Thận là hệ thống lọc tự nhiên kỳ diệu, mỗi ngày phải xử lý khoảng 50 gallon máu để loại bỏ độc tố và cân bằng điện giải. Tuy nhiên, hiệu quả làm việc của nhà máy này phụ thuộc rất lớn vào loại chất lỏng bạn nạp vào cơ thể. Có những người tưởng rằng không nhịn tiểu, ít uống rượu bia, không lười uống nước là thận sẽ "miễn nhiễm" với bệnh tật, nhưng sự thật không phải vậy!

Anh Trần, ngoài 40 tuổi (An Huy, Trung Quốc) là một ví dụ điển hình. Anh cho rằng mình sống lành mạnh nên khi cơ thể liên tục mệt mỏi, nước tiểu nhiều bọt và có mùi lạ chỉ cho rằng do thực phẩm hoặc "cơ địa" thay đổi theo tuổi tác. Đến khi đi khám đau thắt lưng dữ dội, bác sĩ xương khớp mới khuyên anh đi khám thận. Kết quả, anh thật sự bị suy thận cấp độ 4. Nguyên nhân là chăm uống nước nhưng toàn uống nước ngọt có ga, nước ép trái cây đóng chai thay nước lọc. 

Tổ chức Thận Quốc gia Hoa Kỳ khuyến cáo, rượu bia không phải đồ uống duy nhất hại thận. Dưới đây là 3 loại đồ uống "phá thận" chẳng kém gì bia rượu mà các chuyên gia nhắc nhở:

1. Nước ngọt có ga

Nước ngọt, nhất là nước ngọt có ga khi uống nhiều không chỉ gây béo phì mà còn là "kẻ thù" trực tiếp của cầu thận. Chúng có nồng độ axit photphoric cao để tạo hương vị, nhưng chất này lại làm rối loạn nghiêm trọng cân bằng canxi và phốt pho trong máu. 

Ảnh minh hoạ

Khi phốt pho dư thừa, thận phải gồng mình đào thải, dẫn đến tình trạng vôi hóa các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng thận và thúc đẩy hình thành sỏi thận nhanh chóng. Ngoài ra, lượng đường fructose khổng lồ khi đi vào cơ thể sẽ làm tăng axit uric máu, kích hoạt phản ứng viêm tại các quản cầu và làm rò rỉ protein ra nước tiểu.

- Lời khuyên: Nên hạn chế tối đa, không nên vượt quá 1 lon (330ml) mỗi tuần và tuyệt đối không dùng nước ngọt để thay thế nước lọc khi khát nếu muốn thận khoẻ.

2. Nước tăng lực 

Nước tăng lực thực chất là thực phẩm siêu chế biến (UPF) chứa nồng độ caffeine và natri cực cao để tạo trạng thái tỉnh táo. Caffeine là chất lợi tiểu mạnh, khiến thận phải bài tiết nước liên tục, dẫn đến mất nước tế bào và buộc thận phải cô đặc nước tiểu, tạo điều kiện cho các tinh thể khoáng chất kết tinh thành sỏi. 

Các chất phụ gia nhân tạo trong UPF còn kích hoạt các gốc tự do tấn công trực tiếp vào màng lọc cầu thận, gây xơ hóa các ống thận nhỏ. Việc tiêu thụ thường xuyên khiến mức lọc cầu thận sụt giảm nhanh chóng, tàn phá hệ thống vi mạch và làm thận "già" đi trước tuổi.

- Lời khuyên: Muốn thận khoẻ thì không nên uống quá 2 lon mỗi tuần. Tránh uống khi cơ thể đang mệt mỏi do thiếu ngủ hoặc sau khi vận động mạnh mà chưa bù đủ nước lọc.

3. Nước ép trái cây ngọt nhiều và nước trái cây đóng chai

Đây là loại đồ uống gây lầm tưởng nhất, khiến nhiều người tin rằng "uống càng nhiều càng khỏe". Nhưng khi ép lấy nước và loại bỏ chất xơ, lượng đường fructose cô đặc sẽ chuyển hóa nhanh tại gan, tạo ra sản phẩm phụ là axit uric. Nồng độ axit uric cao không chỉ gây ra bệnh gout mà còn tạo thành các tinh thể urat lắng đọng tại ống thận, gây viêm và tắc nghẽn dòng chảy nước tiểu. 

Ảnh minh hoạ

Một nghiên cứu năm 2024 cho thấy việc tiêu thụ quá một khẩu phần đồ uống có đường mỗi ngày gây ra cơ chế "nhiễm độc đường" tại tế bào ống thận, khiến chúng bị xơ hóa và mất chức năng vĩnh viễn.

- Lời khuyên: Với nước ép tươi, chỉ nên uống tối đa 150ml mỗi ngày, chọn loại ít ngọt và hạn chế thêm đường. Với loại đóng chai có thêm đường hoặc chất bảo quản, hãy hạn chế dưới 300ml mỗi tuần (khoảng 1 lon).

Bổ sung chất lỏng thế nào tốt cho thận?

Để bảo vệ bộ lọc của cơ thể, bạn không nhất thiết phải chỉ uống nước lọc nhạt nhẽo, nhưng cần sự thông minh trong lựa chọn:

- Ưu tiên nước lọc và trà thảo mộc: Đây là cách tốt nhất để hỗ trợ thận thải chất thải qua nước tiểu mà không tốn calo hay hóa chất.

- Sữa thực vật không đường: Các loại sữa hạnh nhân hoặc dừa thường chứa ít kali và phốt pho hơn sữa bò, giúp giảm áp lực cho những người có chức năng thận yếu.

Ảnh minh hoạ

- Uống nước rải rác cả ngày, không chờ khát mới đi uống, uống từng ngụm nhỏ.

- Bổ sung đủ Vitamin D: Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng canxi và phốt pho trong máu, ngăn ngừa sự hình thành sỏi thận.

Thận có thể không hề  "kêu đau" cho đến khi mất đi 90% chức năng. Vì vậy, hãy bắt đầu bảo vệ chúng ngay từ ly nước bạn cầm trên tay hôm nay nhé!

Nguồn và ảnh: Kidney.org, Daily Mail