Gần đây sự việc chủ nhân Bếp trên đỉnh đồi - kênh blog về ẩm thực, đời sống ở Việt Nam bị tố đạo nhái ý tưởng của vlogger nổi tiếng Lý Tử Thất (Trung Quốc) thu hút sự chú ý của cư dân mạng. Hiện tại, những người trong cuộc và phía YouTube chưa lên tiếng hay có bất kỳ động thái nào.

Đây không phải vụ việc đầu tiên những lùm xùm về vấn đề ăn cắp ý tưởng trên Youtube. Nhưng trong hầu hết các vụ thì đa phần đều dừng lại ở việc dư luận lên án, chỉ trích, còn người trong cuộc thì im lặng, đại diện nền tảng cũng không có biện pháp xử lý hay kết luận cụ thể nào. 

"Bếp trên đỉnh đồi" bị tố đạo nhái video của vlogger Lý Tử Thất.

Tháng 4/2018, YouTuber Geoff Thew đã phải đăng đàn cầu cứu dân mạng vì bị một kênh khác có tên Mariana Delveccio ngang nhiên sao chép nội dung video và chỉ dịch từ tiếng Anh sang tiếng Bồ Đào Nha. Cô còn đưa ra dẫn chứng và các điểm trùng hợp giữa các sản phẩm của mình và Mariana Delveccio. Tuy nhiên lời cầu cứu của cô chỉ nhận được sự quan tâm của cư dân mạng. 

Thời điểm bị đạo nhái sản phẩm, kênh YouTube của Geoff Thew chỉ có 522.000 người đăng ký trong khi Mariana Delveccio có 624.000 người đăng ký. Động thái duy nhất của đối phương là xóa những video bị cáo buộc đạo nhái, khóa Facebook, Twitter nhưng sau đó hoạt động trở lại bình thường và ra video thường xuyên. 

Geoff Thew (bên trái) từng cầu cứu dân mạng vì bị ăn cắp ý tưởng làm video. Ảnh: Twitter.

Một YouTuber khác tên Eric Kotzian cũng từng bất lực vì bị một kênh khác có nhiều subscribe hơn nhái ý tưởng chuyên về các clip đàn piano. Sau đó, một YouTuber khác tên Mateus Hwang có hơn 732.000 người đăng ký tự ý sử dụng các đoạn âm thanh của mình để lồng ghép vào các video ca nhạc. Vụ lùm xùm chấm dứt khi Mateus Hwang lặng lẽ gỡ các video vi phạm bản quyền.

Trước các sự việc ăn cắp bản quyền diễn ra thường xuyên, nền tảng Youtube tỏ ra bất lực. Trước đó, nền tảng này đã khởi động Content ID, một hệ thống tự động phát hiện và xử lý các video trùng lặp để giảm số lượng nội dung lậu và sao chép trái phép. Tuy nhiên, trong khi vấn đề vi phạm bản quyền vẫn chưa được giải quyết triệt để, YouTube tiếp tục vô tình trở thành nơi đạo nhái ý tưởng tràn lan. 

Trong thời đại công nghệ số phát triển việc phải bắt kịp trend, xu hướng là áp lực với người sáng tạo nội dung. Chính vì vậy nhiều người chọn cách ăn theo, thậm chí là sao chép video có sẵn. 

Để qua mắt được các công cụ quét thì họ thay đổi cách dịch, âm thanh, hình ảnh. Đạo nhái và bản quyền vốn là 2 khái niệm khác nhau. Các công cụ của YouTube chỉ giúp phát hiện các video sao chép y hệt mà không thể xử lý những video ăn cắp ý tưởng. Đó là lý do vì sao các Youtuber đã tìm cách "lách luật". 

Jonathan Bailey, người sáng lập trang Plagiarism Today cho rằng nạn đạo nhái trong cộng đồng Youtuber như một loại virus, một khi đã xâm chiếm sẽ không thể chống lại được và làm ảnh hưởng đến người sáng tạo. 

“Nếu YouTube và cộng đồng YouTuber không muốn điều này trở thành bình thường, họ phải đẩy lùi nó ngay bây giờ. YouTube cần bổ sung, làm rõ hơn các điều khoản sử dụng dịch vụ để góp phần ngăn chặn những kẻ đạo nhái”, ông Bailey nói.

Thanh Mai