Ngày 18/6, trong buổi livestream của cửa hàng chính hãng Huggies trên Douyin, một nửa màn hình hiển thị hai báo cáo kiểm nghiệm với dòng chữ đỏ nổi bật: “Không phát hiện formamide”. Tuy nhiên, khu vực bình luận vẫn xuất hiện nhiều ý kiến như: “Không dám mua”, “Đáng sợ quá”, “Vẫn còn người mua sao?”.

Phóng viên ghi nhận tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại các phòng livestream của Babycare và Bibababy.

Nguyên nhân bắt nguồn từ bài viết đăng ngày 18/6 trên tờ Kinh tế Tham khảo (Economic Information Daily) với tiêu đề: “Nhiều loại tã bỉm bị phát hiện chứa chất độc hại, gây lo ngại cho sức khỏe trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ”.

Bài báo cho biết đơn vị này đã thuê một tổ chức kiểm nghiệm chuyên nghiệp tiến hành lấy mẫu ngẫu nhiên một số thương hiệu tã bỉm trẻ em trên thị trường. Kết quả cho thấy trong sản phẩm của các thương hiệu như Huggies, Bibababy, Babycare... đã phát hiện formamide, một chất được cho là có độc tính.

Bài báo còn nêu rằng một phóng viên của tờ báo đã mặc thử một loại tã trẻ em suốt một đêm và nhận thấy nồng độ formamide trong máu tăng gần gấp đôi.

Ngoài ra, bài viết dẫn thông tin từ Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng lâm sàng Khối phổ thuộc Trung tâm Lâm sàng Y tế Công cộng tỉnh Sơn Đông, cho biết đơn vị này đã tiến hành sàng lọc các mẫu sinh học của trẻ thường xuyên sử dụng tã bỉm.

Kết quả kiểm tra hơn một trăm mẫu máu và nước tiểu trẻ em được lấy từ khoa nhi của các bệnh viện hợp tác cho thấy nhiều mẫu có phát hiện formamide, với lượng được cho là có thể gây tổn hại cho cơ thể.

Formamide là chất gì?

Formamide là một hợp chất hữu cơ không màu, trong suốt. Chất này được sử dụng trong sản xuất dược phẩm, hương liệu, thuốc nhuộm, đồng thời là dung môi quan trọng trong sản xuất sợi tổng hợp, nhựa và mực in.

Trong các sản phẩm trẻ em có thể tiếp xúc, formamide chủ yếu xuất hiện trong vật liệu nhựa xốp, thường được sử dụng để sản xuất đồ chơi và một số vật dụng sinh hoạt.

Nguồn phát sinh formamide chủ yếu gồm: Chất hóa dẻo được bổ sung trong quá trình sản xuất; Sản phẩm phân hủy của chất tạo bọt khi gặp nhiệt độ cao.

Ngày 18/6/2012, Cơ quan Hóa chất châu Âu (ECHA) đã đưa formamide vào danh sách 13 chất có mức độ quan ngại rất cao (SVHC) đợt thứ 7, đồng thời xếp chất này vào nhóm độc tính sinh sản loại 1B.

Theo hệ thống phân loại và ghi nhãn hóa chất toàn cầu (GHS):

Loại 1A: Đã có bằng chứng rõ ràng gây độc tính sinh sản ở người.

Loại 1B: Được suy đoán gây độc tính sinh sản ở người, chủ yếu dựa trên kết quả thí nghiệm trên động vật.

Loại 2: Nghi ngờ có độc tính sinh sản.

Ngoài ra, formamide cũng nằm trong danh mục hóa chất bị cấm sử dụng theo Quy chuẩn kỹ thuật an toàn mỹ phẩm của Trung Quốc (bản 2015).

Các nghiên cứu cho thấy việc tích lũy formamide trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến hệ sinh sản, đồng thời gây tổn thương mạn tính đối với gan và thận.

Các thương hiệu đồng loạt phủ nhận

Sau khi bài báo được đăng tải, chủ đề “Tã bỉm có độc” nhanh chóng leo lên vị trí số 1 trên bảng tìm kiếm nóng của Weibo.

Chỉ vài giờ sau, các thương hiệu như Huggies, Babycare và Bibababy lần lượt công bố báo cáo kiểm nghiệm riêng, khẳng định không phát hiện formamide trong sản phẩm.

Theo các tổ chức kiểm nghiệm được phóng viên liên hệ, sau khi thông tin được công bố, rất nhiều thương hiệu và cả người tiêu dùng cá nhân đã gọi điện hỏi về dịch vụ kiểm tra formamide trong tã bỉm.

Babycare cho biết mặc dù tiêu chuẩn quốc gia hiện chưa quy định giới hạn formamide, công ty từ lâu đã chủ động áp dụng tiêu chuẩn SVHC theo quy định REACH của Liên minh châu Âu để kiểm tra sản phẩm. Kết quả các đợt kiểm tra trước đây đều cho thấy không phát hiện formamide.

Trong khi đó, Huggies khẳng định dù tiêu chuẩn quốc gia không bắt buộc, hãng vẫn chủ động giám sát các chất độc hại như formamide, nghiêm cấm sử dụng trong toàn bộ chuỗi sản xuất, từ nguyên liệu, thu mua, gia công đến kiểm định thành phẩm.

Hãng cho biết đang liên hệ với đơn vị kiểm nghiệm hợp tác với báo Kinh tế Tham khảo để rà soát lại phương pháp thử nghiệm, đồng thời đã thuê nhiều tổ chức kiểm nghiệm độc lập tiến hành lấy mẫu kiểm tra toàn bộ dòng sản phẩm dưới sự giám sát công chứng.

Không có trong hạng mục kiểm định quy chuẩn

Theo tìm hiểu của phóng viên, tiêu chuẩn bắt buộc quốc gia Trung Quốc về sản phẩm vệ sinh dùng một lần GB 15979-2024 quy định không được bổ sung các hóa chất bị cấm trong Quy chuẩn an toàn mỹ phẩm (ngoại trừ iốt).

Tuy nhiên, hai tiêu chuẩn:

GB 43631-2023 – Quy chuẩn kỹ thuật an toàn cơ bản đối với giấy dùng cho trẻ sơ sinh và trẻ em GB/T 28004.1-2021 – Tã bỉm, phần 1: Tã bỉm trẻ em, đều không quy định kiểm tra chỉ tiêu formamide.

Một nhân viên kỹ thuật thuộc một tổ chức kiểm nghiệm hàng đầu tại Trung Quốc cho biết: "Trong quy trình kiểm nghiệm thông thường đối với tã bỉm, formamide không phải là hạng mục bắt buộc. Các nội dung kiểm tra chủ yếu dựa trên yêu cầu của tiêu chuẩn quốc gia và các rủi ro mà doanh nghiệp tự đánh giá."

Người này cũng cho rằng bài báo của Kinh tế Tham khảo chưa công bố rõ phương pháp thử nghiệm và hàm lượng phát hiện, nên hiện chưa thể đưa ra kết luận chính xác.

Vụ việc hiện vẫn đang được tiếp tục theo dõi.