Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất trong cơ thể với cân nặng khoảng 1,5kg và chứa khoảng 100 tỷ tế bào đảm nhiệm hơn 500 chức năng quan trọng khác nhau đối với sức khỏe. Từ phân hủy chất béo trong ruột non ở quá trình tiêu hóa, gan giúp đào thải độc tố, hỗ trợ sản xuất một số loại protein cần thiết cho huyết tương, gan giúp lưu trữ và giải phóng glucose khi cần thiết, sản xuất mật,...

Đáng lo là gan không có dây thần kinh cảm nhận cảm giác đau tại chỗ, nên rất dễ bị phát hiện bệnh tật ở giai đoạn muộn, trong khi thực tế khi gan suy kiệt thì từ bên trong cơ thể đến bên ngoài ngoại hình đều bị ảnh hưởng. Trong đó có 3 thay đổi thường gặp trên khuôn mặt mà bạn cần cú ý:

1. Nước da tái nhợt hoặc chuyển màu vàng sẫm khó hiểu

Ảnh minh họa

Sắc da tái nhợt, xám xịt hoặc chuyển sang màu vàng sẫm mất đi độ bóng tự nhiên là dấu hiệu cảnh báo chức năng gan đang suy giảm nghiêm trọng. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ sự tích tụ bất thường của bilirubin, một loại sắc tố mật có màu vàng sinh ra từ quá trình thoái giáng các tế bào hồng cầu già cỗi trong máu.

Ở trạng thái khỏe mạnh, gan đảm nhận nhiệm vụ tiếp nhận, chuyển hóa và đào thải toàn bộ bilirubin ra khỏi cơ thể qua đường mật. Tuy nhiên, khi các tế bào gan bị tổn thương nặng do viêm gan hay suy gan, khả năng xử lý này bị ngưng trệ hoàn toàn. Lượng bilirubin không thể đào thải sẽ trào ngược vào máu, di chuyển và lắng đọng dưới các mạch máu mỏng manh dưới da, khiến làn da đổi màu xám sẫm hoặc vàng khè rõ rệt.

2. Nám da hoặc da nổi nhiều mụn trứng cá dai dẳng, ngày càng nặng

Mụn trứng cá bùng phát dai dẳng hoặc vết nám lan rộng là cảnh báo cho thấy gan đang bị tổn thương nặng. Khi khả năng thải độc của gan suy giảm, độc tố tích tụ trong máu gây ứ trệ khí huyết và đẩy ra qua da, làm bùng phát mụn viêm mủ cứng đầu. Đồng thời, gan tổn thương khiến tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi khiến mụn ngày càng nặng.

Ảnh minh họa

Mặt khác, tổn thương gan còn làm gián đoạn quá trình phân hủy estrogen dư thừa, khiến hóc môn này tăng vọt trong máu. Nồng độ estrogen cao kích thích các tế bào dưới da sản sinh quá độ melanin, dẫn đến sự lắng đọng sắc tố vàng nâu và hình thành các mảng nám chân sâu sạm màu. Nếu mụn và nám xuất hiện bất thường, bạn nên đi kiểm tra chức năng gan sớm thay vì chỉ điều trị ngoài da.

3. Vàng mắt, khô mắt bất thường 

Vàng mắt là triệu chứng điển hình cảnh báo các bệnh lý về gan như viêm gan B, viêm gan C, xơ gan hay ung thư gan. Khi gan suy yếu, quá trình chuyển hóa và đào thải bilirubin bị gián đoạn, làm sắc tố này tích tụ cao trong máu rồi lắng đọng ở củng mạc mắt, khiến lòng trắng chuyển sang màu vàng rõ rệt.

Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, theo y học cổ truyền, gan tàng huyết và mở ra ở mắt. Chức năng gan tổn thương làm suy giảm lượng máu và dưỡng chất nuôi dưỡng đôi mắt, dẫn đến tình trạng khô mắt, mỏi mắt dai dẳng. Trường hợp gan bị hỏa vượng (nóng gan), khí nóng theo huyết dịch đi lên còn khiến mắt đỏ ngầu, sưng rát và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Để củng cố và phục hồi chức năng gan, cần chú ý tới việc duy trì các thói quen sinh hoạt lành mạnh, xây dựng chế độ ăn khoa học, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và chú ý thăm khám sức khỏe định kỳ. Đặc biệt là những người có các yếu tố nguy cơ mắc bệnh gan như người nghiện thuốc lá, nghiện rượu bia, người bị rối loạn yếu tố đông máu như bệnh máu khó đông, người trên 50 tuổi, và người có tiền sử gia đình mắc bệnh gan,...

Cuối cùng, cần lưu ý rằng, mặc dù một số biểu hiện bệnh gan trên mặt có thể đúng với nhiều trường hợp nhưng không phải là tất cả. Nói cách khác, không phải ai có các dấu hiệu trên mặt kể trên đều mắc bệnh gan và ngược lại.

Ảnh minh họa

Điều quan trọng là chú ý tới các triệu chứng suy giảm chức năng gan khác kèm theo như chướng bụng, đau âm ỉ vùng hạ sườn phải, sưng phù chân và mắt cá chân, ngứa da, nước tiểu có màu vàng sẫm, phân nhạt màu, mệt mỏi mãn tính... cùng các bất thường khác để thăm khám bác sĩ sớm để được chẩn đoán và điều trị phù hợp với từng tình trạng bệnh nhé!