Tiến sĩ Chang Chia-ming tại Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo rằng một số vấn đề răng miệng thường được xem nhẹ hoá ra lại là dấu hiệu của nhiều loại ung thư. Đặc biệt là ung thư tuyến tụy.

Ung thư tuyến tụy từ lâu được gọi là “vua của các loại ung thư” vì tiến triển âm thầm, khi phát hiện thường đã muộn. Tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ khoảng 13%. Điều khiến giới chuyên môn giật mình là: nguy cơ này có thể bắt đầu từ… khoang miệng.

Ảnh minh hoạ

Tiến sĩ Chia dẫn nghiên cứu đăng trên JAMA Oncology năm 2025 cho thấy sự mất cân bằng hệ vi sinh trong miệng có thể làm tăng gấp 3 lần nguy cơ ung thư tuyến tụy. Nghiên cứu phân tích mẫu răng miệng của hơn 120.000 người và theo dõi gần 9 năm, phát hiện một số vi khuẩn và nấm miệng liên quan chặt chẽ đến căn bệnh nguy hiểm này. Phổ biến nhất là 3 vấn đề răng miệng sau đây:

1. Bệnh nha chu và chảy máu nướu kéo dài

Nhiều người coi chảy máu nướu khi đánh răng là chuyện bình thường. Nhưng theo bác sĩ Chang, đây thực chất là biểu hiện của viêm mạn tính vùng nha chu. Các vi khuẩn như Porphyromonas gingivalis, Eubacterium nodatum và Parvimonas micra thường trú trong túi nha chu có thể xâm nhập vào máu, di chuyển theo hệ tuần hoàn đến tuyến tụy.

Tại đây, chúng kích hoạt phản ứng viêm mạn tính, làm rối loạn môi trường miễn dịch và thúc đẩy đột biến tế bào. Tình trạng viêm kéo dài chính là “mảnh đất màu mỡ” để ung thư hình thành. Không chỉ tuyến tụy, bệnh nha chu còn được nhiều nghiên cứu liên hệ với ung thư thực quản, ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng.

2. Hôi miệng với lớp phủ lưỡi dày bất thường

Hơi thở có mùi lạ vào buổi sáng, lưỡi phủ trắng dày… thường bị bỏ qua. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy sự gia tăng của nấm Candida, đặc biệt Candida tropicalis, có liên quan đến nguy cơ ung thư tuyến tụy cao hơn.

Candida không chỉ gây viêm tại chỗ mà còn có thể tạo ra các chất chuyển hóa kích thích phản ứng viêm toàn thân. Khi kết hợp với vi khuẩn nha chu, chúng tạo thành một hệ vi sinh mất cân bằng, làm tăng “điểm rủi ro vi khuẩn” trong khoang miệng. Điểm càng cao, nguy cơ ung thư tuyến tụy càng tăng rõ rệt, có thể gấp 3 lần so với nhóm cân bằng vi sinh tốt.

Sự mất cân bằng này cũng liên quan đến ung thư đầu cổ và ung thư gan do tình trạng viêm hệ thống kéo dài.

Ảnh minh hoạ

3. Mất cân bằng hệ vi sinh miệng do lối sống xấu

Ba yếu tố làm vi khuẩn có hại bùng phát mạnh là đường, thuốc lá và thức khuya. Đường nuôi vi khuẩn gây bệnh, thuốc lá phá vỡ hàng rào niêm mạc, còn thức khuya làm giảm tiết nước bọt, yếu tố kháng khuẩn tự nhiên của cơ thể.

Khi hệ vi sinh miệng rơi vào trạng thái mất cân bằng lâu dài, cơ thể duy trì tình trạng viêm mức thấp nhưng dai dẳng. Chính kiểu viêm “âm ỉ” này được xem là một cơ chế quan trọng trong sự hình thành nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư tuyến tụy vốn nhạy cảm với biến đổi viêm và chuyển hóa.

Lời khuyên của bác sĩ

Bác sĩ Chang nhấn mạnh: cơ thể không đột ngột sinh ung thư. Nó gửi tín hiệu sớm qua nướu răng, lưỡi và hơi thở.

Vậy cần làm gì?

Trước hết, không xem nhẹ chảy máu nướu hay hôi miệng kéo dài. Thứ hai, kiểm soát đường, bỏ thuốc lá, hạn chế thức khuya. Thứ ba, tăng cường thực phẩm chứa polyphenol và probiotic như trà xanh, nam việt quất, sữa chua để hỗ trợ cân bằng vi sinh. Và quan trọng nhất, làm sạch cao răng và kiểm tra răng miệng định kỳ 6 tháng một lần.

Ảnh minh hoạ

Ung thư tuyến tụy vẫn là căn bệnh khó phát hiện sớm. Nhưng có thể, bước phòng ngừa đầu tiên không nằm ở phòng khám ung bướu, mà bắt đầu từ… bàn chải đánh răng mỗi sáng.

Nguồn và ảnh: Health Sent, Family Doctor