Biển Việt Nam mình giàu có lắm, quanh năm tôm cá dồi dào và chưa bao giờ thiếu những thức quà lạ lùng khiến người ta phải trầm trồ. Nếu bạn nghĩ mình đã sành sỏi hết các loại ngao sò ốc hến trên đời, thì hãy chờ đến khi tận mắt thấy, tận tay sờ vào loại ốc "siêu to khổng lồ" này. Nó không chỉ là một bữa đại tiệc cho cả gia đình 4-5 người ăn vì lượng thịt nhiều không tưởng, mà còn là một câu chuyện đầy hấp dẫn của ngư dân miền biển, bởi biết đâu đấy, trong lúc đang say sưa thưởng thức món quà của đại dương, bạn lại vô tình chạm tay vào một "giấc mơ đổi đời" có thật.

Từ món quà quê mộc mạc đến đặc sản "khổng lồ" hiếm có

Loài ốc mà chúng ta đang nhắc đến có cái tên rất mộc mạc là ốc giác, ở một số nơi ngư dân còn ưu ái gọi nó là ốc hoàng đế vì kích thước vượt trội so với các loài ốc biển thông thường. Không giống như những con ốc hương, ốc móng tay nhỏ xinh chỉ nhỉnh hơn ngón tay, một con ốc giác trưởng thành có thể nặng tới vài ký lô, vỏ to bè ra như cái mũ, cầm nặng trịch cả tay. 

Cái cảm giác lần đầu nhìn thấy con ốc giác vừa được ngư dân vớt lên từ biển khơi, vỏ còn bám đầy rêu và những vết tích của đại dương, thật sự rất ấn tượng. Lớp vỏ bên ngoài xù xì, vân hoa nâu vàng loang lổ trông có vẻ thô kệch, nhưng chính cái vẻ ngoài gai góc ấy lại bao bọc lấy phần thịt ốc cực phẩm bên trong mà bất kỳ tín đồ hải sản nào cũng mong một lần được nếm thử. 

Ngày trước, ốc giác là món ăn dân dã của bà con làng chài, những con ốc to được chia ra nấu cháo, làm gỏi đãi cả xóm mỗi khi thuyền về trúng mánh. Nhưng giờ đây, với hương vị độc đáo khó quên, ốc giác đã trở thành đặc sản được săn đón trong các nhà hàng, là món "đinh" để đãi khách quý phương xa.

Tại nước ta, ốc giác vàng phân bố tập trung nhất ở các vùng biển thuộc miền Trung và miền Nam. Cụ thể, khu vực có mật độ ốc giác vàng cao nhất, đặc biệt là quanh các đảo thuộc tỉnh Kiên Giang, nay là An Giang (Phú Quốc, Nam Du, Hòn Tre) và Cà Mau.

Vùng biển duyên hải miền Trung trải dài từ Quảng Bình đến Bình Thuận. Trong đó, các vùng biển có rạn san hô và đáy bùn cát tại Phan Thiết (Bình Thuận, nay là Lâm Đồng) và Nha Trang (Khánh Hòa) là môi trường sống lý tưởng của chúng.

Các đảo xa bờ, ốc cũng xuất hiện rải rác tại các khu vực quanh quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Ốc giác vàng ưa thích sống ở những vùng nước có độ sâu từ 10 đến 50 mét. Chúng thường vùi mình dưới lớp bùn cát hoặc len lỏi trong các rạn san hô, hốc đá dưới đáy biển. Thức ăn chính của chúng là các loài động vật thân mềm nhỏ hơn và xác bã hữu cơ.

Bữa tiệc vị giác: Giòn sần sật, ngọt lịm tim

Điều làm nên thương hiệu của ốc giác chính là phần thịt "siêu nhiều" và kết cấu "siêu giòn" của nó. Để lấy được thịt ốc giác ra khỏi lớp vỏ dày và cứng không phải chuyện dễ dàng, người đầu bếp phải khéo léo luộc sơ rồi dùng kỹ thuật tách bỏ phần ruột, chỉ giữ lại phần cồi và gan ốc quý giá. 

