Từ cuộc đua cấu hình sang “tiêu dùng cảm xúc”

Tại triển lãm điện tử tiêu dùng CES 2025 vừa diễn ra tại Las Vegas (Mỹ), một cây đàn guitar không dây LiberLive C1 của công ty LiberLive (Đông Hoản, Trung Quốc) đã thu hút sự chú ý lớn của khách tham quan. Cây đàn này được thiết kế khác hẳn guitar truyền thống và được phát triển với mục tiêu đơn giản hóa việc chơi nhạc. Thay vì dây đàn và hệ thống hợp âm phức tạp, sản phẩm sử dụng hai miếng đệm và phần cổ đàn nhạy áp lực. Người dùng chỉ cần chạm để tạo hợp âm và vuốt để gảy. Một ứng dụng đi kèm gợi ý hợp âm theo thời gian thực, giúp người mới bắt đầu vẫn có thể chơi nhạc ngay lập tức. Thân đàn có thể gập gọn để mang theo trong ba lô, thời lượng pin khoảng 6 giờ và tích hợp jack tai nghe để luyện tập riêng tư. Tại Việt Nam, sản phẩm được phân phối với mức giá khoảng 13 triệu đồng.

Một người thử đàn LiberLive C1 tại sự kiện ở Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, ngày 14/2. Ảnh: VCG

Sự kiện này trở nên đặc biệt khi sản phẩm sau đó được tạp chí Time vinh danh là “Phát minh xuất sắc của năm”. Đây là lần đầu tiên một sản phẩm công nghệ Trung Quốc nhận được danh hiệu này.

Theo Tang Wenxuan, trưởng nhóm phát triển sản phẩm của LiberLive, mục tiêu của dự án là đưa âm nhạc trở nên bình dị và vui tươi hơn. Việc loại bỏ rào cản học nhạc lý cho thấy cách tiếp cận mới của các công ty công nghệ Trung Quốc. Họ không chỉ bán thiết bị mà hướng tới trải nghiệm cảm xúc mà sản phẩm mang lại.

LiberLive C1 vì thế được xem như biểu tượng cho chiến lược chuyển đổi lớn hơn. Nhiều doanh nghiệp đang rời khỏi mô hình gia công phần cứng truyền thống để phát triển sản phẩm phục vụ nhu cầu tinh thần của người dùng.

Chen Weijie, đại diện một công ty công nghệ tại Đông Hoản, cho biết robot bạn đồng hành do doanh nghiệp ông sản xuất đã được xuất khẩu tới 36 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Mỹ, Đức và Nhật Bản. Các chuyển động mượt và khả năng phản hồi linh hoạt giúp robot trở nên gần gũi hơn với con người.

Ông nhận định trước đây doanh nghiệp chỉ bán phần cứng với biên lợi nhuận thấp và thường xuyên gặp rào cản bằng sáng chế quốc tế. Việc đầu tư vào đổi mới và sáng tạo trở thành con đường duy nhất để đứng vững trên thị trường toàn cầu.

Âm nhạc bước vào kỷ nguyên khoa học thần kinh

Ở Trung Quốc, xu hướng công nghệ cảm xúc không dừng lại ở sản phẩm tiêu dùng. Trong lĩnh vực nghệ thuật và y học, quốc gia cũng đang thử nghiệm những hướng đi mới. Theo Global Times, Nhạc viện Trung ương Trung Quốc đã phát triển hệ thống giao diện não - máy tính (BCI) mang tên Yangyin-1. Hệ thống này mở ra cách tiếp cận khác cho liệu pháp âm nhạc, nơi trạng thái cảm xúc có thể được đo lường và điều chỉnh bằng dữ liệu khoa học.

Trong các buổi thử nghiệm, người tham gia đeo thiết bị ghi nhận sóng não không xâm lấn. Trong khi đó, giọng nói của “nhà trị liệu AI” phát qua tai nghe hướng dẫn người dùng thư giãn và chia sẻ cảm xúc. Hệ thống không chỉ phát nhạc mà còn liên tục thu thập dữ liệu sinh lý, phân tích trạng thái cảm xúc và điều chỉnh âm thanh phù hợp với từng cá nhân.

