"Tuyệt đối đừng đi chuyến đò cuối ở Tràng An" là lời khuyên được nhiều du khách chia sẻ với nhau thời gian gần đây trên. Lời khuyên này không xuất phát từ cảm tính, mà từ chính những gì người đi trước ghi lại.

Gần đây nhất cộng đồng mạng có truyền tay nhau hình ảnh con đò lặng lẽ trở về bến khi trời đã tối sập. Trong màn đêm rũ xuống gần như không thể nhận rõ những gương mặt ngồi trên thuyền hay cô lái đò mà hai bên chỉ còn những dãy núi đá vôi hiện lên thành các khối đen mờ ảo và chìm hẳn vào bóng tối. Khung cảnh vắng lặng tới mức chỉ nhìn lướt qua qua đoạn phim ngắn chưa đầy mười giây cũng đủ để chúng ta hình dung phần nào cái lạnh lẽo trên sông khi màn đêm phủ kín.

Nguồn: _matthew.n_

Xuất phát lúc chiều tà và trở về trong đêm mịt mù

Để dễ hình dung hơn chúng ta có thể nghe câu chuyện của những người từng đi chuyến đò này. Theo những thước phim trải nghiệm mà bạn Tạ Quốc Tuấn chia sẻ khi anh chàng mua vé chuyến đò muộn nhất trong ngày xuất phát lúc 16 giờ 30 phút chiều ngay sát giờ bến ngừng nhận khách. Theo quan sát của Tuấn thì lúc này bến thuyền đã vắng teo và chỉ còn lác đác vài chiếc đò chuẩn bị nghỉ ngơi. Trên tuyến sông gần như không còn bóng dáng đoàn khách nào khác. Ở chặng đầu tiên trời vẫn còn vương chút ánh hoàng hôn nên cảnh quan sông nước và núi đá vôi còn quan sát được khá rõ nét.

 

Thế nhưng mọi thứ thay đổi nhanh chóng khi mặt trời khuất bóng. Con đò lần lượt rẽ sóng đi qua Hang Tối cùng Hang Sáng và Hang Nấu Rượu trong lúc bên trong hang đã đặc quánh bóng đêm. Tầm nhìn lúc này gần như chỉ còn màu đen và âm thanh duy nhất vang lên là tiếng mái chèo khua nước hòa cùng tiếng nước nhỏ giọt từ thạch nhũ và tiếng dơi gọi bầy trên vòm hang. Đáng tiếc nhất là Hang Sáng vốn nổi danh với những nhũ đá óng ánh tuyệt đẹp khi có nắng chiếu vào thì trong chuyến đò muộn đặc điểm này hoàn toàn bị bóng tối che khuất.

 

Chuyến đi tuy kết thúc an toàn nhưng anh chàng Quốc Tuấn cũng ghi nhận lại không ít sự bất tiện. Khi trời chuyển tối khu vực ven đầm sậy bắt đầu xuất hiện nhiều muỗi và côn trùng bay vờn quanh. Sương đêm buông xuống cũng khiến người ngồi trên đò dễ bị nhiễm lạnh chưa kể tầm nhìn bị hạn chế ở rất nhiều đoạn. Do đó chàng trai này nhắn nhủ nhẹ nhàng rằng những ai có sức khỏe không được tốt hoặc hơi sợ bóng tối thì tốt nhất cứ chọn đi vào ban ngày cho lành.

Lênh đênh ba tiếng trên sông nhưng chỉ khoảng một tiếng có ánh sáng

Nếu ngồi nhẩm tính lại lịch trình tour đò thì lời khuyên kể trên là hoàn toàn có cơ sở. Một chuyến tham quan bằng thuyền ở Tràng An thường kéo dài khoảng hai tiếng rưỡi đến ba tiếng đồng hồ tùy theo tuyến. Với giờ xuất phát lúc 16 giờ 30 phút chiều trong khi trời bắt đầu tối từ khoảng 17 giờ 30 phút nhất là vào những ngày thu đông thì du khách chỉ có vỏn vẹn một giờ đầu tiên để ngắm cảnh trong điều kiện đủ sáng. Toàn bộ phần còn lại của hành trình bao gồm cả chặng quay về đều diễn ra trong cảnh thiếu sáng.

