Hàng năm, trên thế giới có khoảng 2 triệu người được chẩn đoán mắc ung thư vú và khoảng người 600.000 người tử vong vì căn bệnh này. Theo thống kê của GLOBOCAN năm 2018, Việt Nam có gần 165.000 số ca mắc mới ung thư, trong đó ung thư vú là 15.000 người mắc chiếm tỷ lệ 9,2%, và hơn 6.000 trường hợp tử vong vì căn bệnh này. Nếu được phát hiện sớm 80% người bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn ở giai đoạn đầu.

Nếu được phát hiện sớm 80% người mắc ung thu vú có thể chữa khỏi hoàn toàn ở giai đoạn đầu.

Tuy nhiên, việc chẩn đoán và phân loại ung thư chính xác và kịp thời không phải lúc nào cũng đơn giản ngay cả trong điều kiện tối ưu. Không kể tới chi phí, việc chẩn đoán ung thư tuyến vú cần dựa vào kết quả xét nghiệm mô bệnh học, bao gồm chọc hút kim nhỏ tuyến vú và sinh thiết kim tuyến vú và phải mất tới vài ngày để có được những kết quả này. Ở nhiều nước đang phát triển, nơi các bác sĩ chuyên khoa và thiết bị cần thiết có thể không có sẵn, để có kết quả sinh thiết có thể mất hàng tháng.

Để giải quyết nhu cầu chẩn đoán nhanh, có thể trả kết quả ngay trong ngày, các nhà khoa học Mỹ đã chế tạo thiết bị chẩn đoán ung thư vú bằng cách đo tế bào hình ảnh tự động, và có thể cho kết quả chỉ sâu 1 giớ, độ chính xác 100%, với tên gọi CytoPAN.

CytoPAN - thiết bị giúp chẩn đoán ung thư vú bằng kỹ thuật đo hình ảnh tế bào, cho kết quả trong vòng 60 phút, độ chính xác 100%. Nguồn: sciencemag.org

Trong bài công bố được đăng trên Tạp chí Science Translational Medicine đầu tháng 8/2020, TS Jouha Min (Trung tâm Sinh học hệ thống, Bệnh viện Đa khoa Massachusetts, Mỹ) – thành viên nhóm nghiên cứu cho biết: CytoPAN sử dụng kỹ thuật đo hình ảnh tế bào. Đầu tiên, bệnh nhân được lấy mẫu bằng cách hút kim nhỏ tuyến vú (một phương pháp ít gây đau đớn và xâm lấn hơn nhiều so với sinh thiết), ngay sau đó thiết bị CytoPAN sẽ nhanh chóng ghi lại hình ảnh và phân tích từng tế bào một để tìm kiếm các dấu hiệu mô học của ung thư và cho kết quả trong vòng 60 phút. Khi thử nghiệm trên nhóm 68 bệnh nhân, độ chính xác của phương pháp này là 100%.

Thiết bị có thể phát hiện sự có mặt của các tế bào ung thư với độ chính xác cao từ các mẫu bệnh học có ít nhất 50 tế bào. Bên cạnh khả năng cho kết quả nhanh, CytoPAN còn có ưu điểm như dễ sử dụng và chi phí thấp (bộ dụng cụ xét nghiệm chỉ có giá 5 USD - rẻ hơn rất nhiều so với các phương pháp chẩn đoán hiện nay). Đặc biệt việc chẩn đoán hầu như không gây đau đớn và ít xâm lấn.

Các nhà khoa học tin tưởng rằng, CytoPAN có thể giúp làm giảm tỉ lệ tử vong do ung thư vú bằng cách giúp mọi người dễ dàng tiếp cận hơn các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ. Đặc biệt là đối với người dân tại các nước nghèo, chậm phát triển.

Minh Khang (t/h)