Gia đình giáo viên mỹ thuật Trương Vân Phương từng sinh sống tại thành phố Tô Châu (Trung Quốc). Tuy nhiên, sau khi bố chồng qua đời, mẹ chồng bà khi ấy đã ngoài 80 tuổi phải sống một mình trong căn nhà cũ rộng lớn, lạnh lẽo và ẩm thấp suốt nhiều năm.

"Chúng tôi không muốn một ngày nào đó phải đối mặt với cảm giác muốn chăm sóc cha mẹ nhưng đã quá muộn", bà Trương chia sẻ.

Từ suy nghĩ ấy, vợ chồng bà Trương và con trai, con dâu quyết định bán căn hộ ở thành phố để trở về quê. Họ mời kiến trúc sư Tôn Nguyên Lượng thiết kế lại toàn bộ ngôi nhà cũ của gia đình.

Căn nhà cũ trước khi cải tạo

Khu đất rộng khoảng 1.000 m², trong đó hơn 500 m² là diện tích nhà ở, phần còn lại là sân vườn. Thay vì phá bỏ để xây mới, nhóm thiết kế lựa chọn giữ gần như nguyên vẹn kết cấu truyền thống với tường trắng, mái ngói đen, khung gỗ và mái dốc đặc trưng. Các hạng mục được điều chỉnh chủ yếu là hệ thống cửa sổ, không gian mở và cảnh quan nhằm tăng sự kết nối giữa con người với thiên nhiên.

Lợi thế về địa hình đồi núi xung quanh cũng được tận dụng để tạo nên nhiều tuyến di chuyển, liên kết các khoảng sân, hồ nước và khu sinh hoạt. Từ hầu hết các vị trí trong nhà, gia chủ đều có thể nhìn thấy cây cối, mặt nước hoặc những ngọn núi phía xa.

Ngôi nhà sau khi cải tạo

Giữa sân vẫn còn nguyên chiếc giếng cổ từng được gia đình sử dụng để làm mát dưa hấu trong những ngày hè trước khi tủ lạnh trở nên phổ biến.

Nhiều vật dụng gắn liền với ký ức gia đình cũng được giữ lại, từ giường cưới, tủ gỗ, ghế song hỷ, bàn Bát Tiên cho đến chiếc bàn gỗ đã nhuốm màu thời gian.

Một trong những không gian được gia đình bà Trương yêu thích nhất là tầng áp mái. Tại đây, nhóm thiết kế tháo bỏ một phần sàn cũ, bổ sung cầu thang để tạo thành một gác xép kiểu tatami nhìn ra khu vườn và núi đồi phía xa.

Sau những ngày làm việc mệt mỏi, con dâu bà Trương thường lên đây đọc sách, nghỉ ngơi và ngắm cảnh. Trẻ nhỏ đến chơi nhà gọi nơi này là "căn cứ bí mật", còn với người lớn, đó là góc riêng để tạm gác lại những bộn bề thường nhật. 

Bài trí nội thất trong nhà

Theo bà Trương, khó khăn lớn nhất trong quá trình cải tạo không nằm ở kỹ thuật hay chi phí, mà là thuyết phục người mẹ chồng ngoài 80 tuổi chấp nhận những thay đổi. Suốt nhiều năm, bà đã quen với nếp sinh hoạt cũ và lo ngại việc sửa sang sẽ làm mất đi linh hồn của ngôi nhà, tốn nhiều tiền bạc và đảo lộn cuộc sống. Chỉ đến khi chứng kiến những giá trị quen thuộc vẫn được gìn giữ, bà mới thực sự yên tâm.

Hiện nay, 5 thành viên thuộc 3 thế hệ cùng chung sống dưới một mái nhà. Buổi sáng, họ thức dậy trong tiếng chim hót và tiếng gà gáy; buổi tối, âm thanh của côn trùng và tiếng ếch từ những cánh đồng xung quanh thay thế sự ồn ào nơi phố thị.

Gia đình tự trồng rau, ăn theo mùa và duy trì nhiều nếp sinh hoạt truyền thống. Những cây long não, cây hồng, cây mộc tê hay cây thông trắng trong sân không chỉ tạo bóng mát mà còn lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ trong gia đình.

Theo bà Trương, người thay đổi nhiều nhất sau khi chuyển về đây chính là mẹ chồng. Từ một cụ bà cô đơn sống trong căn nhà rộng lớn, bà trở nên vui vẻ, cởi mở hơn và thường xuyên kể lại những câu chuyện gia đình bằng niềm tự hào hiện rõ trên gương mặt. 

Mẹ chồng bà Trương hài lòng với cuộc sống trong ngôi nhà mới bên cạnh con cháu

"Việc cải tạo ngôi nhà này không đơn thuần là sửa lại một nơi để ở. Đó còn là cách để chúng tôi tìm về cội nguồn, gắn kết các thế hệ và kết nối lại với mảnh đất đã nuôi dưỡng gia đình suốt nhiều năm", bà nói.

Đối với gia đình Trương Vân Phương, ngôi nhà mới không chỉ là một công trình kiến trúc được cải tạo, mà còn là minh chứng cho niềm tin rằng đôi khi hạnh phúc không nằm ở việc đi xa hơn, mà ở hành trình trở về.

Theo Toutiao