Thời gian eo hẹp vô tình kéo theo việc lịch trình tham quan phải rút gọn đôi chút. Mỗi tuyến đò đều có các điểm dừng chân mang ý nghĩa lịch sử riêng biệt. Riêng tuyến đường số 2 đi qua bốn hang động và có ba điểm dừng tâm linh. Để kịp đưa khách về bến an toàn người lái đò thường phải gắng sức chèo nhanh hơn khiến chúng ta khó có đủ thời gian thong thả lên tham quan các đền phủ hoặc nán lại chụp những bức ảnh ưng ý. Các thông tin hướng dẫn du lịch cũng thường lưu ý rằng khách đến muộn có thể bị hạn chế khi lựa chọn tuyến thuyền hoặc điểm dừng. Bên cạnh đó một số ngày có mưa nhẹ rải rác vào cuối chiều cũng làm thay đổi lịch trình tham quan thực tế.

Yếu tố an toàn chính là lý do được nhiều người đi trước dặn dò kỹ lưỡng nhất. Hệ thống hang ở Tràng An phần lớn có trần thấp và hẹp nên ngay cả ban ngày người lái đò vẫn phải liên tục nhắc khách cúi đầu tránh va đập. Một số hang có độ sâu đáng kể như Hang Nấu Rượu sở hữu mạch nước ngầm sâu tới hơn 10 mét theo lời kể của người đưa đò. Khi bên trong hang không còn ánh sáng tự nhiên thì việc quan sát vách đá hay nhũ đá trở nên vô cùng khó khăn và điều này thực sự không mấy thân thiện với trẻ nhỏ hay người lớn tuổi.

Ngoài ra chuyến đò cuối cùng cũng là lúc các cô chú lái đò đã làm việc miệt mài suốt nhiều giờ liền. Tại bến thuyền Tràng An hiện có hơn hai ngàn người làm nghề chèo đò với phần lớn là cư dân địa phương. Trong đó các cô các dì chiếm tới khoảng 70 phần trăm và đa số đều đã ngoài 50 tuổi. Chính những người lái đò cũng tâm sự rằng sau mỗi chuyến đi kéo dài hàng giờ đồng hồ thì chứng đau lưng mỏi vai hay tê buốt tay là điều không thể nào tránh khỏi.

Tuy nhiên chuyến đò tĩnh lặng thư giãn thực ra vẫn ghi điểm với một số ít người phù hợp

Bên cạnh những lời khuyên e ngại thì vẫn có những người mang về trải nghiệm khá êm đềm với chuyến đò muộn. Điển hình như anh chàng Tất Thành lại chia sẻ trong video của mình rằng việc đi đò từ lúc 16 giờ 30 phút chiều giúp du khách hoàn toàn tránh được cái nắng gắt và không phải chen lấn chờ đợi ở các miệng hang cũng như có thể ngắm hoàng hôn hay trăng lên lấp lánh trên đường về. Nhiệt độ lúc chiều muộn ở Tràng An thường mát mẻ hơn buổi trưa khoảng 2 đến 5 độ C tạo cảm giác khá thư thái.

Dù vậy chính Tất Thành cũng phải nhắc nhở mọi người nhớ đến trước giờ ngừng bán vé và đặc biệt phải chuẩn bị sẵn áo khoác mỏng khi sương đêm buông xuống. Những ưu điểm của chuyến đò muộn thực chất chỉ phù hợp với các nhóm nhỏ đi ít người vốn ưa thích sự vắng vẻ và đã chuẩn bị tâm lý thật kỹ. Với phần đông du khách đặc biệt là các gia đình đi đông người có kèm trẻ nhỏ hay người cao tuổi mong muốn tham quan trọn vẹn mọi ngóc ngách thì chuyến đò cuối vẫn là một lựa chọn kém trọn vẹn và tiềm ẩn nhiều điều bất tiện.

