “what’s in my trekking bag” trên TikTok, nhiều người sẽ nghĩ trekking là bộ môn dành cho những chiếc balo vài chục triệu cùng dàn gear xịn như dân National Geographic. Sự thật là không cần đầu tư đến vậy.

Cả Anh Khoa và Hà Vi đều nhấn mạnh người mới không cần mua quá nhiều đồ ngay từ đầu.

Thứ đáng đầu tư nhất luôn là giày. Hà Vi tin rằng một đôi giày tốt có thể cứu cả chuyến đi. Và Anh Khoa cũng đồng tình: “Trekking là bộ môn dùng chân. Giày không ổn thì rất dễ đau gối, phồng chân hoặc trượt ngã”.

Ngoài giày, những món cơ bản nhất thường gồm:

- Balo gọn nhẹ khoảng 20 - 30L

- Quần áo bên trong nhanh khô

- Áo chống gió/ chống mưa nhẹ

- Nước điện giải, đồ ăn năng lượng

- Đồ dùng như tất, mũ, kính râm, xịt côn trùng,... và đồ sơ cứu cơ bản

- Gậy trekking nếu đi cung dài

Ngoài ra, Hà Vi có một số lưu ý chi tiết hơn như nếu đi trong ngày thì chỉ cần balo nhỏ dưới 10L, nếu đi trek qua đêm cần thêm các vật dụng cá nhân như bàn chải, đồ vệ sinh cá nhân (ưu tiên organic, thân thiện môi trường), camera nếu thích ghi lại hành trình,...

Tổng chi phí, Hà Vi đề xuất một bộ đồ trekking “đủ dùng” cho người mới bắt đầu dao động khoảng 2 - 5 triệu đồng, còn Anh Khoa đưa ra con số 5 - 7 triệu, tùy nhu cầu và mức đầu tư của mỗi người. Cả hai đều cho rằng không cần “all-in” đắt đỏ ngay từ đầu. Quan trọng nhất vẫn là chọn đồ phù hợp với thể lực, nhu cầu và đủ an toàn để giúp hành trình thoải mái hơn.

Chính Anh Khoa và Hà Vi cũng có những bài học khá giống nhau từ việc mua sắm, chuẩn bị đồ trekking.

Anh Khoa từng mua balo quá to dù chỉ đi trek 1 - 2 ngày, cuối cùng mang dư rất nhiều đồ không cần thiết. Anh chàng cũng từng ưu tiên quần áo đẹp hơn tính năng, để rồi lúc gặp mưa hoặc đổ mồ hôi nhiều thì quần áo trở nên bí bách, nặng nề. Thậm chí có thời điểm Khoa mang đủ loại phụ kiện sinh tồn nhưng lại quên những món cơ bản như tất tốt, nước điện giải hay áo mưa nhẹ.

Sau nhiều chuyến đi, điều Anh Khoa rút ra khá đơn giản: “Trekking không phải cuộc chơi của việc mang nhiều đồ nhất, mà là mang đúng và đủ”.

Hà Vi cũng có trải nghiệm tương tự. Cô thừa nhận lúc mới bắt đầu luôn trong tâm lý sợ thiếu, nên gần như cái gì cũng muốn mang theo. Nhưng trekking khiến mỗi gram hành lý dư thừa đều trở thành áp lực thật sự trên vai suốt hành trình. “Sau này mình học cách tối giản hơn, mang đủ và hiểu rõ mình thật sự cần gì”, Vi chia sẻ.

Cô nàng cũng từng đánh giá thấp những món nhỏ như tất, mũ hay điện giải, để rồi nhận ra chính chúng mới ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm: “Ví dụ một đôi tất không phù hợp có thể khiến bạn phồng rộp chân hay thiếu điện giải là xuống sức rất nhanh. Sau tất cả, điều mình rút ra hiking, trekking không phải là cuộc chơi của đồ đắt tiền, mà là cuộc chơi của sự hiểu bản thân và chuẩn bị đúng cách”.

“Nếu thấy có bất kỳ tín hiệu không an toàn thì rút ngay, không ở lại vì lịch sự”

Cả Anh Khoa và Hà Vi đều đồng tình khi đi leo núi, người ta thường thân nhau nhanh hơn bình thường. Không cần profile đẹp hay màn giới thiệu nghề nghiệp, chỉ cần cùng leo vài con dốc, chia nhau ngụm nước giữa đường là khoảng cách tự động biến mất.

Với Anh Khoa, điều khiến trekking khác biệt nằm ở việc con người dễ bộc lộ phiên bản chân thật nhất của mình. “Khi cùng nhau đi qua một cung đường khó, đợi nhau ở những đoạn dốc hay cùng ngồi giữa rừng ăn một bữa đơn giản… thì mọi người dễ mở lòng với nhau hơn rất nhiều. Không còn khoảng cách kiểu công việc hay social nữa, ai cũng trở về phiên bản rất thật của mình”, anh chia sẻ.

