Ảnh minh họa tạo bởi AI

Không chỉ cung cấp kiến thức chuyên môn, các nhà khoa học còn được kết nối với học sinh ở nhiều khâu của quá trình nghiên cứu, từ hình thành ý tưởng, lựa chọn phương pháp đến thực nghiệm và đánh giá dự án. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong quá trình triển khai Quy chế Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT theo Thông tư số 84/2026/TT-BGDĐT.

Theo số liệu cập nhật đến ngày 28/10/2026, có 58 cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu đăng ký 1.550 chuyên gia tham gia tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ học sinh. Trong đó, hơn 300 người có học hàm giáo sư, phó giáo sư và hơn 800 người có học vị tiến sĩ.

Đội ngũ chuyên gia đăng ký tham gia nhiều hoạt động khác nhau, đáp ứng nhu cầu nghiên cứu của học sinh. Cụ thể, 1.272 người đăng ký tư vấn ý tưởng, định hướng nghiên cứu; 1.139 người tham gia hướng dẫn nghiên cứu; 1.004 người sẵn sàng tham gia hội đồng thẩm định hồ sơ, ban giám khảo.

Ngoài ra, 604 chuyên gia đăng ký báo cáo chuyên đề, tập huấn cho giáo viên, học sinh; 596 người có thể hỗ trợ, giám sát hoạt động thí nghiệm, thực nghiệm tại cơ sở nghiên cứu.

Trong số 1.550 chuyên gia, có 987 người đồng ý công khai thông tin chuyên môn và hình thức hỗ trợ trên hệ thống thông tin Cuộc thi. Thông tin liên hệ được sử dụng để kết nối theo đề nghị của đơn vị dự thi, cơ sở giáo dục và không được công khai nếu chưa có sự đồng ý của chuyên gia.

Nhà khoa học hỗ trợ phương pháp, không làm thay học sinh

Theo Quy chế mới, sự tham gia của nhà khoa học phải bảo đảm học sinh giữ vai trò chủ thể trong quá trình nghiên cứu. Người hướng dẫn không được trực tiếp thực hiện thay học sinh các nội dung nghiên cứu cốt lõi.

Thay vào đó, chuyên gia tập trung định hướng phương pháp, hỗ trợ chuyên môn, bảo đảm an toàn và liêm chính khoa học. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào việc giúp học sinh tự triển khai dự án, đồng thời tiếp cận môi trường và phương pháp nghiên cứu chuyên nghiệp.

Để hỗ trợ học sinh lựa chọn hướng nghiên cứu phù hợp, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) cũng tổng hợp thông tin về ngành đào tạo, tuyển sinh và chính sách học bổng của các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu.

Đến ngày 28/10/2026, có 56 cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu cung cấp thông tin về gần 1.400 ngành đào tạo ở trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ. Trong đó, 648 ngành thuộc danh mục công bố kèm theo Quyết định số 1826/QĐ-BGDĐT ngày 26/6/2026.

Các ngành đào tạo được liên kết với một hoặc nhiều lĩnh vực trong danh mục 16 lĩnh vực dự thi, từ khoa học tự nhiên, toán học, máy tính, công nghệ thông tin đến kỹ thuật và khoa học xã hội, hành vi. Qua đó, học sinh có thêm cơ sở đối chiếu lĩnh vực nghiên cứu với ngành học có thể theo đuổi ở bậc đại học và sau đại học.

Một số trường đại học đã công bố chính sách tuyển sinh, học bổng dành cho học sinh đoạt giải Cuộc thi. Các chính sách gồm tuyển thẳng thí sinh đạt giải Nhất, Nhì, Ba cấp quốc gia; ưu tiên xét tuyển, cộng điểm hoặc cấp học bổng từ 30% đến 100% học phí.

Một số ngành thuộc lĩnh vực được hưởng chính sách còn có học bổng theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP. Thông tin tuyển sinh của từng ngành được đính kèm đường dẫn để học sinh, phụ huynh thuận tiện tra cứu.

Việc công khai đồng thời dữ liệu ngành đào tạo, chính sách tuyển sinh, học bổng và danh sách chuyên gia nhằm tăng khả năng kết nối giữa hoạt động nghiên cứu khoa học ở bậc phổ thông với môi trường đào tạo đại học. Học sinh không chỉ có cơ hội nhận được hỗ trợ chuyên môn khi thực hiện dự án mà còn có thêm thông tin để định hướng ngành học trong tương lai.

Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2026-2027 dự kiến tổ chức tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Đây là năm đầu tiên Cuộc thi được triển khai theo Quy chế mới, với 16 lĩnh vực dự thi và bộ tiêu chí đánh giá gồm 20 tiêu chí, tổng điểm tối đa 100.

Theo kế hoạch, danh sách dự án, báo cáo tóm tắt và poster dự án sẽ được công khai chậm nhất 15 ngày trước ngày khai mạc. Bộ GDĐT sẽ ban hành văn bản hướng dẫn, quy định cụ thể thời gian, địa điểm và kế hoạch tổ chức.

Bộ GDĐT đề nghị các sở GDĐT, đơn vị dự thi chủ động khai thác thông tin ngành đào tạo và danh sách chuyên gia để kết nối hỗ trợ học sinh ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng.