Từ ngày 15/5, Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế sẽ chính thức có hiệu lực với nhiều chế tài được điều chỉnh tăng nặng. Trong đó, các quy định mới liên quan đến bảo hiểm y tế đang nhận được sự quan tâm đặc biệt, bởi đây là vấn đề gắn liền với quyền lợi và thói quen khám chữa bệnh của hàng chục triệu người dân. Nghị định lần này tập trung xử lý nghiêm những hành vi vi phạm phổ biến nhằm hạn chế tối đa tình trạng trục lợi quỹ bảo hiểm.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của nghị định mới là việc siết chặt quản lý đối với tình trạng sử dụng thẻ bảo hiểm y tế sai mục đích. Thực tế hiện nay vẫn còn tình trạng người dân nể nang cho người thân, bạn bè mượn thẻ bảo hiểm của mình để đi khám chữa bệnh nhằm giảm bớt chi phí y tế. Tuy nhiên từ giữa tháng 5 tới đây, hành vi cho mượn thẻ hoặc sử dụng thẻ của người khác sẽ bị xử lý rất nghiêm khắc. Tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả để lại, mức phạt tiền áp dụng cho hành vi này sẽ dao động từ 1 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng. Đây được xem là biện pháp răn đe mạnh tay nhằm bảo vệ tính công bằng và minh bạch của hệ thống y tế công cộng.

Bên cạnh việc triệt để xử lý hành vi mượn thẻ, cơ quan chức năng cũng sẽ áp dụng chế tài trực tiếp đối với những cá nhân né tránh việc tham gia bảo hiểm. Theo quy định mới, những người thuộc diện bắt buộc phải tham gia bảo hiểm y tế nhưng không thực hiện nghĩa vụ này sẽ bị phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng. Chế tài này được đưa ra nhằm thúc đẩy người dân chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân, đồng thời hướng tới mục tiêu bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân, bảo đảm mọi người đều có lưới an sinh y tế vững chắc khi không may gặp rủi ro ốm đau bệnh tật.

Đối với giới chủ sử dụng lao động, trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế cho nhân viên cũng được đưa vào khung kiểm soát rất chặt chẽ. Nếu doanh nghiệp không lập danh sách hoặc lập danh sách tham gia bảo hiểm y tế không đầy đủ cho người lao động trong thời hạn 60 ngày kể từ thời điểm phải tham gia, cơ sở kinh doanh đó sẽ phải đối mặt với mức phạt từ 1 triệu đồng đến 70 triệu đồng, tùy thuộc vào số lượng lao động bị vi phạm. Quy định khắt khe này được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng các công ty chây ì, chậm đóng hoặc trốn đóng bảo hiểm, qua đó bảo vệ trọn vẹn quyền lợi chính đáng của người lao động.

Hiện nay, cả nước đã có hơn 97 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, chiếm gần 95% dân số. Tỷ lệ bao phủ ngày càng lớn mạnh này càng đòi hỏi một cơ chế quản lý bài bản và nghiêm ngặt hơn để hệ thống an sinh xã hội vận hành hiệu quả.