Ẩn mình dưới những tán rừng nguyên sinh ấy, vùng đất Măng Ri sở hữu "quốc bảo" của Việt Nam – sâm Ngọc Linh. Từ nhiều năm qua, Măng Ri được biết đến là "thủ phủ sâm Ngọc Linh", nơi hội tụ đầy đủ những điều kiện tự nhiên lý tưởng để loài dược liệu quý hiếm này sinh trưởng và phát triển.

Rừng nguyên sinh bao phủ khắp nơi ở xã Măng Ri, tỉnh Quảng Ngãi.

Sâm ngọc linh, loài dược liệu quý được trồng dưới tán rừng núi Ngọc linh.

Lớp đất feralit giàu dinh dưỡng dưới tán rừng, độ ẩm cao cùng nền nhiệt ổn định quanh năm đã giúp từng củ sâm tích lũy hàm lượng hoạt chất quý giá, trở thành một trong những loại dược liệu có giá trị hàng đầu thế giới.

Hiện nay, toàn xã có hơn 30.700ha đất có rừng, trong đó trên 2.600ha là khu vực phân bố tự nhiên của sâm Ngọc Linh. Những cánh rừng già không chỉ là "mái nhà" che chở từng gốc sâm quý mà còn là kho tàng đa dạng sinh học vô giá. Hệ sinh thái rừng nguyên sinh góp phần giữ nguồn nước, điều hòa khí hậu, bảo vệ môi trường và duy trì sự cân bằng sinh thái cho cả vùng núi Ngọc Linh.

Ông Nguyễn Cửa Thắng, Phó chủ tịch UBND xã Măng Ri giới thiệu cây sâm ngọc linh được trồng dưới tán rừng nguyên sinh.

Du khách tham quan, trải nghiệm Vườn sâm ngọc linh ở xã Măng Ri.

Củ sâm ngọc linh tích lũy hàm lượng hoạt chất quý giá, trở thành một trong những loại dược liệu có giá trị hàng đầu thế giới.

 Giữa thiên nhiên hùng vĩ ấy, cuộc sống của đồng bào Xê Đăng vẫn bình yên nối tiếp qua bao thế hệ. Những ngôi làng nép mình bên sườn núi, mái nhà rông cao vút nổi bật giữa nền trời xanh như biểu tượng cho tinh thần đoàn kết của cộng đồng. Tiếng cồng chiêng vẫn ngân vang trong những ngày lễ hội, điệu múa xoang uyển chuyển vẫn rộn ràng quanh bếp lửa, còn lễ mừng lúa mới, lễ cúng Giàng vẫn được lưu truyền như mạch nguồn văn hóa không bao giờ cạn.

Di sản ruộng bậc thang làm say du khách khi đặt chân đến Măng Ri.

Cánh đồng ruộng bậc thang độc đáo giữa thung lũng ở Măng Ri.

Không chỉ nổi tiếng với rừng nguyên sinh và sâm Ngọc Linh, Măng Ri còn sở hữu những thửa ruộng bậc thang tuyệt đẹp trải dài theo triền núi. Đó là thành quả của bao thế hệ người Xê Đăng cần mẫn khai phá đất đai, biến những sườn dốc cheo leo thành những tầng ruộng mềm mại như dải lụa ôm lấy chân núi.

Măng Ri đẹp nhất là vào mùa lúa chín, từng tầng ruộng chuyển sang màu vàng óng, nối tiếp nhau như những dải lụa vàng bất tận cùng với hệ thống kho lúa bên triền đồi tạo nên bức tranh thiên nhiên khiến bất kỳ nhiếp ảnh gia nào cũng say mê. Đó còn là di sản văn hóa nông nghiệp quý giá, lưu giữ kinh nghiệm canh tác, tập quán sản xuất và đời sống tinh thần của người Xê Đăng. Mỗi mùa lúa trĩu vàng, hàng trăm du khách, nhiếp ảnh gia lại tìm về để lưu giữ những khoảnh khắc đẹp hiếm có giữa đại ngàn, góp phần quảng bá hình ảnh Măng Ri đến với bạn bè gần xa.

Thác Y Hai, một trong những con thác đẹp hấp dẫn du khách đến Măng Ri.

Ngày nay, Măng Ri đang từng bước mở ra nhiều cơ hội phát triển từ chính những giá trị thiên nhiên và văn hóa vốn có. Sâm Ngọc Linh không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn tạo nền tảng để phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch trải nghiệm nông nghiệp và nghiên cứu dược liệu. Du khách có thể tham quan những vườn sâm dưới tán rừng, tìm hiểu quy trình chăm sóc loài dược liệu quý và cảm nhận sự gắn kết hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Hệ thống kho lúa trải dài tuyệt đẹp trên triền đồi ở Măng Ri.

Quần thể cây cổ thụ đang được địa phương làm hồ sơ công nhận cây di sản.

Trung tâm hành chính xã Măng Ri thơ mộng vào buổi bình minh.

Thung lũng đầy ắp biển mây vào ngày mới ở xã Măng Ri.

Song song đó, hệ sinh thái rừng nguyên sinh, quần thể cây cổ thụ, những cung đường trekking chinh phục đỉnh Ngọc Linh cùng các mô hình du lịch cộng đồng đang dần trở thành những sản phẩm du lịch đặc sắc. Hướng đi kết hợp bảo tồn rừng, phát triển vùng sâm và du lịch sinh thái được kỳ vọng sẽ tạo nên sinh kế bền vững cho người dân, đồng thời nâng cao ý thức gìn giữ "nguồn vốn xanh" quý giá của địa phương.

Đến với Măng Ri là đến với một miền đất mà mỗi buổi bình minh đều có thể khiến lòng người rung động. Nơi ấy, thiên nhiên và con người hòa quyện thành một bản hòa ca tuyệt đẹp, để bất mỗi du khách khi một lần đặt chân đến cũng mang theo trong tim nỗi nhớ về vùng đất nguyên sơ, trong trẻo và đầy sức sống trên "nóc nhà Nam Trường Sơn".