Theo các chuyên gia, cảm giác kiệt sức khi chăm con không chỉ đến từ việc làm chân tay, mà còn do não bộ đặc biệt là vùng thùy trán hoạt động liên tục ở cường độ cao.

Không ít cha mẹ sau khi có con đều có chung một nhận xét: đi làm đôi khi còn “nhàn” hơn ở nhà trông trẻ. Tuy nhiên, cảm giác mệt mỏi này lại thường không được thấu hiểu. Nhiều người cho rằng việc chăm con “không làm gì nhiều”, nên không đáng để than vãn.

Thực tế, điều khiến cha mẹ kiệt sức không nằm ở khối lượng công việc nhìn thấy được, mà đến từ áp lực nhận thức và cảm xúc kéo dài.

Não bộ luôn trong trạng thái “làm việc ngầm”

Dù bề ngoài có vẻ như không làm gì, nhưng khi ở cạnh con, não bộ của cha mẹ gần như không có thời gian nghỉ. Đặc biệt, thùy trán khu vực nằm phía sau trán liên tục hoạt động.

Đây là vùng não chịu trách nhiệm cho các chức năng cao cấp như:

Ra quyết định

Lập kế hoạch

Kiểm soát cảm xúc

Đánh giá rủi ro

Các nhà khoa học ví thùy trán như “trung tâm điều hành” của não bộ, chi phối phần lớn hành vi lý trí của con người.

Nuôi con đồng nghĩa với hàng loạt quyết định liên tục

Trong quá trình chăm sóc trẻ, cha mẹ phải đưa ra vô số quyết định nhỏ mỗi ngày:

Khi nào nên can thiệp vào hành vi của con? Tình huống hiện tại có an toàn hay không? Cách xử lý nào là phù hợp nhất?

Những quyết định này diễn ra liên tục, khiến não bộ luôn ở trạng thái căng thẳng, dù người trong cuộc có thể không nhận ra.

Áp lực lập kế hoạch và tổ chức cuộc sống

Bên cạnh việc ra quyết định, cha mẹ còn phải liên tục lên kế hoạch:

Chuẩn bị bữa ăn, quần áo cho trẻ

Sắp xếp lịch sinh hoạt, học tập

Chuẩn bị đồ dùng mỗi khi ra ngoài

Ngoài ra còn có các vấn đề dài hạn như tiêm chủng, chăm sóc răng miệng, vận động ngoài trời hay theo dõi sức khỏe. Những công việc tưởng chừng nhỏ lẻ này tích tụ lại, tạo thành gánh nặng đáng kể cho não bộ.

Thử thách lớn từ việc kiểm soát cảm xúc

Một trong những áp lực lớn nhất khi nuôi con là duy trì sự ổn định cảm xúc.

Trong thực tế, cha mẹ thường xuyên đối mặt với các tình huống dễ gây căng thẳng:

Trẻ quấy khóc, thức đêm

Vừa dọn dẹp xong lại bị làm bừa bộn

Trẻ không hợp tác trong sinh hoạt hoặc học tập

Trong khi đó, não bộ của trẻ chưa phát triển hoàn thiện, nên hành vi phần lớn mang tính bản năng. Điều này khiến việc kiểm soát cảm xúc của người lớn trở nên khó khăn hơn, nhất là khi thiếu ngủ hoặc không có sự hỗ trợ từ gia đình.

Làm thế nào để giảm tải cho não bộ?

Các chuyên gia khuyến nghị cha mẹ có thể áp dụng một số biện pháp để giảm áp lực cho thùy trán:

Giảm số lần ra quyết định nhỏ: Lập sẵn thực đơn, danh sách đồ dùng cần thiết, duy trì thói quen cố định

Tổ chức công việc hợp lý: Ghi chép các việc cần làm, ưu tiên từng việc thay vì xử lý đồng thời

Chia sẻ trách nhiệm: Không nên ôm toàn bộ việc chăm con, cần có sự hỗ trợ từ người thân

Chủ động nghỉ ngơi: Dành thời gian thư giãn, vận động nhẹ hoặc gặp gỡ bạn bè

Điều chỉnh cảm xúc: Khi căng thẳng, nên tạm tách khỏi tình huống (trong điều kiện an toàn) để lấy lại bình tĩnh

Cần sự thấu hiểu từ gia đình và xã hội

Việc chăm sóc trẻ nhỏ không chỉ là lao động thể chất mà còn là lao động trí óc và cảm xúc kéo dài. Do đó, cha mẹ đặc biệt là người trực tiếp chăm con cần được chia sẻ và hỗ trợ nhiều hơn.

Hiểu đúng về những áp lực “vô hình” này sẽ giúp gia đình có cách đồng hành phù hợp, từ đó giảm bớt gánh nặng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho cả cha mẹ và trẻ nhỏ.

Nguồn: Sohu