Một chia sẻ của một bà mẹ ở Hà Nội về hành trình tìm hiểu, "căng não" chọn trường tiểu học cho con bất ngờ nhận được hàng trăm lượt bình luận. Chị liệt kê rất chi tiết các tiêu chí, so sánh ưu nhược điểm của hai mô hình trường học phổ biến hiện nay rồi thẳng thắn xin thêm tư vấn từ cộng đồng.

Theo chia sẻ, gia đình chị ưu tiên bốn yếu tố chính. Thứ nhất là chương trình học vững chắc, tốt nhất là mô hình liên cấp để con có lộ trình ổn định, cha mẹ yên tâm làm việc, không phải lo chuyển trường, chuyển cấp liên tục. Thứ hai là tiếng Anh phải đủ mạnh để con có nền tảng học các chương trình quốc tế sau này. Thứ ba là cơ sở vật chất hiện đại, môi trường an toàn, nhiều hoạt động ngoại khóa. Và cuối cùng là học phí cần tương xứng với giá trị nhận được.

Từ những tiêu chí đó, chị dành thời gian tìm hiểu sâu hai mô hình trường mà gia đình đang cân nhắc. Điều đáng nói là thay vì chỉ khen hay chê cảm tính, bà mẹ này đi vào từng khía cạnh cụ thể.

Ảnh minh hoạ

Về chương trình học, 2 trường đều có 2 hệ học tùy theo nhu cầu của các phụ huynh nhưng một bên thì có hệ truyền thống + hệ truyền thống Oxford, một bên có hệ chuẩn + hệ Cambridge. Theo ưu tiên của gia đình thì chị nghiên cứu hệ Oxford & hệ Cambridge của 2 trường kỹ hơn.

1 trường dạy theo chương trình của Bộ Giáo dục. 1 trường thì dạy theo chương trình Cambridge Việt hóa. Chương trình này tìm hiểu thì nhấn mạnh kỹ năng, năng lực học sinh hơn kiểu học thuộc. Nhưng kiểu này khá mới nên chị nghĩ chương trình của BGD hơn.

Về tiếng Anh, điều quan trọng nhất mà chị quan tâm:

+ Ở trường đầu tiên, 2 hệ đều có tiếng Anh tăng cường nhưng 50-50 thời lượng giữa giáo viên Việt Nam và giáo viên nước ngoài; hệ chuẩn có 8 tiết/tuần, hệ Oxford có 10 tiết/tuần.

+ Ở trường còn lại, hệ chuẩn cũng 50-50 thời lượng dạy tiếng Anh của giáo viên nước ngoài và giáo viên Việt Nam nhưng số tiết là 10 tiết, nhiều hơn so với trường 1. Hệ Cambridge của trường 2 là 20 tiết/tuần, học 5 môn Cambridge, học hoàn toàn với giáo viên ngoài. Trong khi ở trường 1 có 10 tiết với giáo viên nước ngoài và 4 tiết giáo viên Việt Nam.

Về cơ sở vật chất, chị thẳng thắn chia sẻ cảm nhận cá nhân sau khi tham quan thực tế: có nơi khiến chị ấn tượng vì sự mới, đẹp, hiện đại; có nơi nổi bật bởi các tiện ích thể thao, dịch vụ đi kèm. Tuy nhiên, chị cũng nhấn mạnh rằng cơ sở vật chất chỉ là một phần, không thể thay thế hoàn toàn chất lượng chương trình và sự phù hợp với con.

Phần học phí được chị phân tích khá sòng phẳng. Có mô hình học phí thấp hơn nhưng số tiết tiếng Anh ít hơn; có mô hình học phí cao hơn nhưng con được tiếp xúc với giáo viên nước ngoài nhiều hơn. Theo chị, nếu nhìn tổng thể thời lượng học, nội dung chương trình và nguồn lực giáo viên, mức phí cao chưa chắc là "đắt" mà là vấn đề gia đình có sẵn sàng đầu tư và đồng hành lâu dài hay không.

Chỉn chu hay "làm quá"?

Chính sự chi tiết ấy khiến nhiều phụ huynh vào khen "review rất có tâm", "đọc xong hiểu rõ hơn để tự cân nhắc cho con mình". Nhiều ý kiến cho rằng, điều đáng quý nhất trong chia sẻ của bà mẹ này không nằm ở việc chọn trường A hay B, mà ở thái độ làm cha mẹ rất tỉnh táo và có trách nhiệm. 

