Tiếng nổ trong đêm và bí mật của mộ cổ nghìn năm

Ở phía đông thôn Vương Gia Phong, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc, từng có một gò đất nhỏ nhìn bề ngoài không mấy đặc biệt. Thế nhưng với người dân địa phương, nơi này lại gắn với cái tên đầy bí ẩn: Vương Mộ Pha.

Theo lời truyền miệng, bên dưới gò đất ấy có thể là nơi an nghỉ của một nhân vật quyền quý từ hơn nghìn năm trước. Chính vì thế, suốt thời gian dài, người dân quanh vùng luôn dành cho khu vực này một sự dè dặt, kính cẩn nhất định.

Sự yên tĩnh ấy bị phá vỡ vào một đêm, khi tiếng nổ lớn bất ngờ vang lên. Nhiều người dân bị đánh thức, cầm đèn chạy về phía phát ra âm thanh. Trước mắt họ là một cảnh tượng đáng lo: một nhóm người lạ đã dùng thuốc nổ phá thủng gò đất, để lộ một hố đen dẫn xuống bên dưới.

Lúc này, dân làng mới nhận ra những người có hành tung bất thường trước đó rất có thể là nhóm trộm mộ. Sự việc nhanh chóng được báo cho cơ quan chức năng. Các chuyên gia khảo cổ sau đó được cử tới hiện trường để kiểm tra.

Những phán đoán ban đầu cho thấy đây không phải một hố đất bình thường. Theo các tài liệu khảo cổ, khu mộ ở Vương Gia Phong sau này được xác định là mộ của Từ Hiển Tú, một nhân vật cấp cao thời Bắc Tề. Ngôi mộ nằm tại Thái Nguyên, Sơn Tây, niên đại khoảng năm 571, tức đã tồn tại hơn 1.400 năm.

Khoảnh khắc khiến người đi đầu hoảng hốt

Trong quá trình khảo sát ban đầu, một chuyên gia được cho là đã đi xuống trước để kiểm tra không gian bên trong. Đường vào hẹp, tối và sâu, càng xuống dưới càng dễ tạo cảm giác nặng nề.

Đúng lúc người này chuẩn bị dùng đèn để quan sát kỹ hơn, ánh sáng bất ngờ tắt ngấm. Trong bóng tối chập chờn, ông nhìn thấy dường như có rất nhiều "bóng người" đứng hai bên. Cảm giác bị bao vây khiến vị chuyên gia hoảng hốt, vội quay trở ra.

Câu chuyện nhanh chóng lan truyền trong dân làng. Từ một sự cố trong quá trình khảo sát, nó được thêu dệt thành lời đồn về một ngôi mộ "có điều lạ", thậm chí có người cho rằng người xưa không muốn bị quấy nhiễu.

Tuy nhiên, sự thật phía sau không hề thuộc về thế giới ma quái. Chiếc đèn dùng khi xuống mộ được cho là gặp trục trặc do nguồn điện không ổn định. Còn những "bóng người" khiến người đi đầu kinh hãi thực chất lại là một trong những phát hiện quý giá nhất của ngôi mộ.

"Những người đứng trong bóng tối" là kho báu nghệ thuật hiếm có

Khi các chuyên gia xuống kiểm tra kỹ hơn, họ phát hiện hai bên lối vào và bên trong mộ được phủ kín bởi hệ thống bích họa quy mô lớn. Những hình người trên tường có kích thước gần bằng người thật, thần thái sống động, trong điều kiện thiếu sáng rất dễ khiến người ta nhầm tưởng là người đang đứng trong mộ.

Theo thông tin từ cổng thông tin thành phố Thái Nguyên, mộ Từ Hiển Tú hiện còn hơn 300m² bích họa, với hơn 200 nhân vật được thể hiện bằng màu sắc và đường nét tinh xảo. Các bích họa tái hiện nhiều cảnh sinh hoạt, nghi lễ và đời sống quý tộc thời Bắc Tề.

Những bức tranh trong mộ không chỉ có nhân vật, mà còn có đoàn nghi trượng, xe ngựa, thần thú, cảnh yến tiệc và cảnh xuất hành. Nhìn vào đó, hậu thế có thể hình dung phần nào đời sống xa hoa, thẩm mỹ và trật tự xã hội của tầng lớp quyền quý hơn một thiên niên kỷ trước.

Đáng chú ý, Bảo tàng Bích họa Bắc Tề Thái Nguyên đã được xây dựng trên chính nền di chỉ này và mở cửa từ tháng 12/2023. Theo truyền thông địa phương Sơn Tây, đây là không gian trưng bày, bảo tồn các bích họa Bắc Tề, trong đó trọng tâm là mộ Từ Hiển Tú ở Vương Gia Phong.

Từ lời đồn rợn người đến phát hiện khảo cổ giá trị

Điều từng khiến người dân hoang mang cuối cùng lại mở ra một phát hiện quan trọng. Mộ Từ Hiển Tú được đánh giá là một trong những di tích bích họa tiêu biểu của thời Bắc Tề. People's Daily bản Sơn Tây từng dẫn nhận định rằng bích họa tại đây là "kiệt tác trong lịch sử mỹ thuật Trung Quốc", đại diện cho trình độ hội họa rất cao của thời kỳ này.

Với giới nghiên cứu, giá trị của ngôi mộ không nằm ở những lời đồn ly kỳ, mà ở lớp tư liệu lịch sử được bảo tồn trên từng mảng tường. Các bức họa phản ánh sự giao thoa văn hóa ở vùng Tấn Dương thời Bắc triều, từ trang phục, nghi lễ, âm nhạc cho đến hình ảnh các tộc người khác nhau trong xã hội đương thời.

Một sự cố tắt đèn trong lòng mộ có thể khiến người ta sợ hãi trong khoảnh khắc. Nhưng khi ánh sáng được bật lên lần nữa, thứ hiện ra không phải bí ẩn đáng sợ, mà là cả một thế giới nghệ thuật đã ngủ yên hơn nghìn năm dưới lòng đất.

Theo Sohu, Sina, 163