Khi mùa thu chuyển lạnh, tình trạng khô môi, khô da và ngứa họng thường khiến nhiều người khó chịu. Không ít người chọn cách uống thêm nước với hy vọng cải thiện tình hình, nhưng kết quả không phải lúc nào cũng như mong đợi.

Trên thực tế, độ ẩm của da chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, từ thời tiết, cách chăm sóc da đến chế độ dinh dưỡng và tình trạng sức khỏe. Uống đủ nước rất quan trọng, nhưng không có nghĩa cứ uống càng nhiều thì da càng ẩm. Bên cạnh đó, một số thói quen ăn uống có thể khiến cơ thể nạp quá nhiều natri, chất béo hoặc đường, làm khẩu phần mất cân đối.

Vậy những thói quen nào nên chú ý trong mùa hanh khô và đâu là lựa chọn ăn vặt phù hợp hơn?

1. Ăn rau củ muối chua thường xuyên, ít để ý lượng muối

Rau cải muối, dưa chua, cà muối là những món ăn quen thuộc trong bữa cơm Việt. Chúng có vị chua mặn, giúp bữa ăn đỡ ngấy và kích thích vị giác. Tuy nhiên, nếu thường xuyên ăn nhiều mà không kiểm soát khẩu phần, lượng natri nạp vào cơ thể có thể tăng đáng kể.

Natri là khoáng chất thiết yếu, tham gia điều hòa cân bằng dịch và hoạt động của cơ thể. Nhưng tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và gây bất lợi cho sức khỏe tim mạch, thận.

Điều này không có nghĩa ăn đồ mặn sẽ trực tiếp hút hết nước khỏi da. Cơ thể có cơ chế điều hòa nước và điện giải khá phức tạp. Tuy nhiên, khẩu phần quá mặn có thể khiến bạn khát hơn, đồng thời thường đi kèm chế độ ăn thiếu rau quả và các thực phẩm giàu dưỡng chất.

Mẹo nhỏ: Bạn không nhất thiết phải bỏ hoàn toàn dưa muối. Hãy ăn lượng vừa phải, hạn chế dùng thêm nước chấm mặn và kết hợp với rau xanh, trái cây tươi. Nếu tự làm dưa muối, cần bảo đảm vệ sinh và quy trình lên men phù hợp.

2. Ăn quá nhiều các loại hạt rang tẩm muối

Hạt hướng dương, đậu phộng, hạt điều hay hạt dẻ cười thường được nhiều người lựa chọn khi xem phim, trò chuyện hoặc làm việc. Các loại hạt có thể cung cấp chất béo không bão hòa, protein, chất xơ và nhiều vi chất có lợi.

Vấn đề nằm ở cách chế biến và lượng ăn. Một số sản phẩm rang muối, tẩm gia vị có hàm lượng natri cao. Khi ăn liên tục, nhiều người cũng khó kiểm soát khẩu phần, khiến lượng năng lượng nạp vào tăng nhanh.

Các loại hạt giàu chất béo không đồng nghĩa với việc chúng làm cơ thể mất nước hay gây khô da. Ngược lại, chất béo không bão hòa còn góp phần tạo nên một chế độ ăn cân đối. Tuy nhiên, ăn quá nhiều hạt tẩm muối, đặc biệt khi thay thế rau quả và các thực phẩm khác, không phải lựa chọn lý tưởng.

Nếu sau khi ăn hạt rang bạn cảm thấy khát hoặc cổ họng khó chịu, nguyên nhân có thể liên quan đến gia vị mặn, kết cấu khô của thực phẩm hoặc tình trạng kích ứng ở từng người.

Mẹo nhỏ: Ưu tiên các loại hạt không tẩm muối hoặc ít gia vị. Có thể chia thành từng phần nhỏ thay vì ăn trực tiếp từ túi lớn. Với người có tiền sử dị ứng hạt, cần tránh loại thực phẩm gây dị ứng.

3. Thường xuyên ăn đồ chiên rán thay cho bữa phụ lành mạnh

Khoai tây chiên, bánh quẩy, bánh rán và nhiều món chiên giòn thường hấp dẫn trong những ngày trời lạnh. Tuy nhiên, nếu ăn thường xuyên, các món này có thể cung cấp nhiều năng lượng, chất béo và muối nhưng lại không có đủ chất xơ, vitamin như một bữa phụ đa dạng.

Chiên rán cũng không khiến cơ thể mất nước theo cách đơn giản như một số thông tin truyền miệng mô tả. Dù vậy, việc thường xuyên chọn đồ chiên thay cho rau củ, trái cây và các thực phẩm ít chế biến có thể làm giảm chất lượng tổng thể của khẩu phần.

