Theo Hãng tin Reuters, ngày 12/2, Phó tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Fuat Oktay cho biết, cơ quan chức năng đến nay đã xác định 131 nghi phạm có trách nhiệm về một số trong số hàng ngàn tòa nhà đã sụp xuống trong trận động đất hôm 6/2.

Trận động đất 7,8 độ cách đây một tuần đã ảnh hưởng đến 10 tỉnh của Thổ Nhĩ Kỳ. Trong số 131 nghi phạm trên, ông Oktay cho biết đã ban hành lệnh bắt giữ với 113 người.

Lực lượng cứu hộ đã kéo thêm nhiều người sống sót khỏi đống đổ nát vào Chủ nhật, sáu ngày sau một trong những trận động đất tồi tệ nhất tấn công Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, khi chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách duy trì trật tự trên toàn khu vực thảm họa và bắt đầu hành động pháp lý đối với một số tòa nhà bị sụp đổ.

Với cơ hội tìm thấy nhiều người sống sót ngày càng xa hơn, số người thiệt mạng ở cả hai quốc gia từ trận động đất hôm thứ Hai và các cơn dư chấn lớn đã tăng lên trên 28.000 và có vẻ sẽ tiếp tục tăng. Đây là trận động đất kinh hoàng nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ kể từ năm 1939.

Những người dân sơ tán ở thành phố Kahramanmaras của Thổ Nhĩ Kỳ, gần tâm chấn, cho biết họ đã dựng lều gần nhất có thể với những ngôi nhà bị hư hại hoặc bị phá hủy của họ nhằm ngăn chặn chúng bị cướp phá.

Đối mặt với những câu hỏi về phản ứng đối với trận động đất khi chuẩn bị cho cuộc bầu cử quốc gia được cho là khó khăn nhất trong hai thập kỷ cầm quyền của ông, Tổng thống Tayyip Erdogan hứa sẽ bắt đầu tái thiết trong vòng vài tuần.

Tại Syria, thảm họa ảnh hưởng nặng nề nhất ở vùng Tây Bắc do quân nổi dậy kiểm soát, khiến nhiều người mất nhà cửa lần thứ hai sau khi họ phải di dời do cuộc nội chiến kéo dài hàng thập kỷ, mặc dù khu vực này nhận được rất ít viện trợ so với các khu vực do chính phủ kiểm soát.

"Cho đến nay, chúng ta đã làm người dân ở Tây Bắc Syria thất vọng", giám đốc viện trợ của Liên hợp quốc Martin Griffiths viết trên Twitter từ biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Syria, nơi chỉ có một cửa khẩu biên giới duy nhất được mở để tiếp nhận hàng viện trợ của Liên hợp quốc. 

"Họ cảm thấy bị bỏ rơi một cách đúng nghĩa", Griffiths nói, đồng thời cho biết thêm rằng ông đang tập trung giải quyết vấn đề đó một cách nhanh chóng.

Tại tỉnh Hatay phía Đông Nam của Thổ Nhĩ Kỳ, một đội cứu hộ Romania đã đưa một người đàn ông 35 tuổi tên Mustafa lên từ đống đổ nát của một tòa nhà, đài truyền hình CNN Turk cho biết, khoảng 149 giờ sau khi anh bị chôn vùi bởi trận động đất.

"Sức khỏe của anh ấy tốt, anh ấy đã nói chuyện", một trong những người cứu hộ nói. "Anh ấy nói: 'Đưa tôi ra khỏi đây nhanh lên, tôi mắc chứng sợ bị giam cầm'".

Hai tổ chức cứu hộ của Đức đã đình chỉ công việc ở Thổ Nhĩ Kỳ hôm thứ Bảy, trích dẫn các báo cáo về các cuộc đụng độ giữa các nhóm người và nêu bật những lo ngại về an ninh tại các khu vực bị động đất tàn phá.

Gizem, một nhân viên cứu hộ đến từ tỉnh Sanliurfa phía Đông Nam, cho biết cô đã nhìn thấy những kẻ cướp bóc ở thành phố Antakya. "Chúng tôi không thể can thiệp nhiều vì hầu hết những kẻ cướp bóc đều mang theo dao".

Một cư dân lớn tuổi ở Kahramanmaras cho biết, đồ trang sức bằng vàng trong nhà ông đã bị đánh cắp, trong khi ở thành phố cảng Iskenderun, cảnh sát đã triển khai tại các giao điểm của các con phố thương mại với nhiều cửa hàng điện thoại và trang sức.

