Theo thông tin từ Tổng cục đường bộ, từ ngày 1/6/2022, trên tuyến cao tốc Hà Nội- Hải Phòng sẽ thí điểm 100% thu phí đường bộ không dừng. Tất cả những xe không đủ điều kiện nếu lưu thông trên tuyến đường này sẽ bị phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng, ngoài ra còn bị giữ bằng lái xe từ 1 tới 3 tháng.

Những xe không đủ điều kiện là những xe chưa dán tem thu phí tự động của đơn vị cung cấp, hoặc đã dán tem nhưng trong tài khoản không đủ tiền nộp phí đường bộ. Lưu ý, đây không phải là tài khoản ngân hàng mà là tài khoản dành riêng cho việc đóng phí đường bộ do đơn vị phát hành tem thu phí tự động cung cấp, gọi là tài khoản giao thông (TKGT).

Ưu điểm của việc thu phí tự động không dừng là giảm ách tắc trên cao tốc, đảm bảo minh bạch rõ ràng việc thu phí. Tuy nhiên vấn đề này cũng phát sinh rất nhiều những hạn chế và khó khăn cho người tham gia giao thông.

Cụ thể như đối với những doanh nghiệp kinh doanh vận tải thường xuyên phải di chuyển trên cao tốc, việc lúc nào cũng phải đảm bảo dư tiền trong tài khoản thu phí là một gánh nặng không nhỏ, trong điều kiện đất nước vừa trải qua hai năm khó khăn vì dịch bệnh. Hoặc đối với những người hiếm khi di chuyển trên tuyến đường cao tốc này, việc bắt buộc họ phải dán tem thu phí và nạp tiền vào đó cũng là một việc bất cập khi phát sinh quá nhiều thủ tục để đảm bảo được tham gia giao thông.

Nên chăng có một điểm kiểm tra ngay tại hai đầu của tuyến đường, để những phương tiện không đủ điều kiện có thể quay lại di chuyển bằng tuyến đường khác. Nếu để xe di chuyển lên cao tốc rồi áp dụng hình phạt thì thực sự không thỏa đáng.

Tổng cục đường bộ lý giải rằng TKGT đã liên kết với 2 ngân hàng là BIDV và Vietcombank, để tự động trích nợ từ tài khoảng cá nhân sang TKGT, đảm bảo TKGT không bị gián đoạn (Với các ngân hàng ngoài 2 ngân hàng nêu trên, chủ phương tiện giao thông cần chuyển khoản thủ công để đảm bảo số tiền trong tài khoản đủ để chi trả khi qua làn thu phí).

Với quy định này, chủ xe phải đích thân ra quầy giao dịch của các ngân hàng này để đăng ký hạn mức vì vấn đề bảo mật thông tin cá nhân. Việc này cũng khiến cho những người dân chưa có tài khoản tại những ngân hàng này phải mất thêm một khoản chi phí phát sinh và thời gian đi lại.

(Bài viết thiể hiện quan điểm cá nhân của tác giả)

Nghị định 123/2021/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/01/2022 đã tăng nặng mức phạt với nhiều vi phạm về giao thông so với Nghị định 100/2019/NĐ-CP trước đó. Cụ thể, tại khoản 3, Điều 2 có quy định phạt tiền từ 1-2 triệu đồng đối với hành vi điều khiển xe không đủ điều kiện để thu phí theo hình thức điện tử tự động không dừng đi vào làn đường dành riêng thu phí theo hình thức điện tử tự động không dừng tại các trạm thu phí. 

Ngoài ra, tài xế khi đi sai vào làn thu phí điện tử không dừng tại các trạm thu phí còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 1-3 tháng. 

Các xe không đủ điều kiện bao gồm: xe không gắn thẻ đầu cuối (xe chưa dán thẻ thu phí không dừng) hoặc xe đã dán thẻ thu phí không dừng mà số tiền trong tài khoản thu phí không đủ để chi trả khi qua làn thu phí.