Lưu ý nhỏ khi khám phá di sản thế giới hiếm hoi của Đông Nam Á

Việc lựa chọn khung giờ tham quan càng đáng được lưu tâm hơn khi Tràng An hiện là một trong những điểm đến thu hút đông đảo khách du lịch bậc nhất miền Bắc. Vào năm 2014, Quần thể danh thắng Tràng An đã tự hào được tổ chức UNESCO công nhận là di sản hỗn hợp văn hóa và thiên nhiên thế giới tức là di sản kép đầu tiên của Việt Nam và cả khu vực Đông Nam Á. Giá trị nổi bật toàn cầu của Tràng An được công nhận dựa trên ba tiêu chí cốt lõi gồm văn hóa cùng giá trị thẩm mỹ và địa chất địa mạo. Ở trong nước khu danh thắng này cũng được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt quan trọng.

Với diện tích trải dài trên sáu ngàn héc ta Tràng An sở hữu khoảng 50 hang động xuyên thủy nối liền 31 thung ngập nước nhờ đó thường được bạn bè quốc tế ví von như Vịnh Hạ Long trên cạn.

Sức hút của Tràng An còn liên tục được khẳng định qua hàng loạt danh hiệu quốc tế uy tín. Quần thể danh thắng đã xuất sắc giành danh hiệu điểm đến tuyệt vời nhất của nền tảng TripAdvisor và tự hào lọt vào nhóm 1 phần trăm các điểm đến tốt nhất thế giới. Tỉnh Ninh Bình cũng vinh dự giành danh hiệu điểm đến mới nổi hàng đầu châu Á năm 2025 của World Travel Awards vốn là giải thưởng danh giá được ví như giải Oscar của ngành du lịch. Năm nay tỉnh nhà tiếp tục được xướng tên đề cử ở hạng mục này sau khi đón hơn 18 triệu lượt khách chỉ trong 7 tháng đầu năm.

• Chính vì lượng khách đổ về quá lớn nên Tràng An thường xuyên rơi vào cảnh quá tải vào các giờ cao điểm. Vào dịp cuối tuần hay ngày lễ thời gian xếp hàng chờ lên thuyền có thể kéo dài hơn một tiếng đồng hồ vào lúc giữa buổi sáng. Từ 10 giờ trở đi bến thuyền luôn tấp nập và bên trong các hang thi thoảng lại xảy ra cảnh ùn tắc thuyền mộc mạc. Đây cũng chính là lý do khiến không ít du khách cố tình chọn đi chuyến cuối ngày để tránh cảnh đông đúc trong khi khu du lịch chỉ mở cửa đón khách đến 16 giờ 30 phút chiều.

• Để có một chuyến tham quan đầy đủ và ngắm cảnh sắc lúc rạng rỡ nhất chúng ta nên sắp xếp xuất phát vào buổi sáng trong khoảng từ 7 giờ 30 phút đến 9 giờ hoặc chọn đầu giờ chiều từ 13 giờ 30 phút đến 14 giờ. Những ai đam mê khám phá hang động kỳ bí có thể mạnh dạn chọn tuyến đường số 1. Còn nếu bạn thuộc hệ thích tham quan đền phủ và đam mê chụp ảnh thì tuyến đường số 2 hoặc số 3 sẽ là lựa chọn hoàn hảo. Vào những ngày cuối tuần hay ngày lễ du khách có thể chủ động mua vé trực tuyến từ trước để tiết kiệm thời gian xếp hàng rồng rắn.

• Trong trường hợp bất khả kháng buộc phải đi chuyến muộn thì mọi người nhớ nhắc nhau mang theo một chiếc áo khoác mỏng cùng chút thuốc chống côn trùng và đèn pin hoặc sạc đầy pin điện thoại. Quan trọng nhất là hãy luôn lắng nghe và tuân thủ tuyệt đối sự hướng dẫn của người lái đò nhất là khi đi qua hang để chuyến đi luôn được an toàn và vui vẻ nhất nhé.