Sáng ngày 19/8/2026, Bộ GD&ĐT đã công bố kết quả thi lần 2 bảng phân tích điểm thi tốt nghiệp từng môn tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.

Theo báo cáo phân tích thống kê kết quả thi lần 2 của thí sinh cho thấy kết quả giữa các môn có sự khác biệt đáng kể về điểm trung bình, tỷ lệ yếu/kém và tỷ lệ giỏi, xuất sắc. Ở lần thi lại, tại điểm thi này không có điểm 10.

Trong đó, đáng chú ý là điểm trung bình của 326 thí sinh thi lại môn toán tại chuyên Tuyên Quang giảm mạnh, đạt mức 6,24 (giảm 3,34 điểm so với lần 1).

Sau khi điểm thi được công bố đã nảy ra nhiều tranh luận về điểm số. Tuy nhiên, theo Luật sư Hoàng Hà - Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh cho rằng, việc cần làm tiếp theo không phải là tiếp tục tranh luận về những con số, mà là giải quyết đầy đủ hậu quả của sự cố. Trước hết, Bộ Giáo dục phải bảo đảm các thí sinh được trở lại đúng vị trí trong quy trình xét tuyển đại học.

Nếu một em có kết quả hợp lệ, đáp ứng điểm chuẩn, điều kiện tuyển sinh và nguyện vọng đã đăng ký thì phải được xét tuyển như những thí sinh tham gia đợt chung. Không nên coi đây là xét tuyển bổ sung theo nghĩa chỉ được xét vào những ngành còn chỉ tiêu. Các em không tự bỏ lỡ thời hạn mà phải chờ vì kết quả kỳ thi trước bị hủy. Khắc phục công bằng không phải là cho một cơ hội còn sót lại, mà là trả lại cơ hội lẽ ra thí sinh đã có.

Theo luật sư, Khoản 8 Điều 6 Quy chế tuyển sinh ban hành kèm Thông tư 06/2026 quy định cơ sở đào tạo phải xử lý, bảo đảm quyền lợi của thí sinh khi xảy ra sự cố ảnh hưởng đến kết quả thi hoặc kết quả trúng tuyển. Vì vậy Bộ cần có hướng dẫn thống nhất để các trường thực hiện, đồng thời không làm thay đổi kết quả trúng tuyển hợp pháp của những thí sinh khác.

Một trong số các việc tiếp theo sau khi công bố điểm thi là tiếp tục điều tra và cá thể hóa trách nhiệm. Theo luật sư Hoàng Hà, chênh lệch giữa điểm thi lần đầu và điểm thi lại có thể cho thấy kết quả trước đây bất thường ở phạm vi cả điểm thi, nhưng không đủ để kết luận một học sinh cụ thể đã gian lận.

Điểm giảm nhiều không đương nhiên chứng minh có sự móc nối. Trách nhiệm phải được xác định bằng chứng cứ về hành vi và mức độ tham gia của từng người.

Không nên so sánh điểm số 2 kỳ thi để suy diễn

Sau khi điểm thi được công bố, trên mạng xã hội và các diễn đàn đã xuất hiện nhiều ý kiến so sánh điểm thi của 2 lần và những nhận định mang tính suy diễn. Luật sư Hoàng Hà cho rằng việc so sánh điểm thi hai lần là phản ứng dễ hiểu, bởi mức chênh lệch đặt ra câu hỏi chính đáng về tính trung thực của kỳ thi lần đầu và trách nhiệm của những người tổ chức thi. Tuy nhiên từ sự chênh lệch điểm số để suy diễn rằng từng thí sinh đã gian lận là không thỏa đáng cả về khoa học đánh giá lẫn pháp lý.

Lý giải thêm, ông cho rằng, 2 bài thi được thực hiện ở thời điểm, đề thi và trạng thái tâm lý khác nhau nên không thể coi điểm lần đầu là năng lực thật, rồi lấy điểm lần hai để kết luận phần chênh lệch chính là kết quả của gian lận. Chênh lệch điểm chỉ là một dấu hiệu cần được làm rõ, không phải chứng cứ xác định hành vi vi phạm của từng em.

"Theo tôi có thể dùng sự chênh lệch điểm để đánh giá lại mức độ nghiêm trọng của sai phạm và trách nhiệm của người lớn trong việc tổ chức kỳ thi. Nhưng không nên dùng nó để mở một phiên tòa dư luận đối với các thí sinh khi chưa có kết luận cụ thể", luật sư Hoàng Hà nói.

Đồng quan điểm, TS. Hoàng Ngọc Vinh trao đổi trên báo Giáo dục và Thời đại cũng cho rằng không nên quá tập trung so sánh từng điểm số với kỳ thi trước để suy diễn từ những chênh lệch.

Bởi hai kỳ thi diễn ra trong những điều kiện khác nhau, còn vụ việc liên quan đến kỳ thi trước vẫn đang được cơ quan chức năng điều tra.

Theo TS Vinh, điều cần nhất bây giờ, là bảo đảm quyền lợi của thí sinh và giúp các em sớm trở lại tâm thế bình thường sau một kỳ thi vốn đã chịu quá nhiều áp lực. Mỗi sự so sánh thiếu thận trọng đều có thể vô tình tạo thêm nghi ngờ, thậm chí khiến những thí sinh không liên quan cũng phải chịu ánh nhìn không đáng có.

“Những gì cần làm rõ hãy để cơ quan điều tra kết luận bằng chứng cứ. Còn với tất cả các em, kết quả thi lại nên được nhìn nhận trước hết như một cơ sở để các em tiếp tục con đường học tập của mình”, Giáo dục và Thời đại dẫn lời TS Hoàng Ngọc Vinh chia sẻ.

Tối 13/8, Bản tin Thời sự 19h của Đài Truyền hình Việt Nam cho biết, đến nay cơ quan điều tra đã khởi tố 33 bị can gồm hiệu trưởng, trưởng trưởng điểm thi, phó trưởng điểm thi, còn lại toàn bộ là các giáo viên các trường có liên quan.

Hiện cơ quan an ninh điều tra Bộ Công an an đang tiếp tục điều tra các cá nhân khác, trong đó có giáo viên, phụ huynh có dấu hiệu hiệu vi phạm. Từ đó, xác định trách nhiệm của các thí sinh vi phạm quy chế thi.