Hầu như bố mẹ nào cũng từng trải qua khoảnh khắc này: nửa đêm bế ru con ngủ, vừa đặt con xuống thì thấy bé đang ngủ bỗng hé miệng cười khẽ. Chỉ một nụ cười nhỏ thôi cũng đủ khiến mọi mệt mỏi của cha mẹ tan biến.

Nhiều người thường nghĩ rằng em bé đang mơ thấy điều gì đó vui vẻ. Nhưng thực tế, đây là một hiểu lầm khá phổ biến, bởi những em bé mới 1–2 tháng tuổi thực ra chưa có khả năng mơ.

Đằng sau nụ cười khi ngủ của em bé là những “bí mật nhỏ” về sự phát triển của cơ thể mà bố mẹ nên hiểu rõ.

Em bé ngủ bỗng cười: Không phải vì đang mơ

Một người bạn của tôi có em bé vừa tròn hai tháng tuổi. Vài ngày trước cô ấy gửi cho tôi một đoạn video quay cảnh con đang ngủ. Cậu bé nhắm mắt rất ngoan, rồi bỗng nhiên khóe miệng cong lên, nở một nụ cười cực kỳ đáng yêu.

Bạn tôi nói mỗi lần nhìn thấy con cười, mọi mệt mỏi đều tan biến. Cô ấy còn đùa rằng chắc con đang mơ thấy đồ ăn ngon.

Nhưng hôm sau cô ấy lại lo lắng hỏi tôi:

Có lúc em bé cười, có lúc lại nhíu mày, thậm chí khóc vài tiếng khi ngủ, liệu có bình thường không? Có phải bé đang mơ thấy điều gì đó đáng sợ?

Thực ra, đây cũng là thắc mắc của rất nhiều bố mẹ trẻ. Chúng ta thường dùng suy nghĩ của người lớn để giải thích biểu cảm của em bé. Nhưng trên thực tế, nụ cười khi ngủ của trẻ sơ sinh không liên quan đến việc nằm mơ.

Dưới đây là những lý giải khoa học khá thú vị.

1. Phản ứng bình thường trong một giai đoạn ngủ

Nhiều bố mẹ cho rằng em bé cười là vì đang mơ đẹp, nhưng điều này không chính xác.

Các nhà tâm lý học cho rằng khoảng 2 tuổi trẻ mới bắt đầu có những giấc mơ thực sự. Bởi vì để mơ, con người cần có đủ kinh nghiệm sống, ký ức và khả năng tư duy.

Trong khi đó, trẻ sơ sinh 1–2 tháng tuổi chưa có đủ “chất liệu” để hình thành giấc mơ.

Nụ cười khi ngủ chủ yếu liên quan đến đặc điểm chu kỳ giấc ngủ của trẻ.

Giấc ngủ của trẻ sơ sinh thường gồm hai giai đoạn:

Ngủ sâu (Non-REM) Ngủ nông có chuyển động mắt nhanh (REM)

Phần lớn những nụ cười khi ngủ xuất hiện ở giai đoạn REM. Lúc này:

Nhãn cầu của bé có thể chuyển động nhẹ Não vẫn khá hoạt động Bé có thể vô thức biểu lộ các nét mặt như cười, nhăn mặt

Tất cả đều là phản xạ tự nhiên của cơ thể.

2. Hệ thần kinh chưa hoàn thiện

Một nguyên nhân khác là hệ thần kinh của trẻ sơ sinh vẫn đang phát triển.

Khi mới chào đời, hệ thần kinh của em bé chưa hoàn thiện nên khả năng kiểm soát cơ mặt và cơ thể còn yếu.

Ngay cả khi đang ngủ, não vẫn có thể phát ra những tín hiệu nhỏ khiến các cơ mặt hoạt động, từ đó xuất hiện nụ cười bất chợt.

Điều này cũng giống như việc nhiều em bé khi ngủ sẽ:

bất ngờ đạp chân giật mình hoặc co người nhẹ

Đây đều là hiện tượng bình thường trong quá trình phát triển thần kinh.

Theo “Bách khoa nuôi dạy trẻ của Hiệp hội Nhi khoa Mỹ”, những biểu cảm vô thức và các cử động nhỏ ở trẻ từ 0–3 tháng là tín hiệu phát triển bình thường, cha mẹ không cần quá lo lắng.

3. Bé cảm thấy dễ chịu và thoải mái

Một nguyên nhân rất đơn giản nhưng lại thường bị bỏ qua: bé đang cảm thấy rất dễ chịu.

Trẻ sơ sinh có giác quan khá nhạy cảm. Chỉ cần một chút khó chịu như: đói khát hay tã ướt thì bé sẽ lập tức khóc. Ngược lại, nếu cơ thể ở trạng thái thoải mái, ví dụ: vừa bú no, quần áo mặc vừa vặn, môi trường yên tĩnh... bé có thể vô thức mỉm cười khi ngủ.

Nhà tâm lý học người Anh J.C. Gregory từng phát hiện rằng nụ cười vô thức của trẻ sơ sinh thường xuất hiện trong trạng thái thư giãn và dễ chịu, giống như một “sự bùng nổ của cảm giác hạnh phúc”.

Triết gia Kant trong cuốn Phê phán năng lực phán đoán cũng cho rằng tiếng cười có liên quan đến sự giải tỏa tâm lý đột ngột.

Với em bé cũng vậy, nụ cười này giống như một tín hiệu nhỏ nói rằng:

“Con đang rất dễ chịu.”

Đặc biệt, những em bé ngủ sau khi vừa bú no thường dễ xuất hiện nụ cười như vậy.

4. Bé đang “tập luyện” biểu cảm khuôn mặt

Một điều mà nhiều bố mẹ không biết là: từ khi chào đời, em bé đã bắt đầu luyện tập các kỹ năng mới, và biểu cảm khuôn mặt cũng là một trong số đó.

Một nghiên cứu quan sát giấc ngủ của trẻ sơ sinh tại Đại học Toronto (Canada) cho thấy: trong giai đoạn ngủ REM, các cơ xương của em bé có thể nhận được những “tín hiệu vô thức” từ não, dẫn đến các cử động nhỏ của cơ.

Việc cười, nhăn mặt, chu môi khi ngủ chính là một dạng “luyện tập cơ mặt”.

Khi ngủ, cơ mặt ở trạng thái thả lỏng. Lúc não bộ hoạt động nhẹ, các cơ này có thể chuyển động, tạo ra những biểu cảm như: cười, nhíu mày, mím môi...

Đây thực chất là cách cơ thể tập luyện để sau này bé có thể cười và biểu lộ cảm xúc một cách có ý thức.

Vì vậy đôi khi bé có thể cười rất rộng, thậm chí há miệng khi ngủ, không phải vì vui mà đơn giản là đang… luyện tập.

Nghe có vẻ khá kỳ diệu phải không?

Kết

Sau khi hiểu những điều này, nhiều bố mẹ có lẽ sẽ “vỡ lẽ”.

Nụ cười khi ngủ của em bé không phải vì đang mơ, mà là một phản ứng bình thường trong quá trình phát triển. Đằng sau nụ cười đáng yêu ấy là cả những kiến thức thú vị về giấc ngủ và sự trưởng thành của hệ thần kinh ở trẻ sơ sinh.

Nguồn: Sohu