Bản thân Khoa có thêm những người bạn rất thân từ trekking. Có người ban đầu chỉ là bạn đồng hành trong một hành trình ngắn, nhưng về sau lại cùng hỗ trợ nhau cả trong cuộc sống lẫn công việc. Theo anh chàng, kiểu tình bạn này thường bền hơn vì mọi người đã từng nhìn thấy nhau ở “trạng thái mệt nhất, xấu nhất nhưng cũng chân thật nhất”.

Không chỉ dừng ở chuyện bạn bè, trekking còn vô tình mở ra những mối quan hệ nghề nghiệp thú vị. Khoa kể anh từng gặp rất nhiều người làm trong các lĩnh vực khác nhau như founder, photographer, creative, freelancer hay dân thể thao. “Khi có cùng mindset về trải nghiệm và khám phá, mọi người kết nối với nhau khá nhanh”, anh chia sẻ. “Mình từng gặp những người sau này trở thành đối tác công việc hoặc mở ra cho mình thêm góc nhìn mới trong nghề”.

Hà Vi cũng có cảm nhận tương tự. Theo cô, trekking khiến con người kết nối với nhau nhanh hơn bởi tất cả đang cùng chia sẻ một trải nghiệm “raw” - cùng mệt, cùng cố gắng và cùng vượt qua giới hạn bản thân. “Những lúc như vậy, câu chuyện giữa người với người cũng tự nhiên và thật hơn rất nhiều”, Vi nói. 

Điều khiến cô ấn tượng là đa phần những người mình gặp trên núi đều có đời sống nội tâm phong phú, sống lành mạnh và có mục tiêu rất rõ ràng. “Họ tìm đến thiên nhiên không chỉ để đi chơi, mà còn để ‘reset’ lại bản thân, nạp năng lượng rồi quay về tiếp tục hành trình công việc và cuộc sống của mình”.

Với Vi, trekking không phải nơi mọi người chủ động networking, nhưng chính sự kết nối tự nhiên và chân thành ấy lại tạo ra những mối quan hệ chất lượng hơn nhiều cuộc gặp gỡ xã giao thông thường. “Khi bạn gặp những người có cùng năng lượng, cùng cách nhìn cuộc sống, thì việc kết nối sâu hơn kể cả trong công việc sẽ đến một cách rất tự nhiên, không gượng ép. Trekking không chỉ mở rộng mối quan hệ, mà còn giúp mình hiểu rõ hơn mình muốn đồng hành với kiểu người như thế nào” - Hà Vi nói.

Tuy nhiên, phía sau những hành trình đầy cảm hứng vẫn luôn là câu chuyện về sự an toàn - đặc biệt khi trekking ngày càng phổ biến và xuất hiện nhiều tranh luận liên quan đến quấy rối, chuốc say hay mất an toàn trong các đoàn leo núi.

Cả Anh Khoa và Hà Vi đều cho rằng nguy hiểm lớn nhất khi trekking không hẳn nằm ở núi rừng, thay vào đó là ở sự chủ quan của con người.

“Nhiều người nghĩ một cung đường nổi tiếng thì sẽ an toàn tuyệt đối, nhưng thực tế thời tiết, thể lực, kỹ năng xử lý tình huống hay con người đi cùng đều là những yếu tố rất khó đoán trước”, Khoa nói.

Theo anh chàng, với những chuyến đi đầu tiên, việc chọn cộng đồng hoặc leader uy tín là điều cực kỳ quan trọng. Anh cũng khuyên mọi người nên chủ động hỏi rõ lịch trình, cách tổ chức ngủ nghỉ, hạn chế để bản thân rơi vào trạng thái mất kiểm soát và luôn để người thân biết hành trình của mình. “Với các bạn nữ, nếu cảm thấy có bất kỳ tín hiệu không an toàn nào thì nên tin vào trực giác của mình và chủ động rời khỏi tình huống đó càng sớm càng tốt. Một đoàn tốt không phải là đoàn đi nhanh nhất hay mạnh nhất, mà là nơi mọi người khiến nhau cảm thấy an toàn và được tôn trọng” - Khoa nhấn mạnh.

Trong khi đó, Hà Vi cho biết dù thường xuyên đi một mình, cô luôn giữ một nguyên tắc bất di bất dịch: “Chỉ cần thấy không an toàn là rút ngay, không cố ở lại vì lịch sự”.

Cô cho rằng nếu đi theo tour, mọi người nên ưu tiên các đơn vị uy tín, đọc kỹ review và kiểm tra lịch trình rõ ràng trước khi tham gia. Còn khi đi solo, điều quan trọng nhất là hiểu rõ thể lực bản thân và luôn giữ sự tỉnh táo trong suốt hành trình. “Đi một mình không nguy hiểm, quan trọng là mình có đủ chủ động để bảo vệ chính mình”, cô nói.

Cảnh tượng choáng ngợp trong chuyến đi của Hà Vi

Anh Khoa cũng dành trọn thời gian ngắm nhìn thiên nhiên hùng vĩ