Trong nhiều năm, nhắc đến viện dưỡng lão, không ít người vẫn hình dung đó là những cơ sở tách biệt, nơi người cao tuổi chuyển đến sinh sống lâu dài. Tuy nhiên, tại Thượng Hải (Trung Quốc), cách tiếp cận này đang dần thay đổi khi các trung tâm chăm sóc ban ngày được đưa thẳng vào trong khu dân cư.

Tại khu Vạn Lý, quận Phổ Đà, các trung tâm dạng này được bố trí ngay dưới chân các tòa nhà hoặc trong khu phố, phục vụ trực tiếp cư dân xung quanh. Theo danh mục dịch vụ công bố trên cổng thông tin chính quyền Thượng Hải, khu vực này có nhiều điểm chăm sóc ban ngày cho người cao tuổi, như các trung tâm tại đường Xincun và Wuwei East Road, cho thấy mô hình đã được triển khai theo dạng mạng lưới, không còn là thử nghiệm đơn lẻ.

Không gian bên trong các trung tâm thường không quá lớn, chỉ phục vụ khoảng 20–30 người mỗi ngày, nhưng được bố trí đầy đủ khu sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi và phục hồi chức năng cơ bản. Cách tổ chức này khiến nhiều người nhận xét, đây giống một “câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe” hơn là viện dưỡng lão truyền thống.

Sáng đưa đi, chiều đón về – linh hoạt theo từng ca

Điểm khác biệt lớn nhất của mô hình này nằm ở cách vận hành. Thay vì lưu trú dài ngày, người cao tuổi chỉ đến trung tâm vào ban ngày rồi trở về nhà vào buổi chiều.

Theo phản ánh của Shanghai Observer (Jiefang Daily), một trung tâm tại khu Vạn Lý hiện hoạt động từ khoảng 9h sáng đến 16h30 chiều. Người cao tuổi được gia đình đưa tới hoặc sử dụng dịch vụ xe đưa đón, sau đó tham gia các hoạt động theo lịch cố định.

Một ngày tại đây thường bắt đầu bằng vận động nhẹ như thái cực quyền, tiếp đó là các hoạt động giao lưu, trò chơi hoặc sinh hoạt tập thể. Buổi trưa, trung tâm cung cấp suất ăn dinh dưỡng và khu nghỉ trưa. Buổi chiều dành cho các hoạt động phục hồi nhẹ, theo dõi sức khỏe hoặc sinh hoạt tự do trước khi về nhà.

Không chỉ dừng lại ở hình thức gửi theo ngày, các trung tâm còn cung cấp dịch vụ linh hoạt hơn như đăng ký theo ca sáng – chiều, hoặc dịch vụ “trông sớm – trông muộn” dành cho gia đình bận rộn. Ngoài ra, nhiều nơi còn có các dịch vụ đi kèm như hỗ trợ tắm, nhắc uống thuốc, đo huyết áp và các hoạt động giao tiếp xã hội nhằm giảm cảm giác cô đơn cho người cao tuổi.

Giá chỉ hơn 100.000 đồng/ngày, thấp hơn nhiều người nghĩ

Một trong những yếu tố khiến mô hình này nhanh chóng được đón nhận là chi phí tương đối “mềm”.

Theo Shanghai Observer, mức phí chăm sóc ban ngày cơ bản tại một trung tâm ở khu Vạn Lý chỉ từ khoảng 30 NDT/ngày (tương đương hơn 100.000 đồng). Nếu sử dụng thêm bữa trưa, tổng chi phí khoảng 44 NDT/ngày, tức khoảng 150.000 đồng.

So với chi phí tại các viện dưỡng lão nội trú, con số này thấp hơn đáng kể. Không những vậy, chính quyền địa phương còn áp dụng chính sách trợ giá cho một số nhóm người cao tuổi. Bài báo cho biết, nhiều dịch vụ có thể được hỗ trợ tới khoảng 60%, giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho gia đình.

Đây cũng là lý do khiến mô hình chăm sóc ban ngày phát triển nhanh tại các đô thị lớn, nơi nhu cầu chăm sóc người cao tuổi ngày càng tăng nhưng không phải gia đình nào cũng sẵn sàng cho việc gửi người thân vào viện dưỡng lão toàn thời gian.

Không chỉ là nơi “gửi người già”, mà là một hệ chăm sóc mới

Điểm đáng chú ý là các trung tâm này không hoạt động độc lập mà nằm trong hệ thống chăm sóc liên kết. Ngoài dịch vụ ban ngày, nhiều nơi còn kết nối với chăm sóc tại nhà, hỗ trợ khám bệnh, lấy thuốc hoặc xử lý các tình huống khẩn cấp.

Theo quy định về dịch vụ chăm sóc người cao tuổi trong cộng đồng của Thượng Hải, các cơ sở dạng này được phép cung cấp nhiều hạng mục như chăm sóc cơ bản, phục hồi chức năng, hỗ trợ tinh thần và tổ chức hoạt động văn hóa, giải trí.

Điều này cho thấy mô hình không chỉ dừng lại ở việc “trông giữ”, mà đang hướng tới một hệ sinh thái chăm sóc toàn diện nhưng vẫn giữ được yếu tố quan trọng: người cao tuổi không phải rời khỏi môi trường sống quen thuộc.

Ảnh Jiefang Daily