Liên quan vụ việc 5 chú tiểu bị đánh tại chùa Bầu (Phật Quang Tự), tối 12/8, UBND tỉnh Phú Thọ có văn bản yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND phường Vĩnh Phúc và Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Phú Thọ xử lý.

Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Công an tỉnh chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ phối hợp Công an phường Vĩnh Phúc khẩn trương điều tra, làm rõ toàn bộ nội dung vụ việc.

Công an phải xác định tính chất, mức độ, hành vi vi phạm và trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan để xử lý theo quy định pháp luật.

Chiều 11/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Thế Duy (sinh năm 2001, trú tại xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa, hiện đang tu tập tại chùa Bầu Phật Quang Tự) để điều tra về tội cố ý gây thương tích.

Nói về tính pháp lý của vụ việc, Luật sư Hoàng Hà - Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh cho rằng việc khởi tố về tội Cố ý gây thương tích là có cơ sở nếu tài liệu điều tra chứng minh Nguyễn Thế Duy nhận thức được việc dùng vũ lực có khả năng gây tổn hại sức khỏe cho các cháu nhưng vẫn cố ý thực hiện. Đây là tội phạm xâm phạm trực tiếp quyền được bảo vệ về sức khỏe, thân thể của con người.Điểm đáng lưu ý là tỷ lệ tổn thương cơ thể không phải trong mọi trường hợp đều phải từ 11% trở lên mới có thể xử lý hình sự.

Hình ảnh Nguyễn Thế Duy đánh các chú tiểu - Ảnh cắt từ clip

 Khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự hiện hành quy định, ngay cả khi tỷ lệ tổn thương cơ thể dưới 11%, người gây thương tích vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc các trường hợp luật định, trong đó có trường hợp phạm tội đối với người dưới 16 tuổi. Khung hình phạt tại khoản này là cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Do đó, theo luật sư Hoàng Hà, kết quả giám định sẽ đặc biệt quan trọng để xác định khoản nào của Điều 134 được áp dụng và mức hình phạt mà bị can có thể phải đối diện. Nếu xác định nạn nhân dưới 16 tuổi và có người bị tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%, hành vi có thể thuộc khoản 2 Điều 134 với mức phạt tù từ 2 năm đến 6 năm. Nếu có từ 2 nạn nhân trở lên mà mỗi người bị tổn thương từ 11% đến 30% và đồng thời thuộc trường hợp định khung như nạn nhân dưới 16 tuổi, khung hình phạt có thể lên tới 5 năm đến 10 năm tù.

Nếu thương tích nghiêm trọng hơn thì trách nhiệm hình sự tiếp tục tăng. Một người bị tổn thương từ 31% đến 60% và thuộc trường hợp định khung tại khoản 1 có thể dẫn đến mức phạt từ 5 năm đến 10 năm tù. Nếu có từ 2 người trở lên cùng bị tổn thương từ 31% đến 60% và có tình tiết định khung tương ứng, mức hình phạt có thể từ 7 năm đến 14 năm tù. Trường hợp gây tổn thương từ 61% trở lên cho nạn nhân và thuộc tình tiết định khung, mức hình phạt cũng có thể từ 7 năm đến 14 năm tù. Trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, như gây thương tích từ 61% trở lên cho từ 2 người và thuộc các tình tiết định khung, hình phạt có thể từ 12 năm đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.

Vì vụ việc có tới 5 người bị hại, cơ quan điều tra sẽ phải giám định và đánh giá thương tích đối với từng cháu, chứ không đơn giản cộng tỷ lệ thương tích của 5 người để lựa chọn khung hình phạt. Đồng thời cần làm rõ công cụ, cách thức đánh, số lần thực hiện hành vi, diễn biến từng lần, độ tuổi của từng nạn nhân, quan hệ giữa người gây thương tích với các cháu và các tình tiết khác để xác định chính xác trách nhiệm hình sự.

Trách nhiệm của người quay clip thế nào?

