Vòng xoáy xanh khổng lồ phủ kín mặt biển khiến NASA chú ý

Cuối tháng 6/2026, hình ảnh vùng biển đổi màu do NASA công bố nhanh chóng thu hút sự chú ý. Từ ngoài không gian, những mảng xanh ngọc và trắng sữa trải rộng, cuộn vào nhau như các dòng sơn khổng lồ giữa nền nước sẫm màu.

Cảnh tượng được ghi lại tại Biển Đen, vùng biển nằm giữa châu Âu và châu Á. Nơi đây thường có màu xanh thẫm, nhưng trong ảnh vệ tinh mới nhất, phần lớn mặt nước lại sáng lên với những vòng xoáy xanh nổi bật đến mức có thể quan sát rõ từ quỹ đạo.

Theo NASA Earth Observatory, bức ảnh được thiết bị OCI, tức Thiết bị đo màu đại dương, trên vệ tinh PACE chụp ngày 22/6/2026. Những dải màu xanh ngọc lan rộng trên mặt biển, uốn cong theo dòng chảy và tạo thành các hình thù phức tạp giống như một cơn bão đang xoáy dưới mặt nước.

Hiện tượng không chỉ xuất hiện giữa vùng biển rộng lớn. Trước đó gần một tháng, vào ngày 27/5, một phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế cũng chụp được cảnh nước đổi sang màu xanh ngọc tại eo biển Bosphorus, tuyến đường thủy chạy qua thành phố Istanbul và nối Biển Đen với biển Marmara.

Trong bức ảnh từ Trạm Vũ trụ Quốc tế, các dải màu sáng len qua eo biển hẹp, men theo hai bên bờ rồi lan ra những vùng nước xung quanh. Nhìn từ độ cao hàng trăm kilomet, chúng hiện lên như những đường vân khổng lồ được vẽ trực tiếp lên mặt biển.

Sự thay đổi trên diện tích rộng khiến nhiều người liên tưởng đến một hiện tượng bất thường dưới đại dương. Tuy nhiên, NASA cho biết màu sắc kỳ lạ này nhiều khả năng không xuất phát từ hóa chất hay một biến động địa chất bí ẩn.

"Thủ phạm" thực sự là vô số sinh vật nhỏ đến mức không thể nhìn thấy riêng lẻ bằng mắt thường.

Sinh vật nhỏ bé khiến cả vùng biển đổi màu

Theo NASA, màu xanh ngọc nhiều khả năng được tạo nên bởi sự phát triển mạnh của coccolithophore, một nhóm thực vật phù du sống gần bề mặt biển. Cơ thể chúng được bao phủ bởi những tấm canxi cacbonat cực nhỏ, có khả năng phản chiếu và tán xạ ánh sáng Mặt Trời.

Mỗi cá thể đều có kích thước hiển vi. Tuy nhiên, khi sinh sôi với số lượng khổng lồ vào cuối mùa xuân và đầu mùa hè, chúng có thể làm thay đổi cách ánh sáng phản xạ từ mặt nước. Kết quả là cả một vùng biển rộng chuyển sang màu xanh sữa và đủ sáng để vệ tinh nhận ra từ ngoài không gian.

Những vòng xoáy trong ảnh không phải là một khối sinh vật đứng yên. Chúng cho thấy thực vật phù du đang bị các dòng nước cuốn đi, tạo ra đường cong, dải màu và những vòng tròn nối tiếp nhau trên mặt biển.

Biển Đen cũng không duy trì màu xanh ngọc quanh năm. NASA cho biết vào những thời điểm khác, tảo cát có thể trở nên phổ biến hơn. Khác với coccolithophore có lớp vỏ canxi phản chiếu ánh sáng, tảo cát mang lớp vỏ chứa silic và thường khiến nước biển trông tối màu hơn.

Vì thế, cùng một vùng biển có thể thay đổi diện mạo đáng kể theo mùa, tùy thuộc loại sinh vật nào đang chiếm ưu thế trong hệ sinh thái.

Dù tạo ra cảnh tượng khác thường, NASA không công bố rằng đợt vùng biển đổi màu lần này là dấu hiệu của một thảm họa đang xảy ra. Điều khiến cơ quan này chú ý là quy mô của hiện tượng cùng khả năng sử dụng ảnh vệ tinh để theo dõi những biến đổi sinh học trên đại dương.

Khi thực vật phù du xuất hiện dày đặc đến mức nhìn thấy từ quỹ đạo, các nhà khoa học có thể theo dõi phạm vi, hình dạng và sự dịch chuyển của chúng mà không cần lấy mẫu liên tục tại mọi khu vực. Phương pháp này đặc biệt hữu ích ở những vùng biển rộng hoặc khó tiếp cận trực tiếp.

Các sinh vật nhỏ bé này còn tham gia vào chu trình carbon của Trái Đất. Trong quá trình phát triển, chúng hấp thụ carbon. Khi chết đi, một phần carbon có thể chìm xuống đáy biển và được lưu giữ trong thời gian dài. Bởi vậy, những bức ảnh tưởng chỉ gây ấn tượng về mặt thị giác thực chất còn cung cấp dữ liệu cho việc nghiên cứu đại dương và khí hậu.

Nhìn từ ngoài không gian, các vòng xoáy xanh ngọc hiện lên đẹp như một bức tranh khổng lồ. Nhưng phía sau màu sắc ấy là hoạt động của vô số sinh vật hiển vi, đủ đông để thay đổi diện mạo cả một vùng biển và khiến NASA phải quan sát kỹ từ quỹ đạo.

Theo NASA Earth Observatory, ScienceDaily, Times of India