Tổng thống Erdogan đã cảnh báo rằng những kẻ cướp bóc sẽ bị trừng phạt nghiêm khắc.

Chất lượng xây dựng ở một quốc gia nằm trên một số đường đứt gãy địa chấn đã trở thành tâm điểm chú ý sau trận động đất.

Phó Tổng thống Fuat Oktay cho biết, cho đến nay đã xác định được 131 nghi phạm chịu trách nhiệm về sự sụp đổ của một số trong số hàng nghìn tòa nhà bị san phẳng ở 10 tỉnh bị ảnh hưởng.

Ông nói: "Chúng tôi sẽ theo dõi sát điều này cho đến khi kết thúc quá trình tư pháp cần thiết, đặc biệt là đối với các tòa nhà bị thiệt hại nặng nề và các tòa nhà gây ra cái chết và thương tích".

Dọc theo con đường chính dẫn vào thành phố Antakya, nơi một số tòa nhà còn sót lại có những vết nứt lớn hoặc mặt tiền bị thủng, giao thông thỉnh thoảng bị đình trệ khi các đội cứu hộ kêu gọi im lặng để phát hiện dấu hiệu của sự sống còn sót lại dưới đống đổ nát.

Trận động đất xảy ra khi Erdogan phải đối mặt với các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội dự kiến vào tháng Sáu. Ngay cả trước thảm họa, sự tín nhiệm của ông đã giảm do lạm phát tăng vọt và đồng tiền Thổ Nhĩ Kỳ sụt giá.

Một số người bị ảnh hưởng bởi trận động đất và các chính trị gia đối lập đã cáo buộc chính phủ về những nỗ lực cứu trợ chậm chạp và không đầy đủ ngay từ đầu, và những người chỉ trích đã đặt câu hỏi tại sao quân đội, vốn đóng vai trò chủ chốt sau trận động đất năm 1999, lại không được đưa đến sớm hơn.

Ông Erdogan đã thừa nhận các vấn đề, chẳng hạn như thách thức trong việc cung cấp viện trợ mặc dù các tuyến giao thông bị hư hại, nhưng cho biết tình hình đã được kiểm soát. Ông đã kêu gọi đoàn kết và lên án chính trị "tiêu cực".

Tại Syria, các thế lực thù địch đã chia cắt đất nước trong suốt 12 năm nội chiến hiện đang cản trở công tác cứu trợ.

Người phát ngôn của Liên hợp quốc cho biết, viện trợ động đất từ các khu vực do chính phủ kiểm soát vào lãnh thổ do các nhóm đối lập theo đường lối cứng rắn kiểm soát đã bị cản trở bởi các vấn đề phê duyệt với nhóm Hồi giáo Hayat Tahrir al-Sham (HTS) đang kiểm soát phần lớn khu vực.

Một nguồn tin của HTS ở Idlib nói với Reuters rằng nhóm này sẽ không cho phép bất kỳ chuyến hàng nào từ các khu vực do chính phủ kiểm soát và viện trợ sẽ đến từ Thổ Nhĩ Kỳ ở phía Bắc.

"Thổ Nhĩ Kỳ đã mở mọi con đường và chúng tôi sẽ không cho phép chế độ này lợi dụng tình hình để thể hiện rằng họ đang giúp đỡ", nguồn tin cho biết.

Một đoàn xe viện trợ từ khu vực Đông Bắc do người Kurd lãnh đạo của Syria mang theo nhiên liệu và các hàng viện trợ khác cũng đã bị quay trở lại vào thứ Năm từ phía Tây Bắc, nơi quân nổi dậy do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn ngự trị.

Đặc phái viên của Liên minh châu Âu tại Syria hôm Chủ nhật kêu gọi các nhà chức trách ở Damascus "tham gia một cách thiện chí" với các nhân viên cứu trợ. Dan Stoenescu nói: "Điều quan trọng là cho phép viện trợ tiếp cận không bị cản trở ở tất cả các khu vực cần thiết".

Trận động đất được xếp hạng là thảm họa thiên nhiên nguy hiểm thứ bảy trên thế giới trong thế kỷ này, số người thiệt mạng lên tới gần 31.000 người so với trận động đất ở nước láng giềng Iran năm 2003.

Nó đã giết chết 24.617 người bên trong Thổ Nhĩ Kỳ và hơn 3.500 người ở Syria, nơi con số thiệt hại chưa được cập nhật kể từ thứ Sáu.

Thổ Nhĩ Kỳ cho biết khoảng 80.000 người đang ở trong bệnh viện, với hơn 1 triệu người ở nơi trú ẩn tạm thời.

(Nguồn: Reuters)