Cả một con ốc to như thế, khi làm sạch rồi vẫn còn lại cả tảng thịt trắng phau, dày dặn, đủ để chế biến thành 3-4 món khác nhau cho một mâm cơm gia đình 4-5 người ăn thỏa thích. Thịt ốc giác được chia làm hai phần rõ rệt: Phần cồi ốc có màu trắng ngà, ăn vào cảm giác giòn sần sật rất đã miệng, nhai đến đâu vị ngọt tự nhiên của biển cả tứa ra đến đó; còn phần gan ốc (hay gọi là ruột) lại có màu nâu sẫm, ăn vào thấy bùi bùi, béo ngậy đặc trưng mà không loại ốc nào có được.

Món ngon nhất, giữ trọn vẹn hương vị mộc mạc của ốc giác nhất, có lẽ là gỏi ốc giác. Thịt ốc được thái lát mỏng tang, trộn cùng xoài xanh chua chua, rau răm thơm lừng, thêm chút đậu phộng rang bùi béo và nước mắm chua ngọt đậm đà. Gắp một miếng gỏi, cảm nhận cái giòn tan của ốc hòa quyện với đủ vị chua cay mặn ngọt, thật sự là một trải nghiệm ẩm thực khó quên. Ngoài ra, ốc giác đem nướng muối ớt, xào sa tế hay đơn giản là hấp gừng chấm mắm gừng cũng đều ngon "nhức nách", món nào cũng làm nổi bật cái chất thịt dày dặn, ngọt đậm đà của loài ốc biển này.

Không ít người đã chia sẻ mẹo làm ráo nước của ốc giác trước khi chế biến. Loài ốc này ngậm nước khá nhiều bởi vậy trước khi cân mua hoặc chế biến, mọi người có thể úp con ốc giác xuống gõ hoặc xoa xoa trên lớp vỏ để ốc giác ra bớt nước. Nhiều người còn tiết lộ rằng phơi nó trên nắng một lát thì sẽ càng ráo nước. 

"Lộc trời" ẩn giấu: Khi may mắn gõ cửa dưới lớp vỏ xù xì

Nhưng câu chuyện về ốc giác sẽ không đủ ly kỳ nếu thiếu đi yếu tố "kho báu". Người ta truyền tai nhau rằng, ăn ốc giác không chỉ là thưởng thức ẩm thực, mà còn là một cuộc "xổ số" đầy may rủi của tự nhiên. Bởi lẽ, trong hàng ngàn, hàng vạn con ốc giác ngoài kia, thi thoảng sẽ có một con ốc đặc biệt mang trong mình viên ngọc quý. Ngọc ốc giác (Melo pearl) không giống ngọc trai được nuôi cấy, nó hoàn toàn tự nhiên, được hình thành qua nhiều năm tháng ốc tích tụ tinh hoa của biển. Viên ngọc này thường có màu cam lửa rực rỡ, vàng kim hoặc đôi khi là màu kem phớt hồng, với những vân lửa độc đáo không viên nào giống viên nào.

Facebooker Đông Phú Quốc chia sẻ trong video ốc giác của mình rằng: "Nếu mà may mắn trúng được 1 viên ngọc trong này là đổi đời luôn đó. Cái ngọc ở trong này là người ta hay làm trang sức nhưng mà mọi người chỉ là có giá nhất khi mọi người chưa luộc thôi. Chứ mọi người luộc qua rồi nó sẽ bị mất giá".

Dù tỉ lệ tìm thấy ngọc là cực kỳ thấp, nhưng chính cái xác suất nhỏ nhoi ấy lại tạo nên sức hút mãnh liệt. Đã có những câu chuyện thật về những ngư dân nghèo hay những thực khách may mắn tình cờ phát hiện ra viên ngọc trị giá hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng khi đang chế biến ốc. Thế nên, mỗi khi thưởng thức món ốc giác, người ta không chỉ ăn bằng vị giác, mà còn ăn bằng cả niềm hy vọng, sự tò mò và háo hức, mong chờ một chút "lộc biển" bất ngờ ghé thăm. Đó chính là nét quyến rũ rất riêng, vừa thực tế vừa mơ màng, khiến loài ốc giác khổng lồ của biển Việt trở nên đặc biệt hơn bất kỳ loại hải sản nào khác.