Cơn sốt "bán mặt" và chiếc bánh vẽ hàng chục triệu đồng

Theo ghi nhận từ chuyên trang Sixth Tone, các nền tảng trung gian cấp phép gương mặt như NCAIGC, Mirafans hay ActID bắt đầu mọc lên rầm rộ từ tháng 5 năm nay để ăn theo cơn sốt nội dung AI. Số liệu từ Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc công bố hồi tháng 9 cho thấy, hơn 90% trong tổng số 430.000 bộ phim siêu ngắn (micro-dramas) ra mắt trong 8 tháng đầu năm 2026 đều được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo.

Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) phản ánh, các nền tảng này thu hút người dùng bằng những lời hứa hẹn lợi nhuận rất cao với rào cản gia nhập bằng không. Hàng loạt bài đăng quảng cáo "kiếm gần 2.500 tệ (gần 9,7 triệu đồng) chỉ sau 3 ngày bán mặt" lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội.

Quy trình tham gia rất đơn giản. Người dùng chỉ cần xác thực danh tính thật, tải ảnh chân dung lên hệ thống, tự định giá và chọn kịch bản cho phép sử dụng hình ảnh như đóng vai phản diện, cảnh tình cảm hay cảnh bi kịch. Khi có đơn vị mua bản quyền, người dùng bấm xác nhận trong vòng 24 giờ để hoàn tất thủ tục. Nền tảng sẽ thu khoảng 30% phí hoa hồng.

Theo mức giá niêm yết, người dùng phổ thông có thể bỏ túi từ 100 tệ (khoảng 387.000 đồng) đến 500 tệ (hơn 1,9 triệu đồng) cho mỗi video ngắn. Với các diễn viên chuyên nghiệp, mức thù lao được quảng cáo lên tới 10.000 tệ (khoảng 38,7 triệu đồng) cho một lần cấp phép.

Thực tế phũ phàng: Chẳng ai buồn thuê mặt người bình thường

Trái ngược với viễn cảnh hái ra tiền, tờ Southern Metropolis Daily đưa tin phần lớn người dùng sau nhiều tháng giao nộp dữ liệu khuôn mặt vẫn chưa nhận được bất kỳ đồng thù lao nào.

Wang Jinlin, một người mẫu tự do tại Quế Lâm, đã đăng ký trên nền tảng ActID từ tháng 5 với mức giá kỳ vọng chỉ từ 500 đến 1.000 tệ (khoảng 1,9 đến 3,9 triệu đồng) cho mỗi dự án thương mại. Tuy nhiên, chia sẻ với Sixth Tone, cô cho biết đến nay vẫn chưa có bất kỳ xưởng phim nào liên hệ đặt hàng.

Lý giải với đài CCTV, một giám đốc sản xuất AI trong ngành truyền hình tên Zheng chỉ ra thực tế lạnh lùng của thị trường: Các công ty làm phim hiện nay chỉ săn lùng gương mặt của người nổi tiếng hoặc các influencer có sẵn lượng người hâm mộ để đảm bảo lượt xem. Đối với khuôn mặt của người bình thường, nhu cầu sử dụng gần như bằng không.

Trước làn sóng thắc mắc của người dùng, nhà sáng lập nền tảng ActID là Liu Xiao cũng phải thừa nhận trên Southern Metropolis Daily rằng hệ thống này thực chất chỉ là nơi trưng bày hồ sơ để bên mua tìm kiếm, chứ không phải hợp đồng cam kết chắc chắn tạo ra thu nhập.

Giao nộp dữ liệu thật, đối mặt rủi ro thật

Không chỉ vỡ mộng tài chính, trào lưu này còn đẩy người tham gia vào vùng xám pháp lý đầy rủi ro. Cơ quan quản lý thị trường Bắc Kinh vừa phát đi cảnh báo hồi đầu tháng 10 về tình trạng kẻ gian quét trộm ảnh selfie, video và giọng nói trên mạng xã hội để tạo avatar AI phục vụ livestream bán hàng và quảng cáo trái phép mà không cần qua bất kỳ kênh mua bán bản quyền nào.

Theo chuyên gia sản xuất Zheng, ngay cả những ngôi sao giải trí hàng đầu hiện nay còn chật vật trong việc bảo vệ bản quyền hình ảnh và giọng nói trước công nghệ deepfake. Với người dân bình thường, một khi dữ liệu sinh trắc học đã tải lên mạng, việc kiểm soát xem gương mặt của mình bị sử dụng vào mục đích gì là điều gần như bất khả thi.

Theo Sixth Tone