Công an tỉnh Phú Thọ cũng đang tiếp tục xác minh, làm rõ mức độ và trách nhiệm của người trực tiếp quay lại vụ việc nhưng không có hành động can ngăn, ngăn chặn hành vi của đối tượng, không kịp thời thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ an toàn cho trẻ em.

Về vấn đề này, theo luật sư Hoàng Hà, theo Điều 17 Bộ luật Hình sự, chỉ có thể xác định người này là đồng phạm nếu có căn cứ chứng minh họ cố ý cùng thực hiện tội phạm, chẳng hạn có sự bàn bạc, kích động, cổ vũ hoặc tạo điều kiện vật chất, tinh thần cho Nguyễn Thế Duy thực hiện hành vi. Việc chỉ đứng quay clip và không can ngăn, xét riêng hành vi đó, không đương nhiên cấu thành đồng phạm.

Cũng không nên mặc nhiên cho rằng người quay clip phạm tội Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng theo Điều 132 Bộ luật Hình sự.

Tội này chỉ đặt ra khi người chứng kiến có điều kiện cứu giúp nhưng không cứu và việc không cứu giúp dẫn đến hậu quả nạn nhân chết. Theo thông tin hiện được Công an tỉnh Phú Thọ công bố, chưa có hậu quả chết người.

Tương tự, tội Không tố giác tội phạm theo Điều 390 cũng không thể áp dụng một cách máy móc. Điều 390 chỉ xử lý việc không tố giác đối với những tội phạm thuộc phạm vi mà Điều 389 và các quy định liên quan liệt kê. Điều 134 về tội Cố ý gây thương tích không nằm trong danh mục này.

Tuy nhiên, theo luật sư Hoàng Hà, không bị xử lý hình sự không có nghĩa là hoàn toàn không có trách nhiệm pháp lý.

Nếu xác minh cho thấy người quay clip biết trẻ em đang bị xâm hại nhưng không thông báo cho cơ quan, cá nhân có thẩm quyền, hành vi có thể bị xem xét theo Điều 28 Nghị định 130/2021/NĐ-CP. Quy định này cho phép phạt từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng đối với hành vi không thông báo cho nơi tiếp nhận thông tin về hành vi xâm hại trẻ em. Nếu người đó đồng thời là người có trách nhiệm trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng các cháu thì trách nhiệm còn phải được xem xét theo các quy định riêng về nghĩa vụ bảo vệ, chăm sóc trẻ em.

Như vậy, đối với người quay clip, cần tránh cả hai thái cực là mặc nhiên coi họ vô can hoặc mặc nhiên coi họ là đồng phạm. Trách nhiệm phải được cá thể hóa trên cơ sở hành vi cụ thể, ý thức chủ quan, nghĩa vụ pháp lý của người đó đối với các cháu và hậu quả thực tế của việc không can thiệp, không trình báo.

Khoảng 7h30 ngày 10/8, Công an phường Vĩnh Phúc tiếp nhận trình báo 5 chú tiểu tại chùa Bầu có dấu hiệu bị đánh gây thương tích. Công an tỉnh Phú Thọ chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ phối hợp xác minh, đưa các em đi giám định thương tích và xử lý vụ việc theo quy định.

Theo Công an phường Vĩnh Phúc, khoảng 6h sáng 10/8, Nguyễn Thế Duy, người được giao quản lý đời sống của các chú tiểu, dùng roi đánh 5 em vì cho rằng các em không nghe lời, không dọn dẹp phòng ở.Năm chú tiểu bị trầy xước, hằn đỏ ở tay, chân và lưng. Hành vi của Duy được người dân ghi lại, đăng lên mạng xã hội, gây phẫn nộ.

Chiều 11/8, Công an tỉnh khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Thế Duy để điều tra về tội cố ý gây thương tích. Ngay tối cùng ngày, 4 trong 5 chú tiểu được đưa vào Trung tâm Công tác xã hội Vĩnh Phúc để chăm sóc, nuôi dưỡng tạm thời. Một em được đưa về gia đình tại xã Yên Lạc, tỉnh Phú Thọ.