Chị không "ném con" cho nhà trường rồi phó mặc, cũng không chạy theo trào lưu hay những lời quảng cáo hoa mỹ, mà tự mình đọc, hỏi, so sánh, đi xem tận nơi và đặt câu hỏi đến cùng. Đó là cách tiếp cận mà nhiều phụ huynh thừa nhận họ… chưa đủ kiên nhẫn để làm, hoặc chỉ làm khi con đã vào học rồi mới nhận ra chưa phù hợp.

Tuy nhiên, luồng ý kiến trái chiều cũng xuất hiện. Không ít người cho rằng bà mẹ này đang "kén chọn quá", khi con còn chưa vào lớp 1 đã đặt ra quá nhiều kỳ vọng. Có ý kiến thẳng thắn: phụ huynh nói rất nhiều về chương trình, tiếng Anh, liên cấp, nhưng gần như chưa nhắc tới câu hỏi quan trọng nhất: con có phù hợp với môi trường đó hay không.

Một phụ huynh khác chia sẻ trải nghiệm cá nhân: hai con trong cùng một gia đình, cùng học chương trình tiếng Anh dày đặc, nhưng phản ứng hoàn toàn khác nhau. Một bé học rất nhẹ nhàng, chủ động; bé còn lại càng học nhiều tiếng Anh càng sợ, áp lực, thậm chí phản kháng việc đi học. "Không phải cứ nhiều tiếng Anh là tốt cho mọi đứa trẻ", phụ huynh này bình luận.

Bên cạnh đó, ở bậc tiểu học, việc đưa đón, sinh hoạt hằng ngày ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng sống của cả gia đình. Có người chọn trường vì tiện đường để con không phải dậy sớm, bố mẹ không căng thẳng. Có người tính xa hơn: bậc tiểu học chọn môi trường ổn định, gần nhà; lên cấp trên mới tính đến chuyện chuyển trường, khi con đã lớn và có thể tự đi xe buýt.

Một số khác thì thẳng thắn đưa ra "màu xám" trong lựa chọn giáo dục: không ai đảm bảo điều kiện kinh tế gia đình luôn ổn định suốt 10-12 năm. Vì vậy, chọn môi trường quá khác biệt so với mặt bằng chung cũng là một rủi ro nếu sau này buộc phải thay đổi.

Trước những ý kiến trái chiều, bà mẹ ban đầu cũng lên tiếng phản hồi. Chị cho biết gia đình đã cân nhắc sức học của con, có phương án hỗ trợ nếu con gặp khó khăn chứ không phải đặt kỳ vọng mù quáng. Việc xin thêm ý kiến chỉ nhằm nhìn vấn đề đa chiều hơn trước khi đưa ra quyết định.

Quả thật, chọn trường cho con không chỉ là chọn chương trình, học phí hay thương hiệu, mà là chọn một giai đoạn sống cho cả gia đình. Đó là nhịp sinh hoạt mỗi ngày, là cách con lớn lên, là áp lực hay sự bình thản mà cha mẹ sẽ cùng con đi qua trong suốt nhiều năm.

Và cũng vì thế, chỉn chu khi chọn trường cho con là điều rất tốt, rất đáng trân trọng. Họ dành thời gian tìm hiểu, so sánh, đặt câu hỏi và cân nhắc kỹ lưỡng, đó đã là một dạng trách nhiệm và yêu thương.

Nhưng giữa rất nhiều “ước mơ của bố mẹ”, có lẽ vẫn cần thêm một câu hỏi quan trọng: đứa trẻ ấy thực sự cần gì, và có thể đi được đến đâu trong môi trường mà người lớn chọn sẵn cho mình? Một chương trình tốt chưa chắc phù hợp với mọi đứa trẻ; một ngôi trường danh tiếng chưa chắc mang lại cảm giác an toàn và hứng thú học tập cho con.

Chọn trường, suy cho cùng, không phải để chứng minh cha mẹ đã “chọn đúng”, mà là để con có thể đi đường dài một cách vững vàng. Khi sự chỉn chu của người lớn đi cùng sự lắng nghe đứa trẻ, quyết định ấy mới thật sự trọn vẹn.