Sau một ngày làm việc mệt mỏi, chuyến metro cuối ngày tưởng chừng sẽ là khoảng lặng hiếm hoi để người ta thở chậm lại. Nhưng mọi thứ bị phá vỡ khi vài đứa trẻ bước lên cùng gia đình. Chúng biến chiếc tay vịn trên cao thành “xà đơn” để đu người, leo trèo, cười nói ầm ĩ, chạy qua chạy lại giữa toa tàu. 

Hình ảnh ấy được 1 bà mẹ ở TP.HCM chia sẻ lên mạng xã hội nhanh chóng tạo ra một làn sóng tranh luận dữ dội.

"Mong con cái nhà ai thì về chỉ dạy lại các cháu. Nói thật là mình cũng không muốn than thở gì đâu, nhưng nay bực quá nên phải nói ra cho nhẹ người. Đang mệt rã rời, leo lên chuyến Metro cuối ngày, thấy toa vắng vắng tưởng đâu yên lành. Ai dè mấy bạn trẻ con lên theo, đu đeo rồi gào hét um sùm", người này bức xúc.

Rất nhiều ý kiến bày tỏ sự bức xúc, cho rằng việc để trẻ leo trèo, la hét trên phương tiện công cộng là nguy hiểm và thiếu văn minh, phản ánh rõ nét ý thức giáo dục trong gia đình. Một số khác kể lại trải nghiệm tương tự: trong thang máy, trong quán cà phê, trên xe buýt, trẻ con nhảy nhót ầm ĩ còn người lớn đi cùng thì im lặng, thậm chí tỏ ra vô tư. Có người thừa nhận đã từng phải quát lớn để đảm bảo an toàn cho cả thang máy nếu xảy ra tai nạn, hậu quả không chỉ cho gia đình mà còn ảnh hưởng đến người xung quanh.

Tuy nhiên, giữa những lời chỉ trích gay gắt, cũng xuất hiện một luồng ý kiến khác. Theo đó, việc cha mẹ không dạy con giữ trật tự nơi công cộng rõ ràng là sai, nhưng việc người lớn chứng kiến cái sai rồi chỉ âm thầm bực bội, mang sự khó chịu ấy lên mạng xã hội để “xả”, trong khi chưa từng nhẹ nhàng nhắc nhở tại chỗ cũng chưa hẳn là cách ứng xử tốt nhất.

Một ý kiến được nhiều người đồng tình nhắc lại câu nói quen thuộc: “It takes a village to raise a child”, cần cả một ngôi làng để nuôi dạy một đứa trẻ. Trẻ em cần được dạy dỗ, nhưng cũng cần sự bao dung và dẫn dắt của cộng đồng. Hành vi của các em là sai, song việc chỉ trích online liệu có giúp các em tốt lên, hay chỉ đang thỏa mãn sự tức giận của người lớn?

Thực tế, không ít phụ huynh chia sẻ rằng con họ cũng từng hào hứng, nói to khi đi tàu lần đầu. Nhưng chỉ cần một cái “suỵt” nhẹ từ nhân viên bảo vệ hoặc một lời nhắc đúng mực, trẻ lập tức điều chỉnh hành vi. Điều đó cho thấy: trẻ con không phải không biết nghe, vấn đề nằm ở cách người lớn chọn phản ứng.

Câu chuyện vì thế không chỉ dừng lại ở việc “dạy con”, mà còn là bài toán về văn hóa ứng xử nơi công cộng của cả xã hội. Giữa phán xét và nhắc nhở, giữa bức xúc và bao dung, ranh giới rất mong manh. Sự trịnh thượng của người lớn đôi khi vô tình biến một vấn đề giáo dục thành cuộc công kích cảm xúc.

Nhiều ý kiến cho rằng, thay vì im lặng chịu đựng rồi lên mạng xã hội chỉ trích hoặc ngược lại là quát mắng nặng lời, có lẽ một lời nhắc nhẹ nhàng, đúng lúc “Con ơi, nguy hiểm lắm”, “Mình giữ trật tự cho mọi người nghỉ ngơi nhé” sẽ hiệu quả hơn nhiều.

Bởi suy cho cùng, không ai muốn toa metro, quán cà phê hay thang máy trở thành nơi căng thẳng. Trẻ em cần được dạy, cha mẹ cần có trách nhiệm và người lớn trong xã hội cũng cần học cách góp phần giáo dục bằng sự văn minh, thay vì chỉ bằng cơn giận dữ.

Một đứa trẻ lớn lên không chỉ từ lời dạy trong gia đình mà còn từ cách xã hội đối xử với nó mỗi ngày.

Còn bạn, bạn nghĩ sao về những tranh cãi này?