Một du khách tương tác với robot mèo tại một triển lãm công nghệ và thời trang ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, tháng 9/2025.

Nhóm nghiên cứu cho biết Yangyin-1 là sản phẩm đầu tiên tại Trung Quốc tích hợp sâu giữa âm nhạc và công nghệ thần kinh. Giáo sư Li Xiaobing, trưởng dự án, nhận định đây là bước chuyển quan trọng khi âm nhạc từ trải nghiệm mang tính chủ quan trở thành một hình thức can thiệp khoa học có thể đo lường và lặp lại. Theo ông, âm nhạc vốn là phương thức điều hòa thần kinh nhẹ nhàng nhưng hiệu quả. Khi kết hợp với công nghệ BCI, nó có khả năng trở thành một phần của y học chính xác trong tương lai.

Hệ thống Yangyin-1 được giới thiệu từ tháng 11/2025 và đã thu hút hàng chục tình nguyện viên tham gia thử nghiệm. Trong mỗi buổi trị liệu, người dùng được hướng dẫn kể lại những sự kiện gần đây gây cảm xúc tiêu cực. Thông tin mô tả chủ quan này được kết hợp với dữ liệu sinh lý đa mô thức, bao gồm điện não đồ (EEG). Hệ thống sẽ lượng hóa trạng thái cảm xúc theo thang điểm từ 0 đến 10, sau đó xây dựng phác đồ can thiệp cá nhân hóa. Mỗi phiên trị liệu kéo dài khoảng 20 phút. Một liệu trình thông thường gồm hai đến ba buổi, tương tự liệu pháp âm nhạc truyền thống về hình thức nhưng khác biệt ở phương pháp vận hành.

Yangyin-1 hoạt động theo cơ chế “vòng lặp khép kín”. Hệ thống liên tục theo dõi tín hiệu thần kinh và phản ứng sinh lý, đánh giá hiệu quả, điều chỉnh âm nhạc và ghi nhận phản hồi theo thời gian thực. Việc can thiệp không còn phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm cá nhân của nhà trị liệu mà dựa trên dữ liệu đo lường.

Những sản phẩm công nghệ Trung Quốc hiện không chỉ xuất hiện tại các triển lãm quốc tế. Chúng đang dần bước vào đời sống tiêu dùng toàn cầu, từ cửa hàng trải nghiệm robot cảm xúc ở Bắc Kinh đến các kệ hàng mang bản sắc văn hóa Trung Hoa tại Đông Nam Á.

Ram Niranjan Sharma, một chuyên gia tư vấn kinh doanh người Ấn Độ, chia sẻ trải nghiệm khi sử dụng robot bạn đồng hành. Khi ông nói lời yêu thương, robot phản hồi bằng biểu tượng trái tim đỏ và trả lời bằng cả tiếng Trung lẫn tiếng Anh. Theo Sharma, trải nghiệm này khiến ông cảm nhận được sự ấm áp từ công nghệ, điều trước đây khó hình dung ở máy móc.

Điểm chung của các sản phẩm từ đàn guitar thông minh, robot bạn đồng hành đến hệ thống trị liệu âm nhạc là chúng không đặt thông số kỹ thuật làm trung tâm. Giá trị cốt lõi nằm ở trải nghiệm mà người dùng cảm nhận được.

Xu hướng “công nghệ chữa lành” đang phản ánh một giai đoạn mới của ngành công nghệ Trung Quốc. Khi máy móc bắt đầu được thiết kế để hiểu và phản hồi cảm xúc, ranh giới giữa thiết bị và trải nghiệm con người đang dần thay đổi. Công nghệ không chỉ thông minh hơn mà cũng trở nên gần gũi hơn với đời sống thường nhật.