Nhiều cặp vợ chồng rơi vào tình huống lo lắng khi vừa thực hiện chụp X-quang hoặc CT thì phát hiện có thai. Không ít người vì sợ ảnh hưởng của bức xạ đã vội vàng nghĩ đến việc đình chỉ thai kỳ.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, trong phần lớn trường hợp, thai nhi không bị ảnh hưởng và vẫn có thể tiếp tục thai kỳ an toàn nếu mức phơi nhiễm bức xạ nằm trong ngưỡng cho phép.

Không phải mọi xét nghiệm hình ảnh đều có bức xạ

Một hiểu lầm phổ biến là tất cả các phương pháp chẩn đoán hình ảnh đều gây bức xạ. Trên thực tế:

Siêu âm và cộng hưởng từ (MRI) không sử dụng bức xạ ion hóa, an toàn với phụ nữ mang thai và người đang chuẩn bị mang thai.

X-quang và CT có sử dụng bức xạ, nhưng liều lượng trong chẩn đoán thông thường rất thấp.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), ngưỡng bức xạ an toàn cho thai nhi là dưới 50 mSv. Mức này không làm tăng nguy cơ dị tật, sảy thai hay chậm phát triển.

Trong khi đó, liều bức xạ của các xét nghiệm phổ biến thấp hơn nhiều:

X-quang răng: khoảng 0,005 mSv X-quang ngực: khoảng 0,1 mSv CT sọ não: khoảng 2 mSv CT ổ bụng: khoảng 10 mSv

Như vậy, các xét nghiệm chẩn đoán thông thường đều nằm xa ngưỡng nguy hiểm.

Chụp X-quang, CT khi chuẩn bị mang thai có ảnh hưởng?

Các chuyên gia cho biết:

Đối với nam giới:

Chu kỳ tạo tinh trùng kéo dài 70–90 ngày. Chỉ khi tiếp xúc với mức bức xạ cao (trên 100–200 mSv) mới có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng. Với mức bức xạ từ chẩn đoán thông thường, nam giới không cần trì hoãn kế hoạch có con.

Đối với nữ giới:

Noãn đã tồn tại sẵn trong buồng trứng. Dù nhạy cảm với bức xạ, nhưng liều từ các xét nghiệm thông thường không đủ gây tổn thương đáng kể. Vì vậy, việc chụp X-quang hoặc CT trước khi mang thai không ảnh hưởng đến khả năng thụ thai.

Hiệp hội X-quang Hoa Kỳ (ACR) cũng khẳng định: các kiểm tra chẩn đoán không ảnh hưởng đến kế hoạch sinh sản.

Giai đoạn đầu thai kỳ: Áp dụng quy tắc "tất cả hoặc không có gì"

Trong trường hợp phụ nữ đã chụp X-quang hoặc CT mà chưa biết mình mang thai, các chuyên gia khuyến cáo không nên quá lo lắng.

Trong 2 tuần đầu sau thụ tinh, phôi thai tuân theo nguyên tắc “tất cả hoặc không có gì”:

Nếu bị ảnh hưởng nghiêm trọng, phôi sẽ không phát triển và tự đào thải Nếu thai vẫn phát triển bình thường và có tim thai, khả năng cao là không bị ảnh hưởng

Do đó, không nên vội vàng đình chỉ thai kỳ chỉ vì một lần chụp chiếu.

Những trường hợp cần tham khảo ý kiến bác sĩ

Một số tình huống cần được tư vấn chuyên sâu:

Đã điều trị bằng chất phóng xạ (như I-131)

Chụp CT vùng bụng – chậu nhiều lần trong thời gian ngắn

Tiếp xúc bức xạ liều cao trong thai kỳ

Không nên vì sợ bức xạ mà bỏ qua việc thăm khám

Các chuyên gia nhấn mạnh, nguy cơ từ việc không chẩn đoán và điều trị bệnh kịp thời có thể lớn hơn nhiều so với rủi ro từ bức xạ.

Ví dụ, viêm phổi không được chẩn đoán có thể tiến triển nặng; xuất huyết não nếu không phát hiện kịp thời có thể đe dọa tính mạng.

Khi phát hiện mang thai sau khi chụp X-quang hoặc CT, người dân nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá cụ thể. Trong đa số trường hợp, thai kỳ vẫn có thể tiếp tục bình thường.

Bên cạnh đó, phụ nữ mang thai cần thực hiện đầy đủ các mốc khám thai và sàng lọc như siêu âm, xét nghiệm dị tật… để theo dõi sự phát triển của thai nhi.

Kết luận

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, khi sử dụng đúng chỉ định, có độ an toàn cao. Một lần chụp X-quang hoặc CT thông thường không phải là lý do để kết thúc thai kỳ.

Việc trang bị kiến thức đúng đắn và tham khảo ý kiến chuyên gia sẽ giúp các cặp vợ chồng yên tâm hơn trong hành trình làm cha mẹ.

Nguồn: Sohu