Sáng 11/6, đề thi Ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 nhanh chóng trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội. Ngay sau khi đề thi được công bố, nhiều học sinh, giáo viên và phụ huynh đã chia sẻ quan điểm về mức độ khó dễ cũng như tính thời sự của đề năm nay. Điểm gây chú ý là đề thi không còn đi theo lối khai thác các tác phẩm quen thuộc trong sách giáo khoa mà hướng nhiều hơn đến khả năng tư duy, liên hệ thực tế và quan điểm cá nhân của thí sinh.

Ở phần Đọc hiểu, ngữ liệu được sử dụng là văn bản bàn về phát minh máy in của Johannes Gutenberg và tác động của việc phổ cập tri thức đối với xã hội loài người. Từ câu chuyện lịch sử của thế kỷ XV, đề thi mở rộng đến vấn đề rất thời sự là trí tuệ nhân tạo (AI), yêu cầu thí sinh trình bày quan điểm về cách người trẻ sử dụng AI để tạo nên sự cộng hưởng trí tuệ trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ.

Trong khi đó, phần Viết gồm hai câu hỏi. Câu nghị luận xã hội yêu cầu thí sinh trả lời câu hỏi: "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?". Đây là một chủ đề khá mở, liên quan đến đổi mới sáng tạo, giáo dục và khát vọng phát triển khoa học công nghệ. Câu nghị luận văn học yêu cầu phân tích bài thơ Những chiếc lá của nhà thơ Nguyễn Đình Thi. 

Theo người đẹp sinh năm 2000, đề thi năm nay "vừa khó lại vừa dễ, vừa xa lại vừa gần", đồng thời đánh giá đây là một đề thi hay, có tính thực tiễn cao, ưu tiên khả năng tư duy sáng tạo và có độ phân hóa tốt.

Giữa lúc nhiều ý kiến trái chiều xuất hiện, Á hậu Nguyễn Hà Kiều Loan cũng đã có những chia sẻ thu hút sự chú ý trên trang cá nhân.

Theo người đẹp sinh năm 2000, đề thi năm nay "vừa khó lại vừa dễ, vừa xa lại vừa gần", đồng thời đánh giá đây là một đề thi hay, có tính thực tiễn cao, ưu tiên khả năng tư duy sáng tạo và có độ phân hóa tốt.

Kiều Loan cho rằng điểm khó nhất của đề nằm ở việc rất khó học tủ. "Năm nay thật sự không thể tủ vì bài thơ ngoài sách giáo khoa và cụm 'Steve Jobs Việt Nam' khá rộng, rất dễ lan man hoặc lạc đề", cô nhận xét.

Theo Á hậu Miss World Vietnam 2019, những vấn đề mang tính thời sự như mối liên hệ từ phát minh máy in của Gutenberg đến trí tuệ nhân tạo AI sẽ không dễ khai thác đối với những học sinh ít quan tâm đến các vấn đề xã hội hoặc ít tiếp cận công nghệ.

Á hậu Nguyễn Hà Kiều Loan

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, Kiều Loan cho rằng đề thi cũng có nhiều điểm tích cực. Các chủ đề được đưa ra đều khá mở, gần gũi với cuộc sống hiện đại và không quá nặng tính học thuật.

"Các bạn có chính kiến cá nhân và khả năng lập luận ở mức trung bình khá hoàn toàn có thể đạt được điểm trên 5", cô chia sẻ.

Sau khi tham khảo đề minh họa năm 2025 cũng như nhiều đề thi thử ở các địa phương trong năm 2026, Kiều Loan nhận định đề chính thức năm nay có phần khó hơn đối với những học sinh thiếu kiến thức xã hội hoặc ít cập nhật thời sự.

Ngược lại, đây sẽ là cơ hội để những thí sinh thường xuyên theo dõi các vấn đề nóng của xã hội, có khả năng cảm thụ và tư duy độc lập thể hiện quan điểm cá nhân thay vì phụ thuộc vào văn mẫu.

Người đẹp cho rằng tinh thần của đề thi khá phù hợp với hình ảnh một công dân toàn cầu trong bối cảnh hiện đại, nơi người học cần biết quan sát, phản biện và kết nối kiến thức với thực tiễn.

Từ góc nhìn cá nhân, Kiều Loan dự đoán phổ điểm môn Ngữ văn năm nay có thể tập trung nhiều ở khoảng từ 5 đến 6,5 điểm. Số lượng bài thi đạt mức khá giỏi có thể không nhiều, trong khi những bài đạt từ 9 điểm trở lên sẽ khá hiếm.

"Năm 2018 đề Văn mình đã chật vật với con điểm 9. Đến giờ nhìn lại đề này, mình nghĩ sẽ có nhiều bạn hoang mang lắm đây", cô hài hước chia sẻ.

Dù vậy, Á hậu cũng gửi lời động viên tới các thí sinh 2K8 đang bước vào kỳ thi quan trọng của cuộc đời.

Không chỉ riêng Kiều Loan, nhiều ngườicũng đánh giá đề thi Ngữ văn năm nay cho thấy xu hướng tiếp tục đổi mới của giáo dục, giảm dần việc học thuộc lòng và tăng cường khả năng tư duy, liên hệ thực tế của học sinh.

Sau nhiều năm quen với các dạng đề có thể phần nào dự đoán trước, đề Văn tốt nghiệp THPT 2026 đang trở thành một trong những đề thi gây chú ý nhất những năm gần đây bởi cách tiếp cận mới mẻ, buộc thí sinh phải thực sự đọc, suy nghĩ và thể hiện chính kiến của mình.