Cuộc chạy đua không gian giữa Mỹ và Trung Quốc dự kiến sẽ leo thang trên mặt trận quỹ đạo. Với việc Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) dự kiến ngừng hoạt động vào năm 2030, Mỹ vẫn cần hoàn tất việc lựa chọn phương án thay thế tiềm năng. 

Mặt khác, Trung Quốc đã củng cố vị thế của mình ở quỹ đạo Trái đất tầm thấp với trạm vũ trụ Tiangong. Trên thực tế, các báo cáo mới nhất cho thấy Trung Quốc đang lên kế hoạch mở rộng trạm vũ trụ của mình trong những năm tới. 

Cấu trúc hình chữ T hiện tại sẽ chuyển đổi thành cấu hình hình chữ thập, cuối cùng đạt đến cấu trúc 6 mô-đun. Theo kế hoạch, việc mở rộng sẽ bổ sung một mô-đun đa chức năng lớn hơn lõi hiện tại. Mặc dù lịch trình cụ thể vẫn chưa được công bố, nhưng kế hoạch mở rộng này được thiết kế để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về nghiên cứu quỹ đạo và mở rộng tầm nhìn cho các quan hệ đối tác toàn cầu.

Mở rộng trạm vũ trụ

Thời điểm là yếu tố quyết định tất cả. Từ năm 1998, Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) đã trở thành "ông lớn" không thể tranh cãi trên quỹ đạo. Là công trình nhân tạo lớn nhất từng được lắp ráp trên quỹ đạo, dự án hợp tác giữa 15 quốc gia này đã đóng vai trò như một phòng thí nghiệm trên quỹ đạo hiệu quả cho hàng nghìn thí nghiệm dựa trên môi trường không trọng lực. 

Nhưng giờ đây, NASA có kế hoạch ngừng hoạt động gã khổng lồ đã già cỗi này, giao nhiệm vụ cho một "phương tiện đưa vật thể ra khỏi quỹ đạo" của SpaceX dẫn dắt cấu trúc này xuống đáy biển ở Nam Thái Bình Dương.

Nếu Trung Quốc đạt được các mục tiêu của mình, Tiangong sẽ là lựa chọn duy nhất, hay nói đúng hơn là duy nhất trên quỹ đạo.

Tờ South China Morning Post (SCMP) đưa tin rằng quá trình phát triển của dự án Tiangong dự kiến sẽ bắt đầu bằng việc bổ sung một phần mở rộng đa chức năng vào lõi Tianhe.  

Được thiết kế như một trung tâm điều khiển, mô-đun thứ tư này sẽ cung cấp một số giao diện kết nối và một khoang khóa khí chuyên dụng cho các chuyến đi bộ ngoài không gian, đồng thời đóng vai trò là điểm lắp đặt chính cho hai phân đoạn phòng thí nghiệm sắp ra mắt.

Việc mở rộng theo mô-đun này cũng có thể mở đường cho một cụm lắp ráp khổng lồ gồm sáu mô-đun, cuối cùng nâng tổng khối lượng của trạm lên khoảng 198 tấn. Nhìn chung, việc bổ sung này sẽ tăng cường khả năng nghiên cứu quốc tế và sinh sống lâu dài của trạm.

Việc mở rộng này được hỗ trợ bởi các nâng cấp phần cứng, bao gồm tên lửa Long March 5B mạnh mẽ hơn, nhiều tầng hơn với khoang chứa tải trọng được mở rộng.

Ngoài ra, các kỹ sư tại Học viện Công nghệ Vũ trụ Trung Quốc đang nâng cấp các cánh tay robot của trạm vũ trụ, giúp chúng đạt được độ chính xác và sức mạnh cần thiết cho các nhiệm vụ lắp ráp và bảo trì ngày càng phức tạp trong tương lai.

Phi hành gia quốc tế

Kể từ khi hoàn thành vào năm 2022, trạm vũ trụ Tiangong - có kích thước tương đương một căn hộ ba phòng ngủ - đã đón tiếp hơn hai chục phi hành gia và hỗ trợ hơn 260 thí nghiệm. 

Trạm vũ trụ này cũng làm nên lịch sử khi phi hành đoàn lập kỷ lục về chuyến đi bộ ngoài không gian kéo dài 9 giờ 6 phút. Thành tích này đã vượt qua kỷ lục lâu năm của NASA là 8 giờ 56 phút, kỷ lục đã không bị phá vỡ trong suốt 22 năm.

Bắc Kinh cũng đang thay đổi tiêu chí để trở thành phi hành gia. Trong nhiều năm, Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) là nơi dành riêng cho 15 quốc gia. Giờ đây, Trung Quốc đang mở cửa rộng rãi hơn. Các phi hành gia đến từ nhiều nước dự kiến sẽ tham gia các sứ mệnh ngay trong năm 2026. 

Đây là một sự thay đổi rõ rệt trong ngoại giao không gian. Bắc Kinh đang định vị Tiangong như một “phòng thí nghiệm toàn cầu” mở cửa cho bất kỳ ai.

Trạm vũ trụ này được thiết kế để hoạt động trong 15 năm, có khả năng trở thành trạm vũ trụ duy nhất còn hoạt động ở quỹ đạo Trái đất tầm thấp (LEO) sau khi Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) được SpaceX đưa ra khỏi quỹ đạo vào năm 2030.