Đối với làn da, cơ thể cần nhiều dưỡng chất để duy trì hoạt động bình thường, trong đó có protein, các axit béo thiết yếu, vitamin và khoáng chất. Không một món ăn riêng lẻ nào có thể lập tức khắc phục tình trạng da khô nếu nguyên nhân đến từ thời tiết, bệnh lý da hoặc cách chăm sóc chưa phù hợp.

Mẹo nhỏ: Thay vì ăn đồ chiên mỗi ngày, bạn có thể luân phiên với khoai lang hấp, ngô luộc, trái cây tươi hoặc một phần hạt không tẩm muối. Nếu vẫn muốn ăn món chiên, hãy chọn khẩu phần vừa phải và cân đối với các món khác.

Ăn mặn có ảnh hưởng đến làn da không?

Chế độ ăn nhiều muối được biết đến chủ yếu với nguy cơ làm tăng huyết áp và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, thận. Với làn da, không nên kết luận rằng natri trực tiếp khiến tế bào da mất nước, tuyến bã nhờn ngừng hoạt động hay vi tuần hoàn suy giảm ở mọi người. Những khẳng định như vậy cần có bằng chứng cụ thể.

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối. Lượng này tính từ tất cả nguồn thực phẩm, bao gồm muối thêm khi nấu, nước chấm và các sản phẩm chế biến sẵn.

PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, từng chia sẻ trên Báo Sức khỏe & Đời sống, cũng nhấn mạnh vai trò của chế độ ăn cân đối và việc hạn chế muối để bảo vệ sức khỏe. Vì vậy, thay đổi thói quen ăn uống nên hướng đến cải thiện toàn bộ khẩu phần, thay vì kỳ vọng một thực phẩm có thể giải quyết riêng tình trạng khô da.

4 món ăn vặt có thể lựa chọn trong mùa hanh khô

Nếu muốn đổi món trong những ngày trời se lạnh, bạn có thể cân nhắc một số lựa chọn sau:

- Hạt dẻ hấp hoặc luộc: Cung cấp carbohydrate và chất xơ, phù hợp làm món ăn nhẹ. Nên ăn khẩu phần vừa phải vì hạt dẻ vẫn cung cấp năng lượng. 

- Khoai lang hấp hoặc nướng: Có chất xơ và beta-carotene, tiền chất vitamin A. Đây là lựa chọn thay thế đồ ăn vặt nhiều dầu mỡ. 

 - Trái cây tươi: Lê, cam, quýt và nhiều loại trái cây khác cung cấp nước, vitamin cùng chất xơ. Có thể dùng nguyên quả thay vì nước ép thêm đường. 

- Canh hoặc chè nấu từ nấm tuyết: Nấm tuyết có chứa polysaccharide và chất xơ. Món ăn này có thể góp phần làm đa dạng thực đơn, nhưng chưa có đủ bằng chứng để khẳng định nó dưỡng ẩm da tốt hơn các thực phẩm khác hoặc thay thế được sản phẩm chăm sóc da.

Những lựa chọn trên không phải thuốc chữa khô da. Lợi ích chủ yếu đến từ việc bổ sung đa dạng dưỡng chất, thay thế một phần đồ ăn vặt nhiều muối, đường hoặc chất béo.

Muốn da bớt khô, đừng chỉ tập trung vào chuyện uống nước

Trong mùa hanh khô, hãy uống nước theo nhu cầu, ăn đủ rau quả, bổ sung nguồn protein phù hợp và hạn chế thực phẩm quá mặn. Đồng thời, có thể dùng kem dưỡng ẩm phù hợp, tắm bằng nước ấm vừa phải và tránh các sản phẩm làm sạch gây khô căng da.

Nếu da khô kéo dài, nứt nẻ, ngứa nhiều hoặc bong tróc bất thường, bạn nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ thay đổi thực đơn. Tình trạng này có thể liên quan đến viêm da, dị ứng, thuốc đang sử dụng hoặc một số vấn đề sức khỏe khác.

Ăn uống hợp lý là một phần quan trọng của việc chăm sóc cơ thể, nhưng không có món ăn nào có thể bảo đảm giúp da hết khô chỉ sau vài ngày. Thay đổi những thói quen nhỏ, duy trì chế độ ăn đa dạng và chăm sóc da đúng cách mới là hướng tiếp cận phù hợp trong những ngày thời tiết hanh khô.