Từ cá trắm kho, cá trắm hấp đến canh cá, đây là loại cá xuất hiện khá thường xuyên trên mâm cơm của nhiều gia đình. Cá trắm dễ mua, thịt dày, một con lớn còn có thể chặt thành nhiều khúc rồi chia ra nấu thành vài bữa nên càng tiện với những nhà có thói quen mua cá ăn thường xuyên. Thế nhưng cũng chính vì quá quen thuộc nên nhiều người thường mua cá, sơ chế rồi nấu theo kinh nghiệm mà ít để ý đến những chi tiết nhỏ. Chọn cá thế nào, cá mua về chưa ăn ngay nên bảo quản ra sao, vì sao không nên ăn tái hay làm thế nào khi nhà có trẻ nhỏ, người cao tuổi đều là những điều đáng lưu ý. Nếu gia đình thường xuyên ăn cá trắm, 5 lời khuyên dưới đây là những điều nên biết.

1. Chọn cá có nguồn gốc rõ ràng, đồng thời nhìn kỹ trước khi mua

Cá trắm ngoài chợ thường được bán theo nhiều dạng, từ cá còn sống nguyên con đến cá đã làm sạch hoặc chặt sẵn thành từng khúc. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn kích thước hay thấy giá rẻ là mua, mọi người nên dành thêm một chút thời gian quan sát tình trạng cá và cách người bán bảo quản. Nếu mua cá còn sống, bạn có thể chọn những con còn phản ứng tốt, bơi bình thường, thân không có những dấu hiệu bất thường dễ nhận thấy. Đồng thời, người mua nên ưu tiên hàng cá quen, nơi bán sạch sẽ và có nguồn hàng tương đối rõ ràng. Cá còn bơi không có nghĩa là người mua có thể bỏ qua hoàn toàn yếu tố nguồn gốc. Còn nếu mua cá đã làm sạch hoặc cắt khúc, mọi người nên nhìn kỹ phần thịt. Cá còn tươi thường có thịt săn chắc, màu sắc tự nhiên, bề mặt không nhớt bất thường và không xuất hiện mùi chua, ôi hay mùi amoniac khó chịu. Bên cạnh đó, cá sau khi sơ chế cần được bảo quản phù hợp, vì vậy những khúc cá đã để lâu ở nơi nóng cũng nên được cân nhắc kỹ trước khi mua.

Với cá đóng gói trong siêu thị, bạn đừng quên kiểm tra ngày đóng gói, hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản và tình trạng bao bì. Cuối cùng, cũng không nhất thiết phải chọn con cá trắm thật lớn. Mua lượng vừa đủ với nhu cầu của gia đình sẽ thuận tiện hơn cho việc chia phần, chế biến và bảo quản sau khi mang về nhà.

2. Cá mua về chưa ăn ngay cần đưa vào tủ lạnh sớm

Một con cá trắm có thể nặng vài kg nên rất nhiều gia đình mua nguyên con rồi chia thành nhiều phần để ăn dần. Đây là lúc khâu bảo quản trở nên quan trọng. Nếu chưa nấu ngay, không nên để cá sống hoặc cá đã làm sạch ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài. Phần dự định ăn sớm cần được đậy kín và bảo quản lạnh; phần để lâu hơn nên chia thành từng khẩu phần rồi cấp đông. Chia cá trước khi đông lạnh còn có một lợi ích rất thực tế: mỗi lần nấu chỉ cần lấy đúng lượng cần dùng, thay vì phải rã đông cả khối cá lớn rồi lại cất phần còn thừa. Khi cần sử dụng, nên rã đông trong ngăn mát tủ lạnh hoặc sử dụng phương pháp rã đông phù hợp, thay vì để cá trên bàn bếp hàng giờ.

3. Nấu chín kỹ, đặc biệt không nên ăn cá trắm sống hoặc tái

Cá trắm là cá nước ngọt, vì vậy không nên ăn sống hoặc chế biến theo kiểu chưa chín kỹ. Cá nước ngọt có thể mang ký sinh trùng hoặc vi sinh vật gây bệnh nếu nguồn nuôi, sơ chế và chế biến không bảo đảm. Ngay cả khi cá nhìn rất tươi, ngâm qua rượu, chanh, giấm hay các loại gia vị cũng không thể được xem là biện pháp thay thế cho việc nấu chín. Với các món kho, hấp, nướng hay nấu canh, nên bảo đảm phần thịt dày nhất của miếng cá đã chín hoàn toàn. Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có sức đề kháng yếu càng cần tránh các món cá sống, tái.

 

4. Cẩn thận xương cá, nhất là khi nhà có trẻ nhỏ và người cao tuổi

Đây là điểm rất thực tế nhưng đôi khi lại bị bỏ qua. Cá trắm có hệ thống xương khá nhiều, trong đó có những xương nhỏ nằm lẫn trong phần thịt. Với người lớn, việc nhặt xương thường không quá khó. Nhưng nếu trong nhà có trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, không nên chỉ gắp một miếng cá rồi cho ăn ngay. Tốt nhất nên gỡ cá thành từng miếng nhỏ và kiểm tra kỹ bằng mắt lẫn tay sạch trước khi cho trẻ ăn. Không nên vừa ăn cá vừa nói chuyện, cười đùa hoặc ăn quá nhanh. Với người gặp khó khăn khi nhai, nuốt, việc lọc xương càng cần được thực hiện cẩn thận. Nếu chẳng may hóc xương cá, cũng không nên cố nuốt những miếng cơm thật lớn hoặc áp dụng các mẹo dân gian có thể khiến xương cắm sâu hơn. Trường hợp đau nhiều, khó nuốt, khó thở hoặc nghi xương mắc sâu cần được xử lý y tế.

5. Đừng chỉ ăn cá trắm theo một cách, cũng không cần ngày nào cũng ăn một loại cá

Cá trắm kho hay cá trắm chiên là những món quen thuộc, nhưng nếu thường xuyên ăn cá, gia đình có thể thay đổi cách chế biến để bữa ăn cân đối hơn. Thay vì lần nào cũng chiên ngập dầu, cá trắm có thể đem hấp cùng gừng, nấu canh, om với rau củ, nướng hoặc kho với lượng dầu vừa phải. Cách chế biến sẽ quyết định đáng kể lượng dầu, muối và năng lượng của món ăn sau cùng. Bên cạnh đó, không cần biến cá trắm thành loại cá duy nhất trên mâm cơm. Mỗi loại cá có thành phần dinh dưỡng khác nhau, vì vậy có thể luân phiên cá trắm với cá rô phi, cá chép, cá nục, cá mòi hoặc những loại thủy sản phù hợp với điều kiện của gia đình. Ăn đa dạng vẫn là cách đơn giản hơn để vừa tận dụng giá trị dinh dưỡng của cá, vừa tránh việc khẩu phần quanh đi quẩn lại chỉ có một vài